ශ්රී ලංකාව සාපේක්ෂව කුඩා දූපතක් තුළ අසාමාන්‍ය පරිසර පද්ධති රැසක් ඇතුළත් කරගෙන ඇත — වියළි කලාපීය ලඳු කැලෑ, කඳුකර වලාකුළු වනාන්තර, වෙරළබඩ කලපු, සහ පුරාණ වැව් බිම් — එහි ජාතික උද්යාන මේ සියල්ලෙන්ම විශිෂ්ටතම කොටස් සංරක්ෂණය කරයි. 1937 වන්‍ය සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂණ ආඥා පනත යටතේ වන්‍ය සත්ත්ව සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිපාලනය කරනු ලබන මෙම සංරක්ෂිත ප්‍රදේශවල ආසියාවේ වඩාත්ම ආකර්ශනීය වන්‍ය සත්ත්ව සංකේන්ද්‍රණයන් කිහිපයක් ඇත, එහි ලොව වන ජිවින් බූවල් වඩාත්ම ඝනත්වයෙන් ජීවත් වන ස්ථානය මෙන්ම, ලොව විශාලතම ආසියානු අලි රංචු රැස්වීම් වලින් එකක් ද ඇතුළත් ය.
ශ්රී ලංකාවේ ජාතික උද්යාන කී දෙනෙක් තිබේද?
ශ්රී ලංකාව දැනට ජාතික උද්යාන 20කට වැඩි ප්රමාණයක් ගැසට් කර ඇත, ප්‍රමාණයෙන් හෙක්ටයාර් කිහිපයක සිට හෙක්ටයාර් 97,000කට වැඩි දක්වා විචලනය වේ. ඒවා දූපතේ සෑම දේශගුණික කලාපයක්ම ආවරණය කරන නිසා, ඔබ පැමිණෙන උද්යානය අනුව මුණගැසෙන වාසස්ථානය සහ විශේෂ ගණන බෙහෙවින් වෙනස් වේ. ගමන් මාර්ගය බුද්ධිමත්ව සැලසුම් කළහොත් එක් ගමනකින් උද්යාන දෙක තුනක් ආවරණය කිරීම යථාර්ථවාදී ය; ඊට වඩා උත්සාහ කිරීම වන්‍ය සත්ත්ව ගමනක් සැපයුම් කටයුතු ව්‍යායාමයක් බවට පත් කිරීමේ අවදානමක් ඇත.
මම මුලින්ම කුමන ජාතික උද්යාන වලට ප්‍රමුඛත්වය දිය යුතුද?
පිළිතුර රඳා පවතින්නේ ඔබ වඩාත්ම දැකීමට කැමති දේ මතය. පළමු වරට පැමිණෙන සහ නැවත පැමිණෙන සංචාරකයින් සඳහා නිරන්තරයෙන් ශක්තිමත්ම වන්‍ය සත්ත්ව අත්දැකීම් ලබා දෙන උද්යානවල දළ විශ්ලේෂණයක් පහත දැක්වේ.
යාල ජාතික උද්යානය
දකුණේ ගැඹුරේ පිහිටි යාල ශ්රී ලංකාවේ වැඩිම පිරිසක් පැමිණෙන උද්යානය වන අතර, විවාදයකින් තොරව එහි වඩාත්ම නාටකාකාර උද්යානය ද වේ. සෆාරි වාහන සඳහා විවෘත කොටස වන බ්ලොක් I හි ඝන වදුරු ජනාභිකරණයක් ඇති අතර, එමගින් ලොව වෙනත් ඕනෑම තැනකට වඩා මෙහි දර්ශන වාර්තා විශ්වාසදායක වේ. වලස්, අලි, කිඹුල් සහ විචිත්‍රවත් කුරුළු ලැයිස්තුවක් සාමාන්‍ය ක්‍රීඩා ගමනක් සම්පූර්ණ කරයි. උද්යානය වියළි සමයේදී ජල මූලාශ්‍ර අවට සතුන් එකතු වන පෙබරවාරි සිට ජූලි දක්වා කාලය තුළ වඩාත් විශිෂ්ට වේ.
