සිංහගල පාරුමග

සිංහගල පාර සිංහරාජ වැසි වනාන්තරයේ දිගම ඇවිදීමයි: කුඩාව පිවිසුමේ සිට රක්ෂිතයේ ගැඹුරේ පිහිටි පර්වත ශිඛරයක් දක්වා පය ගාතේ පුරා දිනක ගමනක්. සිංහගල යන්නෙන් අදහස් වන්නේ සිංහ පර්වතය යන්නයි. සිංහරාජය සඳහා වූ ලෝක උරුම දත්ත පත්‍රිකාවේ එහි උස මීටර් 742ක් ලෙස සඳහන් වේ. කුඩාව වෙත පැමිණෙන බොහෝ දෙනා ඇවිදින්නේ මෙම මාර්ගයේ පළමු කොටස පමණි, එබැවින් සම්පූර්ණයෙන්ම යාම යනු එදිනම තීරණය කළ යුතු දෙයක් නොව කල්තියා සැලසුම් කළ යුතු දෙයකි.

සිංහගල පාර කොපමණ දුරක්ද?

බොහෝ ඇවිදින්නන්ගේ වාර්තා අනුව එක් මගකට කිලෝමීටර් 12ක් පමණ වන අතර, සමීක්ෂණය කරන ලද දිගක් කිසිවෙකු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැත. කෙටි අගයන් පිළිබඳ ප්‍රවේශම් වන්න. කුඩාවේ සිට ආරම්භයක් සඳහා පුළුල් ලෙස පිටපත් කරන ලද කිලෝමීටර් 2.4 යන අගය වැරදිය, එමෙන්ම කිලෝමීටර් 14ක් ආපසු යන දුරක් විය නොහැක.

ශිඛරය කුඩාවට ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇත. ප්‍රකාශිත ඛණ්ඩාංකයක් නොමැති බැවින්, මෙම පිටුවේ සිතියමේ එහි පිහිටීම භූමියේ හැඩය අනුව ගත් ආසන්න අගයක් ලෙස පෙන්වා ඇත.

සිංහගල පාරේ මාර්ගය කුමක්ද?

මෙම පාර ඉතා වෙනස් කොටස් දෙකකින් සමන්විත වේ. සිතියම්ගත කර ඇත්තේ පළමු කිලෝමීටර් 3.9ක් පමණ පමණි; ඉන් ඔබ්බට, මෙම අනුපිළිවෙල ඇවිදින්නන්ගේ වාර්තාවලින් ලබාගෙන ඇත.

• පැරණි දැව ප්‍රවාහන මාර්ගය: කුඩාව වාහන නැවැත්වීමේ ස්ථානයේ සිට, දැව කර්මාන්ත කාලයේ තැනූ මාර්ගයක් ඔස්සේ මාර්ගය ඉහළට යයි, එහි මුල් කොටස පදම් කරන ලද අතර ඉන් ඔබ්බට පඳුරුබදව ඇත. එය මාටින්ගේ නිවහන අසලින් ගොස් කුඩාව පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයට ළඟා වේ, එය සිතියම අනුව වාහන නැවැත්වීමේ ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර් 3.6ක් පමණ වේ.
• වනාන්තරය තුළට: පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයෙන් ඔබ්බට පාර තුනී වේ. ඇවිදින්නන් විස්තර කරන්නේ බොහෝ දුරට සමතලා වූ, කුඩා කඳු සහ මඩ බිම් සහිත, හීන් දොළ ඇළ සහ නෙළු පඳුරු පහරක් හරහා යන දිගු කොටසක් බවයි.
• අවසාන නැග්ම: අවසානයට ආසන්නව, මාර්ගය ගල් කැට විසිර ඇති ඇළක් හරහාත් ඉන්පසු බෑවුම් සහිත, පඳුරුබද බෑවුමක් හරහාත් ගොස්, මුල් අල්ලගෙන, පර්වතය මත ඇති විවරයකට ළඟා වේ. අවසාන කිලෝමීටර් 1 සිට 1.5 දක්වා කොටස දුෂ්කර කොටසයි.

පහළ මාර්ගය වැටුණු ගස් සහ පැරණි නාය යෑම් මගින් අවහිර විය හැකි බැවින්, වාර්ෂිකව තත්ත්වයන් වෙනස් වේ. ඔබේ මාර්ගෝපදේශකයාගෙන් අපේක්ෂා කළ යුතු දේ විමසන්න.

