Lakpura
Lakpura®

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු

AI මගින් නිර්මිත රූපයකි · සැබෑ ඡායාරූපයක් නොවේ

විජය කුමරුගේ පැමිණීම පිළිබඳ ජනප්‍රවාදයේ සිට 1815 දී මහනුවර රාජධානිය බ්‍රිතාන්‍යයන්ට යටත් වන තුරු වසර දෙදහසකට වැඩි කාලයක් ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළේ රජවරුන් සහ රැජිනියන් කිහිප දෙනෙකු විසිනි. අද සංචාරකයන් දැකීමට එන බොහෝ දේ ඔවුන්ගේ නම් සමඟ බැඳී පවතී: අනුරාධපුරයේ මහා ස්තූප, සීගිරි පර්වත බලකොටුව, තවමත් වියළි කලාපයේ කුඹුරු පොහොසත් කරන වැව්, සහ මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාව. මෙම මඟපෙන්වීම අගනුවරෙන් අගනුවරට රාජාණ්ඩුවේ ගමන අනුගමනය කරමින්, දිවයිනේ ඉරණම වෙනස් කළ පාලකයන් හඳුන්වා දී, අවසානයේ රාජ්‍ය කාල වගුවක් ඉදිරිපත් කරයි.

රජ පෙළපත අපට දැනගන්නට ලැබෙන්නේ කෙසේද

අප දන්නා බොහෝ දේ ලැබෙන්නේ දිවයිනේ පාලි වංශකතාවලිනි. 5 වන සහ 6 වන සියවස් පමණ කාලයේ මහාවිහාරවාසී භික්ෂූන් විසින් සම්පාදනය කළ මහාවංශය විජයගේ සිට මහසෙන් රජු දක්වා කතාව ගෙන යයි; එහි දිගුව වන චූලවංශය මහනුවර රාජධානිය බිඳ වැටෙන තුරු අදියරෙන් අදියර ලියැවිණි. වංශකතා මඟහරින තොරතුරු දහස් ගණනක් ශිලාලේඛන, කාසි සහ නටබුන් මගින් සම්පූර්ණ වේ. වංශකතා වසර ගණන් කරන්නේ බුද්ධ පරිනිර්වාණයේ සිට බැවින් මුල් කාලයේ දින වකවානු සාම්ප්‍රදායික ඒවා වේ. මුල් සියවස් සඳහා විද්වතුන් අතර දශක කිහිපයක වෙනසක් ඇති අතර, මෙහි දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් පෙළපොත් බොහොමයක් භාවිත කරන ගණනය කිරීමයි.

විජය සහ මුල්ම ජනාවාස

වංශකතා ආරම්භ වන්නේ උතුරු ඉන්දියාවෙන් පිටුවහල් කළ විජය කුමරුගෙනි. බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ දිනයේම ඔහු අනුගාමිකයන් හත්සියයක් සමඟ ලක්දිවට ගොඩබට බව කියැවේ. ඔහු වයඹ වෙරළේ තම්බපණ්ණියේ පදිංචි වී, දිවයිනේ යක්ෂ ගෝත්‍රයට අයත් කුවේණිය සමඟ විවාහ වූ අතර, පසුව දකුණු ඉන්දියාවේ පාණ්ඩ්‍ය රාජසභාවෙන් මෙහෙසියක ගෙන්වා ගත්තේය. විජයට පුතෙකු නොසිටි නිසා ඔහුගේ බෑණනුවන් වූ පණ්ඩුවාසුදේව ඉන්දියාවේ සිට පැමිණ උපතිස්ස නුවර සිට රජකම් කළේය.

විජය කුමරුගේ අභිෂේකය, ඉන්දියාවේ අජන්තා 17 වන ගුහාවේ 5 වන සියවසේ බිතුසිතුවමක්
විජය කුමරුගේ අභිෂේකය, ඉන්දියාවේ අජන්තා 17 වන ගුහාවේ 5 වන සියවසේ බිතුසිතුවමක්. ඡායාරූපය: Unknown artist, Wikimedia Commons, පොදු වසම (Public domain).

