Thuna paha to syngaleska nazwa przyprawy curry ze Sri Lanki. Thuna oznacza trzy, a paha pięć, a nazwę zwykle tłumaczy się jako mieszankę trzech do pięciu podstawowych przypraw: kolendry, kminu rzymskiego i kopru włoskiego, do których dodaje się inne całe przyprawy według uznania kucharza. W kuchniach na Sri Lance trzyma się ją w dwóch postaciach. Mieszankę surową, amu thuna paha, miele się z nieprażonych nasion i używa głównie do curry warzywnych. Mieszanka prażona, badapu thuna paha, to ta, której dotyczy ta strona: każdą przyprawę praży się na sucho do głębokiego brązu przed zmieleniem, co daje ciemniejszy proszek o bardziej opiekanym smaku, standardowy wybór do mięsa, ryb i bardziej treściwych curry warzywnych.
Domowa prażona przyprawa curry pachnie znacznie intensywniej niż większość kupnych opakowań, a jej przygotowanie zajmuje niecałą godzinę. Kluczem jest prażenie każdej przyprawy osobno, ponieważ małe nasiona przypalają się, gdy większe są jeszcze jasne. Porównanie mieszanki prażonej z surową, z przyprawą curry z Jaffny i ze zwykłym chili w proszku znajdziesz w naszym przewodniku po przyprawach curry ze Sri Lanki.
Jak przygotować prażoną przyprawę curry ze Sri Lanki (thuna paha)
- Wychodzi ok. 140 g
- Przygotowanie: 10 minut
- Prażenie: 25 minut (+ 20 minut studzenia)
- Trudność: łatwa
Składniki
- 60 g nasion kolendry (ok. 1 szklanka)
- 30 g kminu rzymskiego (ok. 1/3 szklanki)
- 15 g nasion kopru włoskiego (ok. 2 1/2 łyżki)
- 1 łyżka surowego białego ryżu
- 1 łyżka ziaren czarnego pieprzu
- 1 łyżeczka nasion kozieradki
- Kawałek cynamonu cejlońskiego o długości 5 cm, połamany na małe kawałki
- 6 strąków zielonego kardamonu
- 6 goździków
- 3 suszone czerwone papryczki chili bez szypułek (opcjonalnie, dla odrobiny ostrości)
- 2 gałązki liści curry (ok. 20 liści), oberwanych z łodyżek
- Kawałek liścia pandanu (rampe) o długości 5 cm, pokrojony na kawałki po 1 cm
Sposób przygotowania
- Przygotuj się. Przygotuj duży talerz do studzenia przypraw. Jeśli liście curry i pandan są wilgotne, osusz je; każda wilgoć sprawia, że proszek się zbryla.
- Upraż kolendrę. Wsyp nasiona kolendry na ciężką, suchą patelnię na średnio-małym ogniu. Mieszaj bez przerwy przez 5 do 6 minut, aż równomiernie nabiorą głębokiego brązowego koloru i zapachną opiekaniem, po czym przesyp je na talerz.
- Upraż kmin rzymski i koper włoski. Upraż kmin rzymski w ten sam sposób przez 2 do 3 minut, aż ściemnieje o kilka odcieni i zacznie pachnieć, i przesyp go na talerz. Powtórz z nasionami kopru włoskiego.
- Upraż ryż i drobne nasiona. Praż ryż przez około 3 minuty, aż stanie się złotobrązowy. Na ostatnią minutę dodaj pieprz i kozieradkę, mieszając, i zdejmij z ognia, gdy tylko kozieradka zrobi się czerwonobrązowa; czarna kozieradka jest gorzka.
- Upraż całe przyprawy. Upraż razem cynamon, kardamon, goździki i suszone chili przez 1 do 2 minut, aż zapachną, a chili stanie się chrupiące.
- Wysusz liście. Zmniejsz ogień i podsmażaj liście curry i pandan, mieszając, przez 1 do 2 minut, aż będą całkowicie suche i zaczną kruszyć się w palcach.
