ලීලා (Leela) යනු දැන් නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධයේ නිර්මාතෘවරයෙකු ලෙස සැලකෙන ලේඛක මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ (Martin Wickramasinghe, 1890-1976) ගේ ප්‍රථම නවකතාවයි. එය මුලින්ම පළ වූයේ 1914 දී, ඔහු තවමත් විසි ගණන්වල මුල් භාගයේ තරුණයෙකුව සිටියදීය. මෙය එම පොතේ සිංහල සංස්කරණයකි.
එකල වඩාත්ම ජනප්‍රිය සිංහල නවකතාකරුවා වූ පියදාස සිරිසේනගේ ආකෘතිය දැනුවත්වම අනුගමනය කරමින්, තමා ලීලා ලියුවේ වයස අවුරුදු දහනවයේදී බව වික්‍රමසිංහ පසුව පැවසීය. කතාව සාම්ප්‍රදායික අතිනාට්‍යයක් ලෙස ගොඩනැඟී ඇතත්, තරුණ කතුවරයා එහි වීරයා වූ ඇල්බට් හරහා, එකල සිංහල පාඨකයන්ට ඉතා නව්‍ය වූ අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමට එය යොදා ගත්තේය: නූතන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව, පරිණාමය සහ මානව විද්‍යාව, මෙන්ම පැරණි සිරිත් රැක ගැනීම පමණක් නොව ඒවා ප්‍රශ්න කිරීමෙන්ද ප්‍රගතිය ලැබෙන බවට වූ මතය. ආසියාතික ජනයාට එක් දැනුම් පද්ධතියක් ද බටහිර ජනයාට තවත් එකක් ද තිබිය නොහැකි බව ඔහු පෙරවදනෙහි තර්ක කළේය.
පොත සාර්ථක නොවීය. එයට විරුද්ධ විචාර එල්ල වූ අතර, ඒ අතර යාගිරල පඤ්ඤානන්ද හිමියන් බෞද්ධ පුවත්පත්වල එල්ල කළ ප්‍රහාර මාලාවක් ද, පරිණාමවාදය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට විරුද්ධ වූ සිරිසේනගේම විවේචන ද විය. කතුවරයාගේම විස්තරයට අනුව, පළමු මුද්‍රණයෙන් අලෙවි වූයේ පිටපත් සිය ගණනක් පමණි. වික්‍රමසිංහ පසුකලෙක එය කතාවක් ලෙස දුර්වල වුවද අදහස් පිළිබඳ කෘතියක් ලෙස වටිනා බව නිගමනය කළ අතර, ඔහු සිය විද්‍යාත්මක ලේඛන සඳහා රචනා කරා ද, සෝමා (1920) හි වෙනස් ආකාරයක ප්‍රබන්ධයක් කරා ද යොමු විය.
අද කියවන විට, ලීලා වැදගත් වන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් ගම්පෙරළිය, මඩොල් දූව සහ විරාගය කරා දිව ගිය වසර හැටක ලේඛන දිවියක ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය ලෙසයි. වික්‍රමසිංහගේ වර්ධනය මුල සිටම අනුගමනය කිරීමට කැමති සිංහල පාඨකයන්ට මෙන්ම, සිංහල නවකතාවේ මුල් ඉතිහාසය ගැන උනන්දු ඕනෑම අයෙකුට මෙය සුදුසුය.
- කතුවරයා: මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය: 1914
- භාෂාව: සිංහල