මෙම මුල් යුගයේ තීරණාත්මක චරිතය වන්නේ පණ්ඩුකාභය රජුයි. මාමලාට එරෙහිව සටන් කර රජකම දිනාගත් ඔහු ක්‍රි.පූ. 5 වන සියවස අගභාගයේදී අනුරාධපුරය අගනුවර කළේය. විවිධ ප්‍රජාවන්ට වෙන් වූ ප්‍රදේශ සහිතව නගරය සැලසුම් කළ ඔහු අභය වැව ඉදි කළ අතර, වසර දාහතරසියයකට ආසන්න කාලයක් දිවයිනේ කේන්ද්‍රය වූ අගනුවර ඇති කළේය.

අනුරාධපුර රාජධානිය

අනුරාධපුර ඉතිහාසය හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයට පැමිණෙන්නේ එක් රාජ්‍ය කාලයකදීය. ඉන්දීය අධිරාජ අශෝකගේ මිත්‍රයෙකු සහ සගයෙකු වූ දේවානම්පියතිස්ස රජු දවස මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ මිහින්තලේදී ලක්දිවට බුදුදහම රැගෙන ආහ. සංඝමිත්තා මෙහෙණින් වහන්සේ ශ්‍රී මහා බෝධි ශාඛාව වැඩම කරවූ අතර, රජු ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ස්තූපය වූ ථූපාරාමය ඉදි කළේය. එතැන් පටන් බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම සිංහල රජකුගේ ප්‍රධානතම යුතුකම බවට පත් විය.

අනුරාධපුර ථූපාරාමය, දේවානම්පියතිස්ස රජු දවස ඉදි කළ පළමු ස්තූපය
අනුරාධපුර ථූපාරාමය, දේවානම්පියතිස්ස රජු දවස ඉදි කළ පළමු ස්තූපය. ඡායාරූපය: A.Savin, Wikimedia Commons, FAL.

ක්‍රි.පූ. 3 වන සහ 2 වන සියවස්වලදී දෙවරක් රාජ්‍යය දකුණු ඉන්දියානු පාලකයන් අතට පත් විය. ඔවුන්ගෙන් දෙවැන්නා වූ එළාර අනුරාධපුරය වසර හතළිස් හතරක් පාලනය කළ අතර, සිංහල වංශකතාව පවා ඔහු යුක්තිගරුක රජෙකු ලෙස සිහිපත් කරයි. ඔහු පරාජය කළේ දකුණේ රුහුණු රාජධානියේ කුමරෙකු වූ දුටුගැමුණු විසිනි; ඔහුගේ පියා කාවන්තිස්ස රජු රුහුණේ හමුදාව ශක්තිමත් කර තිබිණි. දිවයින එක්සේසත් කළ දුටුගැමුණු රජු සිය රාජ්‍ය කාලය ගොඩනැගීම්වලට කැප කළේය: මිරිසවැටිය, මහල් නවයකින් යුත් ලෝවාමහාපාය, සහ ඔහුට නිම වනු දැකීමට නොහැකි වූ දැවැන්ත රුවන්වැලි මහා සෑය.

දුටුගැමුණු රජු ආරම්භ කළ රුවන්වැලි මහා සෑය
දුටුගැමුණු රජු ආරම්භ කළ රුවන්වැලි මහා සෑය. ඡායාරූපය: Philip Nalangan, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

පසු කාලීන රජවරුද තම සලකුණු තැබූහ. ආක්‍රමණ සහ කැරලි නිසා රජකම අහිමි වූ වළගම්බා රජු වසර දාහතරක් කඳුකරයේ සැඟවී සිට, නැවත රජ වූ පසු අභයගිරි විහාරය සහ දඹුල්ල ලෙන් විහාරය ඉදි කළේය; ඔහුගේ කාලයේදී අලුවිහාරයේදී ත්‍රිපිටකය මුල් වරට ග්‍රන්ථාරූඪ කෙරිණි. ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේදී අනුලා රැජින තනිව දිවයින පාලනය කළ පළමු කාන්තාව බවට පත් වූවාය. ලම්බකර්ණ වංශයේ පළමු රජු වූ වසභ මහා වැව් යුගය ඇරඹූ අතර, මහසෙන් රජු මින්නේරිය වැව, එයට ජලය සපයන ඇළ සහ වරෙක ලොව උසම ගොඩනැගිලි අතරට එක් වූ ජේතවනාරාමය මගින් එය උච්චතම අවස්ථාවට ගෙන ගියේය. කිත්සිරිමෙවන් රජු දවස කාලිංග රටෙන් දළදා වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කළ අතර, බුද්ධදාස රජු මිනිසුන්ට මෙන්ම සතුන්ටද ප්‍රතිකාර කළ වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස සිහිපත් කෙරේ.