සිංහගල පාරේ ඔබට දැකගත හැක්කේ කුමක්ද?

පළමු කොටසෙහි ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත් හොඳින් අධ්‍යයනය කරන ලද පක්ෂි නිරීක්ෂණ ස්ථාන අතරින් ඇතැම් ස්ථාන ඇත. මෙම මාර්ගය පිළිබඳව සිදු කරන ලද දිගුකාලීන අධ්‍යයනයකින් මිශ්‍ර විශේෂ පක්ෂි රංචු 476ක් වාර්තා වී ඇති අතර, එක් එක් රංචුවේ සාමාන්‍යයෙන් විශේෂ 11ක් හා පක්ෂීන් 41ක් පමණ වූ අතර, ආවේණික විශේෂ 18ක් ඊට සහභාගී වී ඇත. රෑන් කැහිබිබිස්සන් සෑම රංචු දහයකින් නවයකම පාහේ දක්නට ලැබී ඇත. මෙම රංචු හේතුවෙන්ම බැරෑරුම් පක්ෂි නිරීක්ෂකයන් සිංහරාජය වෙත පැමිණෙති.

පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය අවට, පක්ෂි නිරීක්ෂකයන් නිතිපතා ශ්‍රී ලංකා නිල් කාසිකුකුළා, පුල්ලි පියාපත් කැස්තුරුවා සහ කොරපොතු කැස්තුරුවා වාර්තා කරති. තවදුරටත් ඉදිරියට, සිංහගල වෙත ඇවිදීම් වලදී වාර්තා වූ තනි දර්ශන අතර දුඹුරු පිටි බකමූණා යුවළක් සහ පුරිසැද මූණැති වදුරා ඇතුළත් වේ. මේවා බොහෝ විට සිදු විය හැකි දේ ලෙස සලකන්න, නියත වශයෙන් සිදුවන දේ ලෙස නොව.

ඉහළ මාර්ගය පිළිබඳව මාර්ගයට වඩා ලියැවී ඇත්තේ ඉතා අල්පයකි. මෙම අංශයේ වනාන්තරය ඝන හා සදාහරිත වන අතර, වියන තුළ Mesua සහ Shorea ගස් ඇත, දැව කර්මාන්තය ඉතිරි කර ඇත්තේ විසිරුණු සලකුණක්ය: මාර්ගය අසල හිස්තැන් සහ බෑවුම් ශිඛරවල නොකපන ලද වනාන්තරය. ශිඛරයෙන් වාර්තා වූ දුර්ලභ ශාකයක් ඇත: ලෝක උරුම දත්ත පත්‍රිකාව මීටර් 742හි පිහිටි සිංහගලෙහි Atalantia rotundifolia ලැයිස්තුගත කරයි.

මාර්ගය දැව ප්‍රවාහන මාර්ගයක ආරම්භ වන්නේ ඇයි?

මන්ද කුඩාව පැත්ත දැව කර්මාන්තයට ලක් වූ බැවිනි. ප්ලයිවුඩ් සඳහා දැව කැපීමට 1968දී අවසර දෙනු ලැබූ අතර, 1970 දශකයේදී යාන්ත්‍රික තේරීම් දැව කර්මාන්තය මගින් බටහිර වනාන්තරයෙන් හෙක්ටයාර් 1,400ක් පමණ ගෙන ගියේය. පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය වරෙක එම මෙහෙයුමේ මධ්‍යස්ථානය විය. වනජීවී හා ස්වභාව ආරක්ෂණ සංගමය විසින් මෙහෙයවන ලද මහජන විරෝධය 1977දී තහනමක් සමඟ එය අවසන් කළේය. සිංහරාජය 1978දී ජෛවගෝලීය රක්ෂිතයක් බවට පත් වූ අතර, 1988දී ජාතික උරුම වනාරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් හා ලෝක උරුමයක් බවට පත් විය.

නීති රීති හා වියදම් මොනවාද?