උඩවලව ජාතික උද්යානය
උඩවලව ජාතික උද්යානය විශේෂයෙන් අලින් දැකීම සඳහා පැමිණිය යුතු ස්ථානයයි. උඩවලව ජලාශය වසර පුරාම රංචු ආකර්ෂණය කරන අතර, එක් උදෑසන ගමනකදී පුද්ගලයන් සීයකට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් දැකීම සාමාන්‍ය දෙයකි. උඩවලව, අනාථ වූ වලසුන් වනාන්තරයට මුදා හැරීම සඳහා සූදානම් කරන පුනරුත්ථාපන මධ්‍යස්ථානයක් වන අලි පැටවුන් මාරුවීමේ නිවාසය (Elephant Transit Home) ද පිහිටි ස්ථානයයි — එය ඔබේ සෆාරියට පෙර හෝ පසුව නැරඹිය යුතු වටිනා ස්ථානයකි.
විල්පත්තු ජාතික උද්යානය
වයඹ දිග පිහිටි විල්පත්තු ජාතික උද්යානය ප්‍රදේශයෙන් ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම උද්යානය වන අතර, ලොව පැරණිතම සංරක්ෂිත ප්‍රදේශවලින් එකකි. එහි ප්රධාන ලක්ෂණය වන්නේ වැසි ජලයෙන් පෝෂණය වන ස්වාභාවික වෘත්තාකාර විල් වන එහි විලු - ඒවා යාලගේ ඝන ලඳු කැලෑවට වඩා වෙනස් විවෘත, ඡායාරූප ගැනීමට සුදුසු සවානා භූදර්ශන නිර්මාණය කරයි. මෙහි වදුරුන් දැකගත හැකි අතර, ක්‍රමයෙන් වඩාත් හොඳින් ලේඛනගත කරමින් සිටින අතර, උද්‍යානයට පැමිණෙන සංචාරකයින් ගණන අඩු බැවින් වඩාත් නිහඬ, පුද්ගලික අත්දැකීමක් ලැබේ.
මින්නේරිය සහ කව්දුල්ල ජාතික උද්යාන
උතුරු මැද පළාතේ පිහිටි මෙම උද්යාන දෙක වඩාත් හඳුනාගෙන ඇත්තේ ගැදරිම (the Gathering) සඳහා ය — ජූලි සහ ඔක්තෝබර් අතර කාලය තුළ ජල මට්ටම පහත වැටෙන විට නිරාවරණය වන නැවුම් තණකොළ මගින් ආකර්ෂණය වී, පහත වැටෙන මින්නේරිය සහ කව්දුල්ල වැව් වටා ආසියානු අලි සිය ගණනක් රැස්වන සෘතුමය සංසිද්ධියකි. ඉහළම සමයේදී මෙය ලොව ඕනෑම තැනක ආසියානු අලින්ගේ විශාලතම එකතුවක් ලෙස සැලකේ. මෙම උද්යාන පොළොන්නරුව පුරාණ නගරයට ආසන්නව පිහිටා ඇති බැවින්, සංස්කෘතික සංචාරයක් සමඟ දහවල් සෆාරියක් ඒකාබද්ධ කිරීම පහසුය.
හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්යානය
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2,100කට වඩා උසින් පිහිටි හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්යානය පහතරට වියළි කලාපීය උද්යානවලට සපුරා වෙනස් අත්දැකීමකි. යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුගත මෙම සානුව කඳුකර වලාකුළු වනාන්තර සහ සම්බූර් මුව චාරිකා කරන විවෘත තණබිම් සංරක්ෂණය කරයි. බොහෝ සංචාරකයින්ගේ ප්රධාන ආකර්ෂණය වන්නේ මීටර් 870ක් පමණ බෑවුමක් සහිත සිරස් කඳු බෑවුමක් වන වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ් (World's End) සහ බේකර්ස් ජල ඇල්ල (බේකර්ස් ඇල්ල) ය. උද්යානය පයින් ගවේෂණය කිරීම වඩාත් සුදුසු අතර, වලාකුළු රොද ගැසෙන්නට පෙර උදේ පාන්දරින්ම පිවිසීම තරයේ නිර්දේශ කරනු ලැබේ.
