Basawakkulama Wewa położone jest na zachodnim skraju Anuradhapury, cicho pełniając tę samą funkcję od ponad dwóch tysięcy lat. Zbudowane za panowania króla Devanampiya Tissy w III wieku p.n.e., jest powszechnie uważane za jeden z najstarszych zachowanych sztucznie utworzonych zbiorników wodnych w Sri Lance — a być może i na świecie. Choć starożytne miasta stupy i pałace przyciągają większe tłumy, ten zbiornik oferuje coś, czego te pomniki nie mogą: żywe połączenie między hydrauliczną przeszłością Sri Lanki a jej rolniczą teraźniejszością.
Jaka jest historia Basawakkulama Wewa?
Zalew pochodzi z okresu, kiedy Anuradhapura umacniała swoją rolę jako pierwsza wielka stolica wyspy. Król Devanampiya Tissa, który panował w III wieku p.n.e. i jest kojarzony z wprowadzeniem buddyzmu do Sri Lanki, zlecił budowę zbiornika w ramach szerszego królewskiego programu robót irygacyjnych, mającego na celu wsparcie rosnącej populacji w strefie suchej.
Nazwa Basawakkulama pochodzi od języka syngaleskiego i odnosi się do pierwotnych budowniczych zbiornika lub obszaru, któremu służył. Starożytne kroniki, w tym Mahawamsa, dokumentują rozległą sieć zbiorników i kanałów, które wspierały cywilizację na suchych północno-środkowych równinach; Basawakkulama był jednym z jej kamieni węgielnych. Ta infrastruktura, zbudowana bez nowoczesnych narzędzi inżynieryjnych, funkcjonowała przez wieki – z okresowymi renowacjami – i jest obecnie uznawana za niezwykłe osiągnięcie preindustrialnej hydrologii.
Nasyp zbiornika, znany lokalnie jako bund, rozciąga się na znaczną długość i został zaprojektowany do zbierania i magazynowania wód monsunowych z późniejszym uwalnianiem ich w suchych miesiącach. System odpływowy – koncepcja udoskonalana przez kolejnych królów z okresu Anuradhapury – umożliwiał precyzyjne rozprowadzanie wody na okoliczne pola ryżowe. Stupy i inne budowle sakralne starożytnej Anuradhapury były częściowo podtrzymywane dzięki nadwyżkom rolnym, które umożliwiły zbiorniki takie jak Basawakkulama.
Co mogą zobaczyć i robić przy Basawakkulama Wewa?
Zalew jest otwarty dla publiczności i najlepiej zwiedza się go pieszo lub rowerem wzdłuż grobli. Podwyższony nasyp zapewnia nieprzerwane widoki na wodę, a w pogodne dni można dostrzec sylwetki wielkich dagob Anuradhapury – szczególnie kopułę Thuparamaya i iglicę Ruwanwelisaya wznoszące się ponad linię drzew na wschodzie.
Obserwacja ptaków jest jedną z głównych atrakcji. Płytkie brzegi i otaczające zarośla przyciągają szeroką gamę ptaków wodnych, w tym bociany farbowane, bociany dzióbkowe, czaple purpurowe, świstuny małe oraz kilka gatunków zimorodków. W miesiącach zimowych z Azji Centralnej przylatują wędrowne brodźce, co zwiększa liczbę obserwowanych osobników. Zabierz ze sobą lornetkę — ptaki przyzwyczaiły się do niewielkiego ruchu pieszego i zwykle pozostają stosunkowo blisko.
Bezpośrednie otoczenie daje wyraźny obraz tego, jak rolnictwo zasilane zbiornikami wodnymi nadal funkcjonuje w Sri Lance. Małe pola ryżowe i ogrody warzywne rozciągają się od wypływów zbiornika, uprawiane przez rodziny rolnicze, które stosują cykle upraw, które zasadniczo nie zmieniły się od okresu Anuradhapury. Obserwowanie tego systemu w cichej pracy jest dla wielu odwiedzających bardziej pouczające niż jakakolwiek eksponat muzealny.
Jak Basawakkulama Wewa wpisuje się w szerszy kompleks Anuradhapura?
Święte Miasto Anuradhapura jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, a Basawakkulama Wewa znajduje się w strefie buforowej otaczającej główny obszar archeologiczny. Odwiedzenie zbiornika naturalnie łączy się z głównymi zabytkami: Jetawanaramaya, kompleks Abhayagiri, Sri Maha Bodhi i dagoba Thuparamaya znajdują się w niewielkiej odległości. Sam zbiornik jest dostępny za darmo; opłaty za wstęp dotyczą stref archeologicznych administrowanych przez Centralny Fundusz Kultury.
