Pandan, tropikal Asya'nın en özgün mutfak bitkilerinden biridir; bu ürün, Pandanus amaryllifolius'un canlı bir örneğidir — screwpine cinsinin, yaprakları gerçek bir koku taşıyan tek türü. Bitki küçük bir fidanlık saksısında ulaşır; uzun, kavisli, bıçak biçimli yaprakları merkezi bir tabandan dışa doğru yayılır ve onu bir mutfak pencere kenarında ya da bahçe tarhında anında tanınır kılan karakteristik küme formunu oluşturur.
Pandanus amaryllifolius gerçek anlamda bir kültigen bitkidir: o kadar uzun süredir insan eliyle yetiştirilip çoğaltılmaktadır ki vahşi bir popülasyonu hiçbir zaman belgelenmemiştir. Kökeni muhtemelen ada Güneydoğu Asya'sının bir yerinde yatmaktadır; ancak bitki, kısır olduğu ve çimlenebilir tohum üretmediği için tamamen çelik ve yan sürgünler aracılığıyla taşınarak Sri Lanka dahil Güney ve Güneydoğu Asya'nın nemli tropikal bölgelerine yayılmıştır. Bu botanik merak konusu, bugün yaşayan her pandan bitkisinin kadim bir kültür soyunun doğrudan vejetatif torunu olduğu anlamına gelir. Koku, 2-asetil-1-pirolin adlı uçucu bir bileşikten kaynaklanır; bu molekül basmati pirincinin aromasından da sorumlu olan aynı moleküldür; işte bu nedenle taze pandan yaprakları hiçbir ikameyle yeniden yaratılması güç olan o sıcak, fındıksı, hafifçe vanilya benzeri kokuya sahiptir.
Mutfakta yapraklar, yemeğe göre bütün, düğümlenmiş ya da dilimlenmiş hâlde kullanılır. Bütün yapraklar pirinç tencerelerine serilir ya da köriler ve tatlılara eklenmeden önce hindistancevizi sütünde demlenir; dışarıdan içeriye koku vermek amacıyla buhar veya ızgara pişirmede et ya da pirinç paketlerini sarmak için de kullanılır. Yapraklardan sıkılan su, Sri Lanka, Malay, Tayland, Endonezya ve Filipin mutfaklarında aşina olunan bir rol üstlenerek kek, puding ve içeceklere hem ince bir tatlılık hem de doğal yeşil bir renk katar. Yapraklar oldukça lifli bir dokuya sahip olduğundan genellikle pişirme sonrasında çıkarılır ya da atılır.
Bitki, doğru koşullarda büyütmesi oldukça kolaydır. Tam güneşte ya da yarı gölgede yetişir; yalnızca sürekli nemli tutulmuş, orta derecede verimli ve iyi drene olan toprak ister. Sıcak ve nemli bir iklimde doğrudan toprağa dikilebilir; zamanla birden fazla sürgünden oluşan geniş bir küme hâlini alır. Daha serin ortamlarda, sıcaklıklar düştüğünde aydınlık bir iç mekâna taşınabilen bir saksıda çok iyi gelişir. Fidanlık saksısında görülen küçük, kompakt büyüme formu, ev yetiştiricilerinin çoğunun koruduğu formdur: dış yaprakların düzenli olarak toplanması bitkiyi yönetilebilir bir boyutta tutar ve merkezden yeni sürgünlerin çıkmasını teşvik eder.
Bitki tutunduğunda, dipten çıkardığı yan sürgünler aracılığıyla çoğaltılır — bunlar ayrılarak köklendirilebilir ve yeni bitkiler elde edilebilir. Temin edilen örnek Sri Lanka'da yetiştirilmekte olup fidanlık saksısında gönderilir; tercih ettiğiniz bir bahçe tarhına ya da daha büyük bir saksıya yerleştirmeye hazır hâlde ulaşır.
