Obserwacja Lorisów

Czerwony loriz szczupły (Loris tardigradus) to jeden z najbardziej tajemniczych nocnych ssaków naczelnych Sri Lanki – małe stworzenie o szeroko otwartych oczach, które porusza się z rozwagą powoli przez korony drzew po zmroku. Dostrzeżenie go na wolności to autentyczne doświadczenie związane z obserwacją dzikiej przyrody, a nie gwarantowane odhaczenie na liście kontrolnej, co sprawia, że udane zobaczenie jest jeszcze bardziej satysfakcjonujące. Zorganizowane nocne spacery skupione na obserwacji lorizów stały się cichą, ale popularną rozrywką wśród entuzjastów dzikiej przyrody odwiedzających wyspę, a Sri Lanka oferuje kilka odrębnych siedlisk, w których te zwierzęta są regularnie spotykane.

Co to jest szczupła lorisa?

Sri Lanka jest domem dla dwóch podgatunków wąsolorca czerwonookiego, oba endemiczne dla wyspy. Zamieszkują różnorodne typy lasów — od suchego zarośla po wilgotne lasy deszczowe nizinne — i spędzają noce polując na owady, małe jaszczurki i sporadycznie jaja ptaków. Ich duże, skierowane do przodu oczy zapewniają im doskonałą widoczność w nocy, a po gałęziach poruszają się dzięki chwytowi na tyle silnemu, że mogą się trzymać przez wiele godzin bez zmęczenia. W ciągu dnia odpoczywają w gęstych skupiskach liści lub dziuplach drzew, co sprawia, że są prawie niewykrywalne bez specjalistycznej wiedzy.

Loris został umieszczony na Czerwonej Liście IUCN jako gatunek zagrożony, głównie z powodu utraty siedlisk i nielegalnego handlu zwierzętami domowymi. Odpowiedzialna turystyka przyrodnicza — małe grupy, latarki z czerwonym filtrem, zakaz używania flesza — odgrywa znaczącą rolę w budowaniu argumentacji na rzecz ochrony pozostałych fragmentów lasu.

Gdzie można zobaczyć lorisy w Sri Lance?

Lorisy występują w szerszym zakresie siedlisk, niż zdaje sobie sprawę większość turystów. Poniższe lokalizacje oferują nocne spacery z przewodnikiem i mają udokumentowane, regularne obserwacje:

• Obszar Sigiriyi i Dambulli — Lasami strefy suchej wokół wioski Sigiriya i Twierdzy Skalnej Sigiriya zapewniają dobre siedliska. Arboretum Sama Pophama przy drodze Dambulla–Kandalama to godne uwagi miejsce: siedmioakrowy arboretum strefy suchej, założony w 1963 roku przez brytyjskiego entuzjastę drzew Sama Pophama, a później podarowany Instytutowi Studiów Podstawowych (IFS) w Kandy na cele ochrony i badań. Arboretum rozciąga się obecnie na około 14 hektarów półwiecznie zielonego lasu monsunowego, chroniąc heban, palu, weera, milla i cejlońskie żelazne drzewo, a także bogatą faunę ptaków i ssaków. Specjalnie zorganizowany nocny spacer z przewodnikiem koncentruje się na obserwacji lorisów.
• Polonnaruwa — Obszary leśne otaczające starożytne miasto są dobrze ugruntowanym terytorium lorisów. Nocne spacery w Polonnaruwa łączą obserwację dzikiej przyrody z bliskością jednego z wielkich zabytków Sri Lanki.
• Rezerwat Lasu Sinharaja — Las deszczowy Sinharaja w strefie wilgotnej kryje odmienną grupę gatunków leśnych i jest jednym z bardziej fotogenicznych miejsc na nocny spacer, z gęstym baldachimem i bogatym podszyciem.
• Kitulgala — To położone w środkowej części kraju miasteczko nad rzeką, znane głównie z raftingu, graniczy również z wydajnym lasem strefy wilgotnej, gdzie podczas wycieczek z przewodnikiem regularnie można spotkać lorisy.
• Obszar Wilpattu — Lasy buforowe w pobliżu Wilpattu stanowią siedlisko populacji lorisów strefy suchej, a nocne spacery po nich można połączyć z safari w Wilpattu National Park w ciągu dnia.
• Strefa buforowa Yala — Łaty leśne przylegające do granic Parku Narodowego Yala stanowią kolejną opcję w głębokim południu, łatwo łączącą się z planem safari w Yala.

Co się dzieje podczas nocnego spaceru z lorisami?

