කාල් මුලර් (Carl Muller) තම අර්ධ-ප්රබන්ධාත්මක කෘතියෙන් තම සුන්දර, යුද්ධයෙන් වෙලී ගිය නගරය චිත්රණය කරන්නේ යුරෝපීය යටත්විජිත බලපෑමට ලක් වූ එය වෙනුවෙන් සටන් කරන ලද මහා සංග්රාම විස්තර කිරීමෙනි.. ක්රි.ව. 1505 දී, මාර්ගය වෙනස් වී ගාල්ල වෙත පැමිණි පෘතුගීසි නාවික රණයක් එහි රැකවරණය ලබා, දේශීය රජවරුන් පෙරලා දමා, කොළඹ බලකොටු බැඳ එහි රැඳී සිටීමට තීරණය කළේය. ඉන් පසුව ලන්දේසීහු පැමිණ පෘතුගීසීන් පලවා හරිමින් කොළඹ තම අගනුවර බවට පත් කර, බ්රිතාන්යයන් පැමිණ ඔවුන්ව ද පිටුවහල් කරන තෙක් පාලනය කළහ.
මුලර් අතීත කතා වර්තමාන කොළඹ නගරයේ සිදුවන සටන් වලට මුසු කරයි—ස්වාර්ථ බලපෑම් ප්රබල කාර්යභාරයක් ඉටු කරන දේශපාලන සටන් මෙන්ම, පැවැත්ම පිණිස පුද්ගල මට්ටමින් ගෙනයන සටන් ද: අමතර මුදලක් උපයා ගැනීම සඳහා ගණිකා වෘත්තියට හැරෙන තරුණ කාන්තාවන් හා දරුවන්, දිවි පැවැත්ම පිණිස වීථිවල ඉල්ලා සිටින ජනයා, කලකිරීමෙන් අපරාධ වෙත යොමුවන රැකියා විරහිත තරුණයින්, කෲරත්වයන්ට එරෙහිව විරෝධතා පාන සිසුන්, හුදකලාව මොහොතකට හෝ දුරු කර ගැනීම සඳහා රාත්රිය එනතෙක් බලා සිටින පෙම්වතුන්.. මුලර්ගේ පැහැදිලි ලිවීමේ ශෛලියෙන් රචිත, Colombo: A novel යනු නගරයක ගැටලු හා ජයග්රහණ පිළිබඳ ඉතිහාසගත කතාවකි.
සපයනු ලබන්නේ Barefoot Bookshop, ගාලු පාර, කොළඹ විසිනි.