බුන්දල ජාතික උද්යානය
දකුණු වෙරළේ පිහිටි රම්සාර් ලැයිස්තුගත තෙත්බිම් ප්‍රදේශයක් වන බුන්දල, ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම කුරුළු නැරඹුම් ගමනාන්තයයි. නොවැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා සංක්රමණික වෙරළ කුරුළු සහ ජල කුරුළු දහස් ගණනක් පැමිණෙන අතර, ෆ්ලෙමින්ගෝ කුරුළුන් සෘතුමය විශේෂාංගයකි. කලපු, වැලි කඳු සහ ලඳු කැලෑවෙන් සමන්විත භූදර්ශනය අලින්, කිඹුල් සහ ඉන්දියානු තරු කැස්බෑවා ඇතුළු සෞඛ්‍ය සම්පන්න උරගයින් ජනාභිකරණයකට ද ආධාර කරයි.
කුමන ජාතික උද්යානය
කුමන යාලගේ නැගෙනහිර මායිමට මායිම්ව පිහිටා ඇති අතර, හොඳ වදුරු හා අලි ජනාභිකරණයන් ඇතුළුව එම වියළි කලාපීය සත්ත්ව කුලයෙන් වැඩි කොටසක් බෙදා ගනී. එහි සැබෑ වෙනස්කම වන්නේ එහි කුරුළු ජීවිතයයි: විශාල කඩොලාන තෙත්බිමක් වන කුමන විලුව, මැයි සිට ජූලි දක්වා කැදීම් සමයේදී ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම ජල කුරුළු ජනපදයක් සත්කාරකත්වය කරයි. අරුගම් බේ වෙතින් දිගු මාර්ගයක අවසානයේ පිහිටා ඇති බැවින්, කුමන අඩුවෙන් සංචාරකයින් පැමිණෙන, ඇත්තෙන්ම වන්‍ය ස්වභාවයක් රැඳවූ ස්ථානයක් ලෙස පවතී.
සිංහරාජ වන රක්ෂිතය
සත්‍ය වශයෙන් ජාතික උද්‍යානයකට වඩා යුනෙස්කෝ ලැයිස්තුගත ජෛවගෝලීය රක්ෂිතයක් වුවද, සිංහරාජ වන රක්ෂිතය බරපතළ ස්වාභාවික විද්‍යාඥයින් සඳහා අත්යවශ්ය නැවතුමක් වේ. එය ශ්රී ලංකාවේ ඉතිරිව ඇති විශාලතම පහතරට වැසි වනාන්තර ප්‍රදේශය වන අතර, අති විශාල දේශීයත්ව මට්ටම් රැකගෙන ඇත — දූපතේ ආවේණික කුරුළු විශේෂවලින් 60 ප්‍රතිශතයක් පමණ මෙහි නිතිපතා වාර්තා වේ, ආවේණික උභයජීවීන්, උරගයින් සහ ශාක විශේෂවල කැපී පෙනෙන විවිධත්වයක් සමඟ.
ශ්රී ලංකාවේ ජාතික උද්යාන වලට පැමිණීමට වඩාත් සුදුසු කාලය කුමක්ද?
ශ්රී ලංකාවේ ද්විත්ව මෝසම් පද්ධතිය අදහස් කරන්නේ සියලුම උද්යානවලට එකවර එක් සමයක් පමණක් සුදුසු නොවන බවයි. සාමාන්‍ය මාර්ගෝපදේශයක් ලෙස:
- දකුණු සහ නැගෙනහිර උද්යාන (යාල, කුමන): වියළි තත්ත්ව සහ ජලය වටා සංකේන්ද්‍රිත වන්‍ය සත්ත්ව ජීවිතය සඳහා පෙබරවාරි සිට ජූලි දක්වා.
