බවතරණය (Bawa Tharanaya; Bhavatharanaya හෝ Bava Taranaya ලෙසද ලියැවේ) මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ (Martin Wickramasinghe, 1890-1976) විසින් රචිත නවකතාවකි. එය මුලින්ම පළ වූයේ 1973 දී, කතුවරයා අසූ ගණන්වල වියේ සිටියදී ය. මෙය ඔහුගේ අවසාන නවකතාවයි. මෙම සිංහල සංස්කරණය Sarasa Prakashana විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. ඉංග්‍රීසියෙන් මෙහි නම Siddhartha's Quest ලෙස දැක්වේ.
මෙම කෘතිය අනාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ වන සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ ජීවිතය හා ඒ යුගය නැවත කියාපායි. මිථ්‍යා කතාවලින් තොර බුද්ධ චරිතයක් ලිවීම වික්‍රමසිංහගේ දිගුකාලීන අභිලාෂයක් විය. මේ නවකතාව සිද්ධාර්ථ කුමරු සලකන්නේ තම සමාජය විසින් හැඩගැසුණු මිනිසෙකු ලෙසයි; ඔහුගේ සොයා යාම අරුම පුදුම හරහා නොව සංස්කෘතික හා ප්‍රායෝගික අරුතින් කියවයි. වික්‍රමසිංහගේ විග්‍රහයට අනුව, තරුණ කුමරුගේ ජීවිතයේ හැරවුම පැන නගින්නේ දුප්පතුන් හා පීඩිතයන් කෙරෙහි ඔහු තුළ වූ අනුකම්පාවෙනි.
මෙම ප්‍රවේශය නිසා බවතරණය එකල වඩාත්ම මතභේදයට තුඩු දුන් පොත්වලින් එකක් බවට පත් විය. යක්කඩුවේ ප්‍රඥාරාම හිමියන්ගේ නායකත්වයෙන් භික්ෂූන් හා ගිහි බෞද්ධයන් පිරිස් පොත තහනම් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, වයෝවෘද්ධ කතුවරයා සිරගත කළ යුතු යැයි ඇතැමෙකු පවා ඉල්ලා සිටියහ. මෙම කාරණය අගමැතිනී සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ රජය වෙත ද ගෙන යන ලදී. පොත කියවූ රජයේ නිලධාරියෙක් එය බුදුරජාණන් වහන්සේ වටා ගෙතුණු ගුප්ත බව ඉවත් කිරීමට ගත් සැලකිලිමත් උත්සාහයක් ලෙස හඳුන්වා, තහනම් නොකරන ලෙස උපදෙස් දුන්නේය. අගමැතිනිය පොත තහනම් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, මතභේදය ක්‍රමයෙන් යටපත් විය.
ආගමික විවේචනය හා භාෂණයේ නිදහස පිළිබඳ විවාදවලදී මෙම සිද්ධිය ශ්‍රී ලංකාවේ තවමත් සිහිපත් කෙරේ. වික්‍රමසිංහ ජීවිත කාලය පුරා බුදුදහම දෙස හෙළූ තාර්කික දෘෂ්ටිය වඩාත් සෘජුව ප්‍රකාශ වන කෘතිය ලෙස මෙම නවකතාව අදටත් පවතී.
බුද්ධ චරිතය සාහිත්‍යයක් ලෙස කියවීමට කැමති පාඨකයන්ට මෙන්ම, නූතන සිංහල සාහිත්‍යයේ තීරණාත්මක විවාදයක් ගැන උනන්දු අයටද මෙය සුදුසුය.
- කතුවරයා: මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ
- ප්‍රකාශක: Sarasa Prakashana
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය: 1973
- භාෂාව: සිංහල
- ISBN: 978-955-8415-45-6
