Mayura Raksha, geleneksel Sri Lanka iblis maskelerinin Raksha kategorisine ait maskelerden biridir. El oyması ve el boyamasıyla üretilen bu objeler, nesiller boyu adanın güneybatı kıyısındaki kıyı kasabası Ambalangoda'daki uzman aile atölyelerinde yapılmaktadır. "Raksha" maskeleri, iblis benzeri özellikleriyle tanınır: geniş, dışa bakan gözler ve uzun bir dille açık bir ağız. Mayura Raksha ise merkezi yüzün iki yanına yayılan tavuskuşu figürleriyle ve üstteki taç bölümüyle dikkat çeker; bu unsurlar bir araya gelerek tüm esere dramatik, katmanlı bir siluet kazandırır.
Her maske, Ambalangoda oymacılarının kolayca işlenebildiği için uzun süredir tercih ettiği hafif ve sık dokulu bir kereste olan Kaduru ağacının bir kütüğüyle başlar. Kütük önce özsuyu çekilmesi için güneşte kurutulur, ardından böceklere karşı koruma sağlamak amacıyla ocak ateşinde tütsülenir; sonrasında bir usta, tokmak ve keski kullanarak kütüğü nihai formuna getirir. Zımpara ile yüzey düzleştirilir ve ardından boyama aşaması başlar — maskeye canlı görünümünü kazandıran yeşil, mavi, camgöbeği, kırmızı, sarı, turuncu ve beyazdan oluşan cesur renk paleti katman katman oluşturulur. Son olarak bir lak tabakası boyalı yüzeyi koruma altına alır.
Maskeye önden bakıldığında, ana yüz yeşile boyanmış olup büyük siyah gözler beyaz ve kırmızı halkalarla çerçevelenmiştir; açık ağızda beyaz dişler ve uzun kırmızı bir dil görülmektedir — bunlar Raksha türünün tipik özellikleridir. Ana yüzün hemen üzerinde, ortada ikincil bir figür yer alır. Tavuskuşu tüyü panelleri her iki yana doğru uzanır; katmanlı mavi, camgöbeği ve yeşil tonlarla boyanmış göz benek motifleri taşır, kırmızı ve sarı aksan renklerle tamamlanır. Yan panellerde kırmızı gagalı, mavi başlı kuş figürleri yer alır; en üstteki tüy panelinin üst yüzeyinde ise mavi, kırmızı ve çok renkli gövde detaylarıyla boyanmış bir tavuskuşu bulunur. Maskenin arka yüzü de kendi içinde dekoratif bir yüz taşır — kırmızı taç biçimli bir başlık, sarı kıvrım desenli yeşil bir alın ve aynı geniş gözlü, tavuskuşuyla çerçevelenmiş kompozisyon — böylece maske her açıdan ilgi çekici bir obje olarak değer taşır.
Sri Lanka halk kültüründe Mayura Raksha, koruma ve iyi şansla ilgili inançlarla ilişkilendirilir; ancak bunlar, objenin yerleşik özellikleri olmaktan çok halk geleneklerinin bir parçasıdır. Tarihsel olarak Raksha maskeleri, mitolojik karakterleri temsil etmek amacıyla giyildiği ya da sergilendiği alçak ülke törenlerinde, festival gösterilerinde ve geleneksel dans formlarında yer almıştır. Günümüzde bu maskeler performans bağlamlarında olduğu kadar ev duvarlarında ve koleksiyonlarda da sıklıkla karşılaşılan objeler haline gelmiştir. El sanatının kendisi ise Ambalangoda'da varlığını sürdürmekte; Ariyapala Mask Museum gibi kurumlar bu geleneğin tarihini korurken ziyaretçiler hâlâ oymacıları iş başında izleyebilmektedir.
Bu listede Mayura Raksha Maskesi çeşitli boyutlarda sunulmaktadır — rafa uygun kompakt bir parçadan, duvarda odak noktası olarak işlev gören daha büyük versiyonlara kadar. Her maske tek tek el oyması ve el boyamasıyla üretildiğinden, parçalar arasında renk dengesi ve ince detaylardaki küçük farklılıklar bir kusur değil, sürecin doğal bir sonucudur. Maske, sergilemeye hazır biçimde teslim edilir; yüzey tozu, temiz ve hafifçe nemlendirilmiş bir bezle silinip ardından iyice kurutularak giderilebilir.
