Gotu Kola Sambol (lankijska sałatka z wąkroty azjatyckiej)

Gotu kola sambol to świeża lankijska sałatka z liści: drobno posiekane liście gotu kola wymieszane z tartym kokosem, szalotkami, zielonym chili, limonką i solą, często z łyżką ryby malediwskiej. Gotu kola to syngaleska nazwa Centella asiatica, płożącej się rośliny o małych, okrągłych, wachlarzowatych liściach, znanej po polsku jako wąkrota azjatycka. W języku tamilskim roślina nazywa się vallaarai. To jedno z najczęściej jadanych warzyw liściowych w kuchni Sri Lanki.

Liście mają łagodnie ziołowy smak z lekką goryczką, którą równoważą słodki kokos i ostra limonka. Sambol podaje się jako dodatek do ryżu z curry, gdzie wnosi zielony, chrupiący kontrast do dań curry na talerzu. Niczego się nie gotuje, a sałatkę przygotowuje się tuż przed posiłkiem.

Jak smakuje gotu kola?

Surowa gotu kola jest świeża i zielona, lekko trawiasta i nieco gorzka, a młode liście są chrupiące. Sama w sobie ma wyczuwalną goryczkę, dlatego niemal zawsze łączy się ją z kokosem, cebulą i limonką, a odrobina grubo mielonego czarnego pieprzu dodaje ciepła. Te same liście trafiają do kola kenda, zielonej zupy ryżowej, oraz do mallung, w którym posiekane liście miesza się z kokosem i często lekko podsmaża.

Czym różni się od pol sambol?

Oba dania mają wspólną bazę z tartego kokosa, cebuli, chili, soli i limonki. Pol sambol to głównie kokos, zabarwiony na czerwono suszonym chili i utłuczony razem. Gotu kola sambol to głównie liście, przygotowuje się go ze świeżym zielonym chili i miesza zamiast tłuc, dzięki czemu pozostaje lekki i chrupiący jak sałatka.

Z czym go podawać?

To dodatek do posiłku z ryżu z curry: białego lub czerwonego ryżu z curry z soczewicy (dhal), curry rybnym lub curry z kurczaka oraz curry warzywnym, a obok może odrobina lunu dehi (limonek marynowanych w soli). Niektórzy jedzą go też z roti albo wymieszany z gorącym ryżem.

Gdzie rośnie gotu kola i czym ją zastąpić?

Roślina rośnie dziko na mokrych, bagnistych terenach, między innymi na wilgotnych obrzeżach pól ryżowych, a uprawia się ją także w przydomowych ogrodach. Na Sri Lance sprzedaje się ją w pęczkach na targach i w supermarketach; za granicą szukaj jej w sklepach z azjatycką żywnością pod nazwą pennywort lub gotu kola, wybierając jasne liście bez ciemnych plam. Jeśli nie możesz jej znaleźć, drobno posiekany jarmuż lub natka pietruszki płaskolistnej dadzą podobną sałatkę, choć o innym smaku.

Czy można przygotować go wcześniej?

Nie w całości. Po dodaniu soli i limonki liście zaczynają więdnąć i ciemnieć, dlatego doprawiaj sałatkę tuż przed podaniem. Liście można umyć, osuszyć i posiekać, a szalotki i chili pokroić godzinę lub dwie wcześniej i przechowywać pod przykryciem w lodówce. Resztki można przechowywać w lodówce i zjeść w ciągu doby, choć będą bardziej miękkie. Bez ryby malediwskiej, czyli konserwowanego tuńczyka, przepis jest wegański i bezglutenowy.