Nil Diya Pokuna

Nil Diya Pokuna — w dosłownym tłumaczeniu z syngaleskiego „Staw Niebieskiej Wody” — to jedna z najbardziej niezwykłych atrakcji przyrodniczych Sri Lanki: czysty, słodkowodny basen o niebieskim odcieniu, położony mniej więcej 80 metrów pod ziemią w systemie jaskiń koło Karandagolla, niedaleko Ella w Prowincji Uva. Nie jest to miejsce, na które trafia się przypadkiem. Dotarcie do niego wymaga świadomego wysiłku fizycznego, odporności na ciasne przestrzenie i sprawdzonego przewodnika. Tych, którzy są gotowi, czeka podziemny świat, który widzi niewielu podróżnych.

Czym jest Nil Diya Pokuna i jak powstała?

Basen zasilają podziemne źródła, których woda przesącza się przez otaczającą skałę, dzięki czemu jest wyjątkowo przejrzysta. Niebieski odcień, od którego miejsce wzięło nazwę, wynika z połączenia głębokości wody, zawartości minerałów i sposobu, w jaki światło — zwykle latarki lub czołówki — załamuje się w niej. Komora jaskini, w której znajduje się basen, to duża, kopulasta pustka, której ściany i strop ukształtowały miliony lat rozpuszczania i zapadania się wapienia. Prowadzące do niej korytarze obramowują formacje skalne — od wąskich przeciśnięć po otwarte sale przypominające katedry.

Miejsce jest częścią rozleglejszej sieci jaskiń na wzgórzach koło Ella — okolicy znanej już z dramatycznych górskich krajobrazów, wodospadów i dawnych podań. Pod względem geologicznym jaskinia należy do terenu krasowego, który leży u podstaw części Prowincji Uva, gdzie rozpuszczalna skała przez epoki geologiczne była powoli drążona przez wody podziemne.

Jaka legenda wiąże się z Nil Diya Pokuna?

Miejscowa tradycja łączy system jaskiń z królem Rawaną — władcą, którego historia stanowi oś eposu Ramajana i który według lankijskich podań uczynił tę część wyspy swoją twierdzą. Według niektórych przekazów jaskinie wokół Ella były częścią podziemnego systemu tuneli Rawany, a Nil Diya Pokuna należy do miejsc, które mieszkańcy kojarzą z jego legendą. Niedaleko jaskini wznosi się Rawanagala — skalny szczyt noszący imię Rawany, który dodatkowo podkreśla głęboki związek okolicy z tą mitologią.

Niezależnie od tego, czy wierzy się w legendę, dodaje ona kulturowego wymiaru temu i tak niezwykłemu obiektowi przyrodniczemu. Dla części miejscowych społeczności jaskinia jest po cichu miejscem świętym, a od odwiedzających oczekuje się pełnego szacunku zachowania na całym terenie.

Jak wymagająca fizycznie jest wyprawa do Nil Diya Pokuna?

Dojście do wejścia jaskini prowadzi przez zalesiony teren, ale to zejście pod ziemię stanowi istotę całego doświadczenia. Odwiedzający muszą przeciskać się przez wąskie otwory, schodzić po linach i krótkich drabinach oraz pokonywać korytarze, w których nie da się uniknąć schylania się lub czołgania. Dno jaskini jest nierówne i może być śliskie, zwłaszcza tam, gdzie przez skałę sączy się woda. W środku nie ma sztucznego oświetlenia; latarki lub czołówki są niezbędne.

Droga do basenu i z powrotem zajmuje zazwyczaj około dwóch–trzech godzin, zależnie od tempa grupy i samopoczucia uczestników. Wyprawa nie jest odpowiednia dla osób ze znacznymi ograniczeniami ruchowymi, klaustrofobią lub poważnymi schorzeniami układu oddechowego. Dzieci powinny się jej podejmować tylko wtedy, gdy czują się pewnie, są w dość dobrej formie i towarzyszą im dorośli. Bez względu na poziom sprawności zdecydowanie zaleca się wynajęcie miejscowego przewodnika, który zna jaskinię — w ciemności korytarze łatwo dezorientują, a warunki mogą się zmieniać w trakcie deszczu lub po nim.