- Ostudź. Rozłóż wszystko na talerzu i odstaw na około 20 minut, aż całkowicie wystygnie. Mielenie ciepłych przypraw zatrzymuje parę i sprawia, że proszek wilgotnieje.
- Zmiel. Zmiel w dwóch lub trzech porcjach w młynku do przypraw na drobny proszek. Przesiej, ponownie zmiel grube łuski, które zostały na sicie, i dobrze wymieszaj.
- Przechowuj. Przełóż łyżką do czystego, suchego, szczelnego słoika i trzymaj w chłodnej, ciemnej szafce.
Jak ciemne powinny być przyprawy?
Celuj w głęboki, równy brąz, w przypadku kolendry jak u mocno palonych ziaren kawy, i w zapach opiekania, a nie spalenizny. Gotowy proszek powinien być ciemnobrązowy, wyraźnie ciemniejszy od surowej przyprawy curry, która ma blady kolor khaki. Jeśli któraś przyprawa sczernieje albo zacznie gryząco pachnieć, upraż nową garść: jedna przypalona porcja sprawia, że cały słoik jest gorzki. Dłuższe prażenie na mniejszym ogniu jest bezpieczniejsze niż pośpiech na dużym płomieniu.
Po co dodawać ryż?
Łyżka surowego ryżu prażonego razem z przyprawami to tradycyjny dodatek do prażonych mieszanek ze Sri Lanki. Wnosi orzechową, opiekaną nutę i nadaje proszkowi nieco treściwości. Niektórzy kucharze używają zamiast niego łyżki czerwonej soczewicy lub fasoli mung, prażonej w ten sam sposób.
Co gotować z prażoną przyprawą curry?
To przyprawa curry do mięsa i ryb: curry z kurczaka ze Sri Lanki, ciemne curry z wieprzowiny, curry z wołowiny i baraniny oraz curry rybne gotowane bez dużej ilości mleka kokosowego. Treściwe warzywa traktowane jak mięso, na przykład młody chlebowiec w polos curry, także dostają prażoną mieszankę. Typowe curry dla czterech osób wymaga 1 do 2 łyżek, a wielu kucharzy dodaje ostatnią szczyptę tuż przed podaniem, aby wydobyć aromat. Do łagodnych curry warzywnych z mlekiem kokosowym i do dhalu zwykle wybiera się mieszankę surową.
Co wchodzi w skład mieszanki i co można zmienić?
- Podstawa. Największy udział ma kolendra, kminu rzymskiego jest mniej więcej o połowę mniej, a kopru włoskiego czterokrotnie mniej. Zachowaj te proporcje, a proszek będzie smakował jak ze Sri Lanki.
- Przyprawy korzenne. Cynamon cejloński, kardamon i goździki nadają mieszance aromat; dodawaj je oszczędnie, bo łatwo mogą zdominować całość.
- Ostrość. Cejloński czarny pieprz i kilka suszonych papryczek chili dają łagodne ciepło. Większość kucharzy dodaje chili w proszku do curry osobno, aby regulować ostrość w każdym daniu.
- Liście. Suszone liście curry i rampe sprawiają, że mieszanka ze Sri Lanki pachnie tak, jak powinna. Niektórzy kucharze dodają też szczyptę kozieradki lub gorczycy albo łyżkę prażonych wiórków kokosowych.
Znacznie ostrzejszą, czerwoną od chili mieszankę z północy znajdziesz na stronie przyprawa curry z Jaffny.
Jak długo można ją przechowywać?
W szczelnym słoiku, z dala od ciepła, światła i pary, prażona przyprawa curry zachowuje pełny aromat przez około 2 do 3 miesięcy; potem nadal można jej bezpiecznie używać, ale smakuje bardziej płasko. Zawsze używaj suchej łyżki i nie trzymaj słoika obok kuchenki. Ponieważ mielone przyprawy tracą aromat szybciej niż całe, lepiej robić taką porcję często niż dużą partię raz w roku.
Powiązane artykuły
Strony o blisko powiązanej tematyce: 3.