5 වන සියවසේදී ධාතුසේන රජු තවත් දකුණු ඉන්දියානු ආධිපත්‍යයක් පලවා හැර කලා වැව ඉදි කළේය. ඔහුගේ පුත් පළමුවන කාශ්‍යප පියාගෙන් බලය පැහැර ගෙන රාජසභාව සීගිරි පර්වත මුදුනට ගෙන ගොස් එහි මාළිගාවක්, ජල උද්‍යාන සහ කැටපත් පවුර ඉදි කළේය. වසර දහඅටකට පසු ඔහුගේ සොහොයුරු මුගලන් ඉන්දියාවේ සිට හමුදාවක් සමඟ පැමිණි අතර, කාශ්‍යප සටනේදී මිය ගිය පසු රාජසභාව නැවත අනුරාධපුරයට ගෙන යන ලදී.

පළමුවන කාශ්‍යප රජුගේ සීගිරි පර්වත බලකොටුව
පළමුවන කාශ්‍යප රජුගේ සීගිරි පර්වත බලකොටුව. ඡායාරූපය: Bernard Gagnon, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

රාජ්‍ය උරුමය පිළිබඳ ආරවුල් සහ දකුණු ඉන්දියාවේ පාණ්ඩ්‍ය හා චෝළ රාජ්‍යයන් සමඟ යුද්ධ නිසා දුර්වල වෙමින් රාජධානිය තවත් සියවස් පහක් පැවතිණි. 1017 දී චෝළ හමුදාවක් පස්වන මිහිඳු රජු අල්ලා ඉන්දියාවට රැගෙන ගිය අතර, අනුරාධපුරය අගනුවරක් ලෙස අතහැර දමන ලදී.

රුහුණ සහ අනෙකුත් රාජධානි

අනුරාධපුරයට කිසි දිනෙක මුළු දිවයිනම තනිව අල්ලා ගැනීමට නොහැකි විය. අද තිස්සමහාරාමය අසල මාගම කේන්ද්‍ර කරගත් දකුණේ රුහුණු රාජධානිය, සම්ප්‍රදායට අනුව දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ සොහොයුරු මහානාග විසින් පිහිටුවන ලද අතර, පසුව උතුර යළි දිනාගත් කුමරුවන්ට එය නැවත නැවතත් සෙවණ විය. පසු සියවස්වල ආර්යචක්‍රවර්තී වංශයේ යාපනය රාජධානිය 1619 දී පෘතුගීසීන් අල්ලා ගන්නා තුරු ඈත උතුර පාලනය කළ අතර, ඒ අතර වූ වනාන්තර වන්නි ප්‍රධානීන් යටතේ විය.

පොළොන්නරු රාජධානිය

අඩ සියවසක් පමණ චෝළයන් පොළොන්නරුවේ සිට දිවයින පාලනය කළහ. පළමුවන විජයබාහු රජු රුහුණේ සිට දිගු සටනක් මෙහෙයවා 1070 දී ඔවුන් පලවා හැර පොළොන්නරුව අගනුවර ලෙස තබා ගත්තේය. ඔහුගෙන් පසු පැමිණි මහා පාලකයා වූ පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු එකිනෙකට විරුද්ධ රාජධානි තුනක් එක්සේසත් කළේය; බුරුමයට සහ දකුණු ඉන්දියාවට හමුදා යැවූ ඔහු, වංශකතාවට අනුව, අහසින් වැටෙන එක් වැහි බිඳුවක්වත් ජනතාවට ප්‍රයෝජනයක් නොවී මුහුදට ගලා නොයා යුතු බව අවධාරණය කළේය. ඔහුගේ නමින් හැඳින්වෙන පරාක්‍රම සමුද්‍රය පැරණි වැව් කිහිපයක් එක් වේල්ලක් පිටුපසින් ඒකාබද්ධ කර නිර්මාණය කළ දැවැන්ත ජලාශයකි.

පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු ලෙස සම්ප්‍රදායිකව හඳුනාගන්නා පොළොන්නරුවේ ගල් පිළිරුව
පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු ලෙස සම්ප්‍රදායිකව හඳුනාගන්නා පොළොන්නරුවේ ගල් පිළිරුව. ඡායාරූපය: Jerzy Strzelecki, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
රජුගේ නමින් හැඳින්වෙන පරාක්‍රම සමුද්‍රය
රජුගේ නමින් හැඳින්වෙන පරාක්‍රම සමුද්‍රය. ඡායාරූපය: Samal Nadeeshan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ කාලිංග වංශයේ කුමරෙකු වූ නිශ්ශංකමල්ල රජු හැටදාගේ සහ රන්කොත් වෙහෙර ඉදි කළ අතර, තල්පත් පොතක ආකාරයට කැටයම් කළ ගල්පොත නම් ශිලාලේඛනයේ තම ගුණ සටහන් කළේය. ඔහුගෙන් පසු රාජ්‍යය ඉක්මනින් අත් මාරු විය; ලීලාවතී රැජිනට පමණක් තුන් වරක් රජකම ලැබිණි. 1215 දී ආක්‍රමණිකයෙකු වූ කාලිංග මාඝ පොළොන්නරුව අල්ලා ගත් අතර, ඔහුගේ දරුණු පාලනය නිසා ජනතාව උතුරු මැද තැනිතලාවේ පැරණි හදවතින් ඉවත් විය.

පොළොන්නරුවේ නිශ්ශංකමල්ල රජුගේ ගල්පොත ශිලාලේඛනය
පොළොන්නරුවේ නිශ්ශංකමල්ල රජුගේ ගල්පොත ශිලාලේඛනය. ඡායාරූපය: Ji-Elle, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

දඹදෙණිය, යාපහුව සහ කුරුණෑගල

මින් පසු රජවරු නිරිතදිග කඳු බලකොටු සහ නගරවල සිට පාලනය කළහ. තුන්වන විජයබාහු රජු දඹදෙණියේ රාජසභාවක් පිහිටුවා බෙලිගලදී දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා කළේය. ඔහුගේ පුත් දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු මාඝගේ පාලනය අවසන් කළ අතර, ලේඛකයෙකු හා විද්වතෙකු ලෙස කෙතරම් ප්‍රසිද්ධ වීද යත් ඔහු "කලිකාල සාහිත්‍ය සර්වඥ පණ්ඩිත" ලෙස හැඳින්විණි. පළමුවන භුවනෙකබාහු රජු යාපහුව පර්වතය බලකොටුවක් කළ අතර, එහි කැටයම් කළ පඩිපෙළ එම යුගයේ විශිෂ්ටතම ගල් කැටයම් අතර වේ; ඔහු ඊජිප්තුවේ මම්ලුක් සුල්තාන් වෙත තානාපති පිරිසක් යැවූ බවද වාර්තා වේ. ඉන්පසු රාජසභාව නැවතත් කුරුණෑගලට ගෙන යන ලදී.

13 වන සියවස අගභාගයේ රාජධානියක් වූ යාපහුවේ අලංකාර ගල් පඩිපෙළ
13 වන සියවස අගභාගයේ රාජධානියක් වූ යාපහුවේ අලංකාර ගල් පඩිපෙළ. ඡායාරූපය: Chindemaya, Wikimedia Commons, පොදු වසම (Public domain).

ගම්පොළ සහ කෝට්ටේ

14 වන සියවසේදී අගනුවර කඳුකරයේ ගම්පොළට ගෙන ගිය අතර, එහිදී හතරවන භුවනෙකබාහු රජු ගඩලාදෙණිය සහ ලංකාතිලක විහාර ඉදි කළේය. සැබෑ බලය ක්‍රමයෙන් අලගක්කෝනාර ඇමති පවුල අතට පත් වූ අතර, ඔවුන් යාපනය රාජධානියට එරෙහිව අද කොළඹ අසල කෝට්ටේ බලකොටුවක් කළහ. 1412 දී ඔටුනු පැළඳි හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු කෝට්ටේ අගනුවර කර, යාපනයද ඇතුළුව මුළු දිවයිනම එක් පාලනයක් යටතට ගෙන ආ අවසන් රජු බවට පත් විය. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය සිංහල කාව්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස සිහිපත් කෙරේ.

1505 දී පෘතුගීසීහු කොළඹට පැමිණියහ. 1521 දී සොහොයුරන් තිදෙනෙකු "විජයබා කොල්ලය" ලෙස හැඳින්වෙන සිදුවීමෙන් කෝට්ටේ රාජ්‍යය තමන් අතර බෙදා ගත්හ. මායාදුන්නේ රජු සීතාවක ප්‍රතිරෝධයේ කේන්ද්‍රය කළ අතර, ඔහුගේ පුත් පළමුවන රාජසිංහ මුල්ලේරියාවේදී පෘතුගීසි හමුදාවක් පරාජය කර කොළඹ නගරයම වටලා ගත්තේය. කෝට්ටේ අවසන් රජු වූ ධර්මපාල බව්තීස්ම වූ අතර, 1597 දී ඔහු මිය යන විට සිය රාජ්‍යය පෘතුගාල රජුට පවරා දුන්නේය.