• මාර්ගෝපදේශකයා: මාර්ගෝපදේශකයෙකු අවශ්‍යයි. කුඩාව ටිකට් කාර්යාලයේදී හෝ ඔබේ නවාතැන හරහා එකක් සංවිධානය කරගන්න. ටිකට් පතට මාර්ගෝපදේශකයා ඇතුළත්දැයි වාර්තා එකිනෙකට පටහැනියි, එබැවින් ගේට්ටුවේදී විමසන්න.
• ටිකට්: විදේශීය වැඩිහිටියන් 2024 සහ 2025 වසරවල රුපියල් 2,700ක් පමණ ගෙවූ බව වාර්තා විය. නවතම අගයන් ඉතා වෙනස් වන අතර නිල වගුවක් පරීක්ෂා කළ නොහැකි විය, එබැවින් මිල තහවුරු කර රුපියල් මුදල් රැගෙන එන්න.
• වේලාවන්: ගේට්ටුව විවෘත වන්නේ උදේ 06:00 සිට 06:30 පමණ වන අතර, අවසාන ටිකට් විකුණනු ලබන්නේ 16:30 පමණ බව වාර්තා වේ. මෙම ඇවිදීම සඳහා, විවෘත වන වේලාවේම ආරම්භ කරන්න.
• නීතිය: 1988 ජාතික උරුම වනාරක්ෂිත ප්‍රදේශ පනත යටතේ, ශාක රැස් කිරීම, සතුන් කරදර කිරීම, ජලය දූෂණය කිරීම හෝ ගින්න රැගෙන යාම තහනම්ය. දඬුවම දඩයක්, මාස හයක් දක්වා සිරදඬුවමක්, හෝ දෙකම විය හැකිය.

ඔබ සූදානම් විය යුත්තේ කෙසේද?

• උල් කටවැද්දන් (ජළඋයින්): ඒවා අපේක්ෂා කරන්න. ජළඋයින් ආරක්ෂිත මේස්පර් (leech socks) පිවිසුමේදී විකුණනු ලැබේ, එහෙත් මේවා පවා සෑම ජළඋයින්ගෙනම ආරක්ෂා නොදේ. දිගු කලිසම් හා වසා ඇති පාවහන් පළඳින්න.
• ජලය හා ආහාර: එක් පුද්ගලයෙකුට අවම වශයෙන් ජලය ලීටර් 1.5ක් රැගෙන යන්න, මෙතරම් දිගු ඇවිදීමකට වඩාත් රැගෙන යන්න, දිනයට ප්‍රමාණවත් ආහාරද සමඟ. මාර්ගයේදී ඒවා සොයාගත හැකි යැයි සිතන්න එපා.
• වැසි: විශ්වාසදායක ලෙස වියළි මාසයක් නැත. ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා කාලය සාමාන්‍යයෙන් නිර්දේශ කරනු ලබන අතර අගෝස්තු සිට සැප්තැම්බර් දක්වා දෙවන තේරීමයි, එහෙත් 2025 මාර්තු මාසයේ පැමිණි සංචාරකයින්ට දිනයක් පාහේ වැස්ස ලැබුණි.
• සර්පයන්: ඔබේ මාර්ගෝපදේශකයා සමඟ රැඳී සිටින්න, ඔබේ අත් තබන තැන් බලන්න. පොලොන් තෙලිස්සා සර්පයාට (hump-nosed pit viper) ප්‍රතිවිෂ නොමැති අතර එහි විෂ වකුගඩුවලට හානි කළ හැකි බැවින්, සුළුපටු පෙනුනද ඕනෑම සර්ප දෂ්ටනයකට රෝහල් ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය වේ.
• දිවා එළිය: මාර්ගයේ ආලෝකයක් නැත. ශිඛරයට ළඟා වී ඇත්තද නැත්තද, හොඳ වේලාවකට ආපසු හැරෙන්න.

කොළඹ සිට කුඩාව දක්වා කිලෝමීටර් 155 සිට 160ක් පමණ වන අතර, රත්නපුර, කලවාන සහ වැද්දගල හරහා මාර්ගයෙන් පැය 4 සිට 4.5ක් පමණ ගත වේ, එබැවින් කලින් රාත්‍රිය කුඩාව අසල නැවතෙන්න. ඔබට කෙටි දිනයක් වඩා කැමති නම්, මුලාවැල්ල පාර එම පිවිසුමෙන්ම ආරම්භ වේ.