- උතුරු සහ උතුරු-මධ්යම උද්යාන (විල්පත්තු, මින්නේරිය, කව්දුල්ල): හොඳම අලි දර්ශන සඳහා මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා; වයඹ මෝසම් සමයේ කොටස් වලදී විල්පත්තු වසා දමනු ලැබේ.
- උඩවලව: වසර පුරාම විවෘතව ඇති අතර බොහෝ මාසවලදී විශ්වාසදායක අලි දර්ශන ලැබේ.
- හෝර්ටන් තැන්න: ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා වඩාත්ම පැහැදිලි අහසක් ලැබේ; උද්යානය තදබදයට පත් වන රජයේ නිවාඩු දින වලින් වළකින්න.
- බුන්දල සහ කුමන (කුරුළු නැරඹීම): බුන්දලයේ සංක්රමණික විශේෂ සඳහා නොවැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා; කුමනගේ කැදීම් ජනපදය සඳහා මැයි සිට ජූලි දක්වා.
ශ්රී ලංකාවේ ජාතික උද්යානවල මට කුමන වන්‍ය සත්ත්ව ජීවිතයක් දැකගත හැකිද?
ශ්රී ලංකාවේ උද්යාන සාමූහිකව කැපී පෙනෙන විශේෂ පරාසයක් රැකගෙන ඇත. විශේෂාංග අතර:
- ශ්රී ලංකා වදුරා — දූපතේ පමණක් දක්නට ලැබෙන උපවර්ගයක්; යාල සහ විල්පත්තුවේ දැකීමට වඩාත් සුදුසුය.
- ආසියානු අලියා — බොහෝ පහතරට උද්යානවල පවතී; උඩවලවේ සහ මින්නේරිය/කව්දුල්ල ගැදරිම සමයේ වැඩිම ප්රමාණයක් දක්නට ලැබේ.
- වලහා — ලජ්ජාශීලී නමුත් යාල සහ විල්පත්තුවේ නිතිපතා දැකගත හැකිය.
- ශ්රී ලංකා සම්බූර් මුවා — හෝර්ටන් තැන්නේ සහ වෙනත් බොහෝ උද්යානවල බහුලව දක්නට ලැබේ.
- වදුරු හා කිඹුලන් — උද්යාන ජල මාර්ගවල සුලභව දක්නට ලැබේ; ස්ථාන කිහිපයකදී හොඳ කිඹුල් නැරඹීමේ අවස්ථා ඇත.
- කුරුළු විශේෂ 430කට වැඩි — ආවේණික විශේෂ 33ක් ඇතුළුව; සිංහරාජ, බුන්දල සහ කුමන කුරුළු නැරඹීමේ ප්‍රමිතීන් ලෙස සැලකේ.
- බුරුල් තල්මසුන් සහ නිල් තල්මසුන් — ජාතික උද්යාන පද්ධතියෙන් ඉවතින්ම, මිරිස්ස සහ ත්‍රිකුණාමලයෙන් බෝට්ටුවලින් ප්රවේශ විය හැක.
ශ්රී ලංකාවේ ජාතික උද්යානවලට මට කෙසේ යා හැකිද?
බොහෝ උද්යානවලට වඩාත් පහසුවෙන් ළඟා විය හැක්කේ පෞද්ගලික වාහනයකිනි. සාමාන්‍ය සංචාරක සැලැස්මක් යාල හෝ උඩවලව දකුණු වෙරළබඩ නවාතැනක් සමඟ, මින්නේරිය හෝ කව්දුල්ල සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණය සමඟ, සහ හෝර්ටන් තැන්න නුවරඑළිය අවට කඳුකර තේ කලාප සමඟ යුගල කරයි. පෞද්ගලික රියදුරන් සහ මාර්ගෝපදේශකයින් දූපත පුරා උද්යාන අතර සම්බන්ධ වීමට සම්මත ක්‍රමය වන අතර, පළපුරුදු මාර්ගෝපදේශකයින් බොහෝ දෙනෙකුට අවසර පත්‍ර, නවාතැන් සහ සෆාරි ජීප් රථ කල්තියා සංවිධානය කළ හැක — එය උච්ච සමයේදී යාල සඳහා තරයේ නිර්දේශ කරනු ලැබේ.