මහනුවර රාජධානිය

ස්වාධීනව රැඳී සිටියේ කඳුකර මහනුවර රාජධානිය පමණි. පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජු 1594 දී දන්තුරේදී පෘතුගීසි හමුදාවක් විනාශ කර දළදා වහන්සේ මහනුවරට වැඩම කළ අතර, එතැන් පටන් දළදාව එහි වැඩ වසයි. දෙවන රාජසිංහ රජු 1638 දී ගන්නෝරුවේදී ජය ලබා ලන්දේසීන් සමඟ සන්ධාන ගත විය; ඔවුන් පෘතුගීසීන් පලවා හැරියද වෙරළබඩ ප්‍රදේශ තමන් සතු කර ගත්හ. කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු 1753 දී උපසම්පදාව යළි පිහිටුවීමට සියම් රටින් භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩම කරවූ අතර, ඇසළ පෙරහැරට අද පවතින ස්වරූපයෙන් වැඩි කොටසක් ලබා දුන්නේය.

පැරණි රජ මාළිගාව අසල පිහිටි මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාව
පැරණි රජ මාළිගාව අසල පිහිටි මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාව. ඡායාරූපය: A.Savin, Wikimedia Commons, FAL.

1739 සිට රාජ්‍යය උරුම වූයේ අවසන් සිංහල රජු වූ ශ්‍රී වීර නරේන්ද්‍රසිංහ සමඟ විවාහයෙන් ඥාතිත්වයක් ඇති නායක්කර් රජවරුන්ටය. ඔවුන්ගෙන් අවසන් රජු වූ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ මහනුවර වැව (කිරි මුහුද) ඉදි කළද, සිය ප්‍රධානීන් සමඟ ගැටුම් ඇති කර ගත්තේය. 1815 දී ප්‍රධානීන් බ්‍රිතාන්‍යයන් සමඟ උඩරට ගිවිසුමට අත්සන් තැබූ අතර, එමගින් වසර දෙදහසකට වැඩි රාජාණ්ඩු පාලනය අවසන් විය. රජු අල්ලා ගෙන, අද අවසන් රජුගේ සිරගෙය ලෙස හැඳින්වෙන ස්ථානයේ රඳවා, දකුණු ඉන්දියාවේ වෙල්ලෝරයට පිටුවහල් කරන ලද අතර, ඔහු 1832 දී එහිදී මිය ගියේය. මෙම අවසන් පරිච්ඡේදය ගැන වැඩිදුර මහනුවර, අවසන් රාජධානිය පිටුවෙන් කියවන්න.

මහනුවර අවසන් රජු ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ (රාජ්‍ය කාලය 1798 - 1815)
මහනුවර අවසන් රජු ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ (රාජ්‍ය කාලය 1798 - 1815). ඡායාරූපය: Unknown artist, Wikimedia Commons, පොදු වසම (Public domain).

රජවරුන්ගේ උරුමය දැකිය හැකි ස්ථාන

  • අනුරාධපුරය: රුවන්වැලි සෑය, ථූපාරාමය, ජේතවනාරාමය, අභයගිරිය සහ ශ්‍රී මහා බෝධිය.
  • සීගිරිය: පර්වතය මත කාශ්‍යපගේ මාළිගාව, සීගිරි චිත්‍ර සහ ජල උද්‍යාන.
  • පොළොන්නරුව: රජ මාළිගාව, හැටදාගේ සහ ගල්පොත සහිත දළදා මළුව, ගල් විහාරය සහ පරාක්‍රමබාහු පිළිරුව.
  • මින්නේරිය: මහසෙන් රජුගේ වැව; අද නියං සමයේ අලි රැස්වීම නිසා ප්‍රසිද්ධය.
  • මහනුවර: ශ්‍රී දළදා මාළිගාව, රජ මාළිගා සංකීර්ණය සහ අවසන් රජු ඉදි කළ වැව.