Anuradhapura jest również bramą do Parku Narodowego Wilpattu, który znajduje się w odległości około 30 kilometrów na zachód. Wielu podróżnych łączy poranek w starożytnym mieście — w tym spacer wzdłuż tamy Basawakkulama — z popołudniowym safari w Wilpattu, efektywnie wykorzystując jeden nocleg w okolicy.
Kiedy najlepiej odwiedzić Basawakkulama Wewa?
Sucha pora od grudnia do kwietnia oferuje najbardziej komfortowe warunki do zwiedzania zbiornika i całego terenu Anuradhapury. Niebo jest zazwyczaj bezchmurne, temperatury ciepłe, a nie przytłaczające, a ścieżka na wale sucha pod nogami. Poziom wody w zbiorniku ma tendencję do obniżania się w tym okresie roku, co koncentruje brodzące ptaki wzdłuż odsłoniętych brzegów i sprawia, że obserwacja ptaków jest szczególnie owocna.
Miesiące przejściowe między monsunami, październik i listopad, mogą przynieść silne opady deszczu, które powodują błotnistość wałów i ograniczają widoczność. Wizyta w maju do lipca jest również możliwa; wczesnoranne wizyty pozwalają uniknąć upału w południe, a otaczający krajobraz jest bardziej zielony po deszczach północno-wschodniego monsunu. Anuradhapura to miasto położone w głębi lądu, a temperatury w strefie suchej regularnie przekraczają 30°C między marcem a wrześniem, dlatego przez cały rok zalecane są lekkie ubrania i ochrona przed słońcem.
Jak dostać się z Colombo do Basawakkulama Wewa?
Anuradhapura znajduje się w odległości około 200 kilometrów na północ od Colombo. Podróż samochodem trwa zazwyczaj od trzech do czterech godzin, w zależności od natężenia ruchu, drogą A9 lub A12. Komfortową alternatywą jest ekspresowy pociąg międzymiastowy z Colombo Fort do Anuradhapury, który jedzie około trzy i pół do czterech godzin; stacja znajduje się krótki przejazd tuk-tukiem od zbiornika wodnego. Prywatne transfery można zorganizować przez Lakpura, aby zapewnić podróż od drzwi do drzwi z elastycznym czasem.
W Anuradhapurze jazda na rowerze jest praktycznym i popularnym sposobem na dotarcie do Basawakkulama Wewa i połączenie go z innymi zabytkami. Wypożyczalnie rowerów znajdują się w pobliżu Nowego Dworca Autobusowego w Anuradhapurze oraz w kilku pensjonatach w mieście.
Co powinienem wiedzieć przed wizytą?
- Wstęp na sam nasyp zbiornikowy jest bezpłatny; opłaty dotyczą wstępu do przyległych stref archeologicznych.
- Ubierz się skromnie, jeśli planujesz wejść na tereny świątyń w pobliżu zbiornika — ramiona i kolana powinny być zakryte, a buty zdejmuje się przed wejściem na teren świątyni.
- Ścieżka wzdłuż tamy nie jest utwardzona i może być nierówna; wygodniejsze niż sandały są buty z zamkniętymi palcami.
- Nie ma dedykowanych udogodnień (toalet, punktów odświeżeń) bezpośrednio przy zbiorniku; zaopatrz się w wodę w mieście przed wyjazdem.
- Strona przyjmuje stosunkowo niewielu zagranicznych zwiedzających w porównaniu z centralnymi zabytkami, dzięki czemu samodzielne zwiedzanie jest proste i spokojne.
Miejsca w pobliżu
Miejsca w promieniu ok. 25 km (9), od najbliższego.
- Isurumuniyaponiżej 1 km
- Royal Family Carvingponiżej 1 km
- Vessagiriyaponiżej 1 km
- Isurumuni Loversponiżej 1 km
- Sela Cetiya Stupaponiżej 1 km
- Elephant Pond Carvingponiżej 1 km
- Stupasponiżej 1 km
- Ranmasu Uyanaponiżej 1 km
- Sadagiri Maha Seya Stupaponiżej 1 km
Powiązane artykuły
Strony o blisko powiązanej tematyce: 8.