ජාතික උද්‍යානයකට ඇතුළුවීමට මට අවසර පත්රයක් අවශ්‍යද?
ඔව්. සෑම සංචාරකයෙකුටම වන්‍ය සත්ත්ව සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව හරහා මිලදී ගත් ප්රවේශ පත්රයක් අවශ්ය වේ. ප්රවේශ පත්‍ර උද්යාන දොරටුවලදී ලබාගත හැකි වුවද, යාල වැනි ජනප්‍රිය උද්යානවලට දිගු පෝලිම් වළක්වා ගැනීම සඳහා කලින් සංවිධානය කිරීම නිර්දේශ කරනු ලැබේ. සෆාරි ජීප් රථ උද්යානය තුළදී බලපත්රලාභී ට්‍රැකර්වරයෙකු සමඟ කුලියට ගත යුතුය — ක්‍රීඩා ගමන් සඳහා පෞද්ගලික වාහන ඉඩ නොදේ. සමහර උද්යාන වෙනම අවසර පත්රයක් සමඟ කඳවුරු බැඳීමද ලබා දේ.
ජාතික උද්යාන 26ම සිතියමේ
සෙවණැලි ප්‍රදේශ එක් එක් උද්යානයේ මායිම දක්වයි. එහි ප්‍රමාණය, ප්‍රකාශයට පත් කළ වර්ෂය සහ මාර්ගෝපදේශයට සබැඳිය ලබා ගැනීමට උද්‍යානයක් තට්ටු කරන්න.
- උද්යාන මායිම
- ස්ථානය පමණි (මායිම සිතියම්ගත කර නැත)
මායිම් © OpenStreetMap සහභාගිවන්නන් (ODbL), දර්ශනය සඳහා සරල කර ඇති අතර ඇඟවීමක් පමණි: ඒවා නිල ගැසට් කළ නීතිමය මායිම් නොවේ. පින් එකකින් සලකුණු කළ උද්යාන, බහුතරයක් සාගර සහ දිවයින් උද්යාන, OpenStreetMap හි මායිමක් නොමැත. ප්‍රමාණ සහ දිනයන් වනජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු ලැයිස්තුව අනුගමනය කරයි.
පළාත අනුව, සෑම ජාතික උද්‍යානයක්ම
මින්නේරියේ අලි රැස්වීමේ සිට බුන්දල කැටි වැලි දක්වා, උද්යාන 83 ක්.
Central 8
Eastern 8
North Central 16
- Elephant Gathering
- Elephant Gathering At Minneriya National Park
- Game Drives
- Hurulu Eco Park
- Kasagala
- Namal Uyana
- Safari
- Templates
- අංගම්මෙඩිල්ල ජාතික උද්යානය
- කලා වැව ජාතික උද්යානය
- කවුඩුල්ල ජාතික උද්යානය
- ගංවතුර තැනිතලා ජාතික උද්යානය
- මින්නේරිය ජාතික උද්යානය
- ලොරිස් නැරඹීම
- වස්ගමුව ජාතික උද්යානය
- හොරොව්පතාන ජාතික උද්යානය
North Western 7
Northern 7
Sabaragamuwa 7
Southern 15
- Coral Sanctuary
- Flamingo Watching
- Hiyare Rainforest and Reservoir
- Kadolana
- Kalametiya Bird Sanctuary
- Kodigahakanda Sanctuary
- Leopard Watching
- Map of Yala National Park
- Naturalist at Yala National Park
- Ussangoda Plains
- Weerawila Bird Sanctuary
- උස්සන්ගොඩ ජාතික උද්යානය
- කන්නේලිය වැසි වනාන්තරය
- බුන්දල ජාතික උද්යානය
- හික්කඩුව ජාතික උද්යානය
Uva 6
Western 7
ශ්රී ලංකාවේ වෙනත් ස්ථාන 2
ආශ්‍රිත ලිපි
සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 7.