රාජ පෙළපත

මෙම වංශවෘක්ෂ වංශකතාවල සඳහන් පරිදි ප්‍රධාන රාජ වංශ අනුගමනය කරයි. රතු රේඛාවක් දෙමාපියාගේ සිට දරුවා දක්වා දිවෙයි; කඩ ඉරි රේඛාවකින් බෑණනුවෙකු, විවාහයෙන් ඥාතියෙකු හෝ වෙනත් ආකාරයක අනුප්‍රාප්තියක් දැක්වේ; ද්විත්ව රේඛාවකින් විවාහයක් දැක්වේ. රජකම් නොකළ නමුත් ඔවුන් හරහා ඔටුන්න උරුම වූ කුමරියන් සහ කුමරුවන් අළු පැහැයෙන් දැක්වේ. වංශ දෙකක් අතර ඥාතිත්වය වංශකතා නොකියන තැන අලුත් වෘක්ෂයක් ආරම්භ වේ. සම්පූර්ණ ප්‍රමාණයෙන් බැලීමට සටහනක් මත තට්ටු කරන්න.

විජය රාජවංශය (ක්‍රි.පූ. 543 – ක්‍රි.ව. 1 වන සියවස)
විජය රාජවංශය (ක්‍රි.පූ. 543 – ක්‍රි.ව. 1 වන සියවස)
පසු අනුරාධපුර යුගය: ලම්බකර්ණ සහ මෝරිය වංශ
පසු අනුරාධපුර යුගය: ලම්බකර්ණ සහ මෝරිය වංශ
පොළොන්නරුව: පළමුවන විජයබාහු පෙළපත සහ කාලිංග රජවරු
පොළොන්නරුව: පළමුවන විජයබාහු පෙළපත සහ කාලිංග රජවරු
දඹදෙණිය, යාපහුව සහ කුරුණෑගල: සිරිසඟබෝ පෙළපත
දඹදෙණිය, යාපහුව සහ කුරුණෑගල: සිරිසඟබෝ පෙළපත
කෝට්ටේ සහ සීතාවක
කෝට්ටේ සහ සීතාවක
මහනුවර, අවසන් රාජධානිය (1591 – 1815)
මහනුවර, අවසන් රාජධානිය (1591 – 1815)

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු සහ රැජිනියන් එක බැල්මකින්

පහත වගුවේ වංශකතාවල නම් සඳහන් ප්‍රධාන පාලකයන් අගනුවර අනුව කාණ්ඩ කර ඇත. මෙය සම්පූර්ණ ලැයිස්තුවක් නොවේ: අනුරාධපුර යුගයේ පමණක් රාජ්‍ය කාල සියයකට වඩා තිබූ අතර, සමහරක් මාස කිහිපයක් පමණක් පැවතිණි. නමක් සබැඳියක් නම්, එම පාලකයා ගැන අපගේ වෙනම පිටුවක් ඇත.

