Kościół św. Antoniego

Kościół św. Antoniego w Kochchikade, w sercu Colombo, jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc kultu religijnego na Sri Lance i prawdopodobnie najbardziej znanym katolickim sanktuarium w kraju. Co go wyróżnia, to jego kongregacja: każdego wtorku, buddhyści, hindusi, muzułmanie i chrześcijanie stoją ramię w ramię na przedprożu i w nawie, każdy szukając wstawiennictwa św. Antoniego z Padwy. Do kościoła przybywają pielgrzymi z każdego zakątka wyspy — z północy, południa, wschodu i zachodu — co sprawia, że wtorkowe poranki w Kochchikade są cichym studium długiej tradycji międzywyznaniowej pobożności na Sri Lance.

Jaka jest historia kościoła św. Antoniego w Kochchikade?

Historia tej świątyni sięga XVIII wieku, czasów holenderskiego kolonializmu, kiedy to katolicyzm był zakazaną religią na Cejlonie. Władze holenderskie aktywnie prześladowały społeczności katolickie, które znosiły ubóstwo i wykluczenie społeczne, zamiast wyrzec się wiary. Sanktuaria w Madhu, Talawila i Kochchikade wywodzą swoje początki z tej epoki przeciwności losu.

Uważa się, że portugalski ksiądz oratorianin, ojciec Antonio, przebrany za kupca, osiedlił się przy ulicy Maliban w Colombo, w pobliżu ówczesnego kościoła św. Filipa Neri. Gdy władze holenderskie odkryły jego kryjówkę, uciekł w kierunku Mutwal, gdzie miejscowi rybacy rozpoznali go i zaoferowali mu ochronę – pod warunkiem, że spełni ich prośbę. Prośbą, o którą prosili, była ochrona przed powodziami morskimi, które zagrażały ich utrzymaniu.

Ojciec Antonio wrócił na brzeg odziany w swoje szaty kapłańskie i, niosąc duży drewniany krzyż, posadził go w miejscu najbardziej zagrożonym przez postępującą falę. Modlił się przez trzy dni. Zgodnie z relacją zachowaną w Archiwum Archidiecezjalnym w Colombo, fale cofnęły się trzeciego dnia, odsłaniając rozległą ławicę piaskową. Holenderski rząd kolonialny, dostrzegając korzyść dla społeczności rybackiej, zaoferował ojcu Antonio nagrodę. Poprosił jedynie o pozwolenie na życie i śmierć w pobliżu krzyża, który posadził. Zgoda została udzielona, a on zbudował małą kaplicę z błota na cześć swojego patrona, świętego Antoniego z Padwy. Po śmierci został pochowany na tym samym terenie.

Jak rozwijała się świątynia na przestrzeni wieków?

Oryginalna kaplica z błota została rozbudowana w 1806 roku. W 1822 roku członek kongregacji udał się do Goa i wrócił ze statuą św. Antoniego, którą uroczyście umieszczono na ołtarzu. Ta sama statua znajduje się w kościele do dziś, umieszczona przy bocznym ołtarzu, który stoi dokładnie w miejscu, gdzie rzekomo miało miejsce cud założycielski. Ciągłość jest zamierzona: ołtarz uważany jest za fizyczne połączenie między obecnym zgromadzeniem a XVIII-wiecznymi początkami kościoła.

Relikwia św. Antoniego Padewskiego – maleńki fragment jego niezniszczalnego języka – jest przechowywana w specjalnym relikwiarzu i wystawiona w gablotce w pobliżu wejścia do kościoła, obok posągu świętego. Budowa większego budynku kościelnego rozpoczęła się krótko po przybyciu posągu i została ukończona w 1828 roku. Uroczyste poświęcenie nowego kościoła odbyło się w niedzielę 1 czerwca 1834 roku, pod przewodnictwem Wikariusza Generalnego, Czcigodnego Ojca Caetano Antonio.

W kolejnych dziesięcioleciach przeprowadzono dalsze rozbudowy i restauracje, ale charakter kościoła jako świątyni dzielnicowej, otwartej dla wszystkich, pozostał niezmienny. Położenie w Kochchikade — ruchliwej dzielnicy w pobliżu Colombo Fort — sprawia, że znajduje się w odległości spaceru od trasy wycieczki po Colombo, a wielu odwiedzających włącza go do szerszej eksploracji kolonialnej architektury religijnej Colombo.

Dlaczego ludzie wszystkich wyznań odwiedzają kościół św. Antoniego?