Spacer rozpoczyna się zazwyczaj około 30 minut po zachodzie słońca i trwa od jednej do dwóch godzin. Doświadczony przewodnik prowadzi małą grupę – zwykle nie więcej niż sześć lub osiem osób – wzdłuż wyznaczonej ścieżki leśnej, używając latarki z czerwonym filtrem, która jest mniej uciążliwa dla zwierząt nocnych niż białe światło. Gdy loris zostanie zlokalizowany, przewodnik ostrożnie wskaże go; grupa obserwuje cicho z szacunkowej odległości, zanim ruszy dalej.

Poza lorami, podczas tych samych spacerów często można spotkać inne gatunki nocne: palmowe cywety brązowe, palmowe cywety złote, jeżozwierze oraz różne gatunki sów i zawijasów, w zależności od lokalizacji. Na obszarach strefy suchej często można zobaczyć jelenie plamiste, myszaki i dziki. Różnorodność napotkanych zwierząt zależy często równie bardzo od pory roku i ostatnich opadów deszczu, jak i od konkretnej lokalizacji.

Kiedy najlepiej wybrać się na obserwację lorisów?

Nocne spacery w poszukiwaniu lorisa odbywają się przez cały rok, a obserwacje nie są silnie związane z jedną porą roku. Niemniej jednak okres od grudnia do kwietnia sprzyja suchszym i bardziej komfortowym warunkom w większości miejsc obserwacji lorisa. Chłodniejsze miesiące mogą również oznaczać, że lorisy są bardziej aktywne na poziomie koron drzew, zamiast szukać schronienia w gęstym listowiu. Podczas południowo-zachodniego monsunu (od maja do sierpnia) obszary strefy wilgotnej, takie jak Sinharaja i Kitulgala, doświadczają większych opadów, jednak spacery odbywają się nadal z odpowiednim sprzętem.

Jak przygotować się na nocny spacer

• Należy nosić długie spodnie i zamknięte buty — w lasach strefy wilgotnej zalecane są skarpety przeciw kleszczom.
• Używaj repelentu na owady, szczególnie na kostkach i nadgarstkach.
• Zabierz ze sobą małą latarkę z czerwonym filtrem, jeśli to możliwe; przewodnik zapewni ją, jeśli jej nie masz.
• Unikaj mocnych perfum lub wody po goleniu, które mogą przeszkadzać dzikim zwierzętom.
• Fotografowanie jest możliwe aparatem z wysoką czułością ISO; użycie lampy błyskowej jest zabronione.
• Zachowaj ciszę od momentu wejścia do lasu.

Czy obserwacja lorisów jest etyczna?

Prowadzone w sposób odpowiedzialny, nocne spacery z przewodnikiem w poszukiwaniu lorisa przyczyniają się pozytywnie do ochrony przyrody. Wybór operatora, który współpracuje z przeszkolonymi przewodnikami, ogranicza wielkość grup, używa światła z czerwonym filtrem, utrzymuje dystans od zwierząt i nie dotyka ani nie wabi lorisa, jest niezbędny. Doświadczenia obserwacyjne lorisa oferowane przez Lakpura są projektowane w oparciu o te zasady i realizowane we współpracy z przewodnikami, którzy doskonale znają swój lokalny las, co pozwala im odnaleźć lorisa bez długotrwałego zakłócania jego spokoju. Dochody generowane przez turystykę przyrodniczą w strefach buforowych lasów tworzą bezpośrednią zachętę ekonomiczną dla lokalnych społeczności do ochrony pozostałych siedlisk.

Jeśli zaproponowano Ci spotkanie z lorisem, podczas którego zwierzęta są trzymane lub wyprowadzane z ich naturalnego środowiska do fotografowania – praktyka, która zdarza się w niektórych obszarach turystycznych – odmów. Zwierzęta te są często łapane z dzikiej natury i cierpią z powodu stresu związanego z dotykaniem.

Jak połączyć obserwację lorisa z resztą mojej podróży po Sri Lance?

Większość lokalizacji nocnych spacerów z lorami znajduje się w sercu kulturalnym i przyrodniczym Sri Lanki, co ułatwia ich włączenie do planu podróży. Obszar Sigiriyi i Dambulli jest już centralnym punktem wielu tras skoncentrowanych na Trójkącie Kulturowym. Jednodniowa wycieczka do Polonnaruwy doskonale komponuje się z wieczornym spacerem z lorami w tej samej strefie. Kitulgala idealnie wpasowuje się pomiędzy wizytę w Kandy a zjazd na południowe wybrzeże. Opcje Sinharaja i Yala są odpowiednie dla podróżników skupiających się na południu wyspy. Prywatna usługa kierowcy Lakpura może umieścić Państwa w dowolnej z tych lokalizacji na noc, eliminując konieczność pośpiechu z powrotem do odległego hotelu.