රාජ්‍ය කාලයපාලකයාඅගනුවරසිහිපත් වන්නේ
අනුරාධපුරයට පෙර
ක්‍රි.පූ. 543–505විජයතම්බපණ්ණිවංශකතාවල සඳහන් ආරම්භක කුමරා
ක්‍රි.පූ. 505–504උපතිස්ස (රාජ්‍ය භාරකරු)උපතිස්ස නුවරඋරුමක්කාරයා පැමිණෙන තුරු රට පාලනය කළේය
ක්‍රි.පූ. 504–474පණ්ඩුවාසුදේවඋපතිස්ස නුවරවිජයගේ බෑණනුවන් සහ අනුප්‍රාප්තිකයා
ක්‍රි.පූ. 474–454අභයඋපතිස්ස නුවරසොහොයුරන් විසින් බලයෙන් පහ කරන ලදී
ක්‍රි.පූ. 437–367පණ්ඩුකාභයඅනුරාධපුරයඅනුරාධපුරය අගනුවර කළේය
අනුරාධපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 437 – ක්‍රි.ව. 1017)
ක්‍රි.පූ. 367–307මුටසිවඅනුරාධපුරයමහාමේඝ උයන ඇති කළේය
ක්‍රි.පූ. 307–267දේවානම්පියතිස්සඅනුරාධපුරයමිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ සමඟ බුදුදහම පැමිණීම
ක්‍රි.පූ. 267–257උත්තියඅනුරාධපුරයමිහිඳු හිමියන් පිරිනිවන් පෑ කාලය
ක්‍රි.පූ. 257–247මහාසිවඅනුරාධපුරයදේවානම්පියතිස්සගේ සොහොයුරා
ක්‍රි.පූ. 247–237සූරතිස්සඅනුරාධපුරයසේන හා ගුත්තික විසින් බලය පැහැර ගන්නා ලදී
ක්‍රි.පූ. 237–215සේන සහ ගුත්තිකඅනුරාධපුරයවංශකතාවල සඳහන් පළමු විදේශීය පාලකයෝ
ක්‍රි.පූ. 215–205අසේලඅනුරාධපුරයදේශීය රාජවංශය යළි පිහිටුවීය
ක්‍රි.පූ. 205–161එළාරඅනුරාධපුරයයුක්තිගරුක පාලනයට ප්‍රසිද්ධ චෝළ පාලකයා
ක්‍රි.පූ. 161–137දුටුගැමුණුඅනුරාධපුරයදිවයින එක්සේසත් කිරීම; රුවන්වැලි සෑය
ක්‍රි.පූ. 137–119සද්ධාතිස්සඅනුරාධපුරයසොහොයුරාගේ මහා සෑය නිම කළේය
ක්‍රි.පූ. 103, 89–77වළගම්බාඅනුරාධපුරයඅභයගිරිය; ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඪ කිරීම
ක්‍රි.පූ. 47–42අනුලාඅනුරාධපුරයතනිව රජකම් කළ පළමු රැජින
ක්‍රි.පූ. 22 – ක්‍රි.ව. 7භාතිකාභයඅනුරාධපුරයරුවන්වැලි සෑයට කළ අසිරිමත් පූජා
ක්‍රි.ව. 67–111වසභඅනුරාධපුරයපළමු ලම්බකර්ණ රජු; වැව් ඉදි කිරීම
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 114–136පළමුවන ගජබාහුඅනුරාධපුරයසොළී රටට කළ ගමන
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 247–249සිරිසඟබෝඅනුරාධපුරයආත්ම පරිත්‍යාගයෙන් සිහි කෙරේ
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 274–301මහසෙන්අනුරාධපුරයමින්නේරිය වැව සහ ජේතවනාරාමය
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 301–328කිත්සිරිමෙවන්අනුරාධපුරයදළදා වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කිරීම
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 337–365බුද්ධදාසඅනුරාධපුරයවෛද්‍ය රජු
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 455–473ධාතුසේනඅනුරාධපුරයකලා වැව
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 477–495පළමුවන කාශ්‍යපසීගිරියසීගිරි බලකොටුව ඉදි කළේය
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 495–512පළමුවන මුගලන්අනුරාධපුරයරාජසභාව යළි අනුරාධපුරයට ගෙන ගියේය
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 684–718මානවම්මඅනුරාධපුරයපල්ලව සහාය ඇතිව රජකම ලබා ගත්තේය
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 833–853පළමුවන සේනඅනුරාධපුරයපාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණයෙන් නගරය කොල්ල කෑම
දළ වශයෙන් ක්‍රි.ව. 853–887දෙවන සේනඅනුරාධපුරයපියාගේ පරාජයට මධුරා නුවරදී පළිගත්තේය