Sri Lanka ma długą tradycję międzywyznaniowego czci w niektórych sanktuariach, a kościół św. Antoniego jest jednym z najbardziej znanych przykładów. Św. Antoni z Padwy jest powszechnie uważany w całej Azji Południowej i Południowo-Wschodniej za świętego, który odpowiada na praktyczne prośby – zgubione przedmioty, trudności rodzinne, choroby, trudności finansowe – a ta reputacja przekracza podziały denominacyjne. Wielu niechrześcijańskich odwiedzających składa konkretne obietnice lub ślubowania św. Antoniemu, wracając do kościoła, gdy prośba zostanie spełniona.

Wtorki są głównym dniem pielgrzymek. Kościół stopniowo wypełnia się od wczesnego ranka, a atmosfera jest pełna cichej, osobistej pobożności, a nie zorganizowanej ceremonii, choć w ciągu dnia odprawiane są msze. Zapalane są świece, składane są drobne ofiary, a zwiedzający okrążają posąg św. Antoniego przy bocznym ołtarzu — praktyka odzwierciedlająca synkretyczną kulturę duchową, która charakteryzuje kilka z najczęściej odwiedzanych świątyń Sri Lanki.

Co mogą zwiedzający zobaczyć wewnątrz i wokół kościoła?

Wnętrze kościoła jest stosunkowo proste w wystroju, co skupia uwagę na głównym ołtarzu i historycznie ważnym bocznym ołtarzu, w którym znajduje się goańska statua z 1822 roku. Do głównych elementów należą:

• Boczny ołtarz z oryginalną statuą św. Antoniego z 1822 roku, uważany za duchowe centrum kościoła.
• Relikwiarz zawierający relikwię języka św. Antoniego, wystawiony w pobliżu wejścia do kościoła.
• Ofiary wotywne i świeczniki utrzymywane dzięki codziennemu napływowi pielgrzymów.
• Szczegóły architektoniczne z XIX-wiecznej konstrukcji, w tym fasada widoczna z ulicy Kochchikade.

Okolica zachowała ślady układu urbanistycznego z czasów kolonialnych. Holenderski Fort w Negombo, położony około 35 kilometrów na północ od Colombo, oferuje przydatny kontekst do zrozumienia tego samego holenderskiego okresu kolonialnego, który ukształtował historię powstania kościoła.

Kiedy najlepiej odwiedzić kościół św. Antoniego?

Kościół jest otwarty codziennie, ale wtorek jest głównym dniem pielgrzymek, a doświadczenie różni się znacznie od innych dni. Tłumy zaczynają zbierać się wcześnie rano, a kościół pozostaje zatłoczony do późnego popołudnia. Jeśli chcesz obserwować pełny zakres międzywyznaniowego zgromadzenia kościoła, warto odwiedzić go we wtorek, choć będzie tłoczno. Aby zwiedzić kościół w ciszy, skupiając się na architekturze i historii, praktyczniejszy będzie którykolwiek dzień powszedni z wyjątkiem wtorku.

Kościół jest dostępny przez cały rok i nie ma określonego sezonu festiwalowego, który ograniczałby lub w znaczący sposób zmieniał dostęp. Katolickie święta na Sri Lance, a zwłaszcza święto św. Antoniego 13 czerwca, przyciągają większą niż zwykle liczbę wiernych i są obchodzone specjalnymi liturgiami.

Jak dojechać do kościoła św. Antoniego z Colombo?

Kościół znajduje się przy ulicy Kochchikade w dzielnicy Kochchikade, w pobliżu Colombo Fort. Można do niego dojechać taksówką, tuk-tukiem lub autobusem miejskim z większości części centralnego Colombo, zwykle w ciągu 15–25 minut, w zależności od natężenia ruchu. W pobliżu znajduje się stacja kolejowa Fort, co czyni kościół dostępnym w ramach szerszej wycieczki po historycznym centrum Colombo. Liczba miejsc parkingowych w bezpośrednim sąsiedztwie jest ograniczona, szczególnie we wtorki.

Co powinni wiedzieć odwiedzający przed wyjazdem?

• Wymaga się skromnego ubioru: ramiona i kolana powinny być zakryte.
• Zdejmuj obuwie przed wejściem do nawy, zgodnie z zwyczajem w świątyniach na Sri Lance, niezależnie od wyznania.
• Fotografowanie wewnątrz kościoła powinno być dyskretne i pełne szacunku; należy unikać fotografowania z lampą podczas Mszy.
• Kościół jest otwarty; darowizny mile widziane
• Nie ma ustalonej godziny zamykania terenu kościoła, ale sam budynek przestrzega harmonogramu Mszy Świętych.