Kiedy najlepiej odwiedzić Nil Diya Pokuna?

Pora sucha od grudnia do marca zapewnia najpewniejsze warunki. W tych miesiącach korytarze jaskini rzadziej są zalane lub podmokłe, a szlak dojściowy jest łatwiejszy do pokonania. Okolice Ella leżą na umiarkowanej wysokości i otrzymują opady z obu monsunów, co oznacza, że po ulewnych deszczach jaskinia może stać się znacznie bardziej niebezpieczna — a czasem wręcz nieprzejezdna.

Wizyta w okresie międzymonsunowym lub w bardziej deszczowych miesiącach jest możliwa, ale przed zejściem warunki należy potwierdzić na miejscu. Zazwyczaj lepiej przychodzić rano, ponieważ w okresach przejściowych na wzgórzach często zdarzają się popołudniowe burze.

Jak dotrzeć do Nil Diya Pokuna z Ella?

Wejście do jaskini znajduje się koło wioski Karandagolla, kilka kilometrów od miasteczka Ella. Najprościej dojechać tuk-tukiem lub samochodem z Ella, a następnie przejść pieszo do wejścia jaskini. Drogi w tej okolicy są typowe dla wiejskiej Sri Lanki — częściowo utwardzone, ale wąskie i miejscami pokryte koleinami. Najwygodniejszą opcją jest prywatny samochód lub wcześniej umówiony miejscowy przewodnik, który zajmie się też transportem.

Samo Ella jest dobrze skomunikowane słynną linią kolejową przez region górski z Colombo i Kandy, dlatego łatwo zatrzymać się tu na dłużej i odwiedzić jaskinię w ramach półdniowej wycieczki. W miasteczku przybywa pensjonatów i małych hoteli dla podróżnych, którzy przyjeżdżają dla krajobrazów, pieszych wędrówek i lokalnych atrakcji.

Co zabrać do jaskini?

• Niezawodną czołówkę lub latarkę ze świeżymi bateriami — jaskinia jest zupełnie nieoświetlona
• Solidne, zakryte buty z dobrą przyczepnością (sandały są niebezpieczne na mokrej skale)
• Ubranie, którego nie szkoda pobrudzić ani zamoczyć
• Mały plecak zamiast dużej torby — będzie musiał zmieścić się w ciasnych przejściach
• Wodę i lekką przekąskę na drogę
• Ubranie na zmianę, jeśli planujesz popływać w basenie

Kosztowności, luźną biżuterię i wszystko, co kruche, lepiej zostawić lub starannie zabezpieczyć. W całej jaskini panuje wilgoć, a elektronika bez wodoszczelnych etui jest narażona na uszkodzenie.

Czy w basenie można pływać?

Wielu odwiedzających wchodzi do wody w Nil Diya Pokuna — basen jest jednym z głównych celów wyprawy. Woda jest zimna, a głębokość zmienna; zwykle brodzi się przy brzegu, a lepsi pływacy zapuszczają się dalej. Podobnie jak w samej jaskini, nie ma tu ratowników ani zabezpieczeń, więc pływanie odbywa się wyłącznie na własne ryzyko. Osobom, które nie czują się pewnie w wodzie, nie zaleca się wchodzenia do basenu. Przewodnik doradzi co do aktualnych warunków i miejscowych zagrożeń.

Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu Nil Diya Pokuna?

Okolice Ella oferują wiele atrakcji przyrodniczych i kulturowych na niewielkim obszarze. Park Narodowy Horton Plains, z płaskowyżem porośniętym lasem mglistym i efektownym urwiskiem World's End, leży mniej więcej godzinę jazdy od Ella. Bliżej miasteczka kilka punktów widokowych i krótkich szlaków wynagrodzi tych, którzy chcą poznać górski krajobraz w spokojniejszym tempie. Rezerwat Leśny Sinharaja, wpisany na listę UNESCO las deszczowy Sri Lanki, można odwiedzić w ramach dłuższej jednodniowej wycieczki. Osobom zainteresowanym herbacianym regionem Sri Lanki okoliczne wzgórza oferują czynne plantacje i wizyty w fabrykach, gdzie można zobaczyć produkcję herbaty cejlońskiej.