ක්‍රි.ව. 982–1017පස්වන මිහිඳුඅනුරාධපුරයචෝළයන් විසින් සිරකර ගෙන යාම; යුගයේ අවසානය
පොළොන්නරු යුගය (1055 – 1232)
1055–1110පළමුවන විජයබාහුපොළොන්නරුව1070 දී චෝළයන් පලවා හැරියේය
1153–1186පළමුවන පරාක්‍රමබාහුපොළොන්නරුවපරාක්‍රම සමුද්‍රය; දිවයින යළි එක්සේසත් කිරීම
1186–1187දෙවන විජයබාහුපොළොන්නරුවකවියෙකු හා විද්වතෙකු; බුරුමයට ලිපි
1187–1196නිශ්ශංකමල්ලපොළොන්නරුවහැටදාගේ සහ ගල්පොත
1197–1212 (තුන් වරක්)ලීලාවතීපොළොන්නරුවපළමුවන පරාක්‍රමබාහුගේ අගමෙහෙසිය
1200–1202සාහසමල්ලපොළොන්නරුවනිශ්චිත දිනයක් සහිත පළමු අභිෂේකය
1202–1208කල්‍යාණවතීපොළොන්නරුවකාලිංග වංශයේ රැජින
දළ වශයෙන් 1215–1236කාලිංග මාඝපොළොන්නරුවරජරට හිස් කළ දරුණු පාලනය
දඹදෙණිය, යාපහුව සහ කුරුණෑගල (1232 – 1341)
1232–1236තුන්වන විජයබාහුදඹදෙණියදඹදෙණි රාජධානිය පිහිටුවීය
1236–1270දෙවන පරාක්‍රමබාහුදඹදෙණියපඬි රජු; මාඝ පාලනය අවසන් කළේය
1270–1272හතරවන විජයබාහුදඹදෙණියබෝසත් විජයබාහු ලෙස හැඳින්විණ
1272–1284පළමුවන භුවනෙකබාහුයාපහුවයාපහුව බලකොටුව කළේය; ඊජිප්තුවට තානාපතියෙක්
1287–1293තුන්වන පරාක්‍රමබාහුපොළොන්නරුවපාණ්ඩ්‍යයන්ගෙන් දළදාව යළි ලබා ගත්තේය
1293–1302දෙවන භුවනෙකබාහුකුරුණෑගලඅගනුවර කුරුණෑගලට ගෙන ගියේය
1302–1326හතරවන පරාක්‍රමබාහුකුරුණෑගලඅධ්‍යාපනයේ සහ සාහිත්‍යයේ අනුග්‍රාහකයා
ගම්පොළ යුගය (1341 – 1412)
1341–1351හතරවන භුවනෙකබාහුගම්පොළගඩලාදෙණිය සහ ලංකාතිලක විහාර
1344–1359පස්වන පරාක්‍රමබාහුගම්පොළබලවත් ඇමතිවරුන්ගේ සෙවණේ රජ කළේය
1357–1374තුන්වන වික්‍රමබාහුගම්පොළඅලගක්කෝනාර පවුලේ නැගීම
1372–1408පස්වන භුවනෙකබාහුගම්පොළ / කෝට්ටේයාපනයට එරෙහිව කෝට්ටේ බලකොටුව
කෝට්ටේ සහ සීතාවක (1412 – 1597)
1412–1467හයවන පරාක්‍රමබාහුකෝට්ටේමුළු දිවයිනම එක්සේසත් කළ අවසන් රජු
1469–1477හයවන භුවනෙකබාහුකෝට්ටේයාපනය පාලනය කළ සපුමල් කුමරා
1489–1513නවවන ධර්ම පරාක්‍රමබාහුකෝට්ටේපෘතුගීසීන්ගේ පැමිණීම (1505)
1513–1521හත්වන විජයබාහුකෝට්ටේවිජයබා කොල්ලයේදී ඝාතනය විය
1521–1551හත්වන භුවනෙකබාහුකෝට්ටේපෘතුගීසීන් සමඟ සන්ධානගත විය
1521–1581මායාදුන්නේසීතාවකසීතාවක රාජධානිය පිහිටුවීය
1551–1597ධර්මපාලකෝට්ටේබව්තීස්ම විය; කෝට්ටේ පෘතුගාලයට පවරා දුන්නේය
1581–1593පළමුවන රාජසිංහසීතාවකමුල්ලේරියාවේ වීරයා
මහනුවර යුගය (1590 – 1815)
1591–1604පළමුවන විමලධර්මසූරියමහනුවරදළදාව මහනුවරට වැඩම කළේය
1604–1635සෙනරත්මහනුවරපෘතුගීසීන්ට එරෙහිව රට රැක්කේය
1635–1687දෙවන රාජසිංහමහනුවරගන්නෝරුව සටන; ලන්දේසීන් සමඟ ගිවිසුම
1687–1707දෙවන විමලධර්මසූරියමහනුවරදළදා මාළිගාව යළි ඉදි කළේය
1707–1739ශ්‍රී වීර නරේන්ද්‍රසිංහමහනුවරසිංහල වංශයේ අවසන් රජු
1739–1747ශ්‍රී විජය රාජසිංහමහනුවරපළමු නායක්කර් රජු
1747–1782කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහමහනුවරඋපසම්පදාව යළි පිහිටුවීම (1753)
1782–1798ශ්‍රී රාජාධි රාජසිංහමහනුවරකවියෙකු සහ කලා අනුග්‍රාහකයෙක්
1798–1815ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහමහනුවරඅවසන් රජු; උඩරට ගිවිසුම

මූලාශ්‍ර සහ වැඩිදුර කියවීම

මෙම පිටුව මහාවංශය, චූලවංශය සහ ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය පිළිබඳ සම්මත ග්‍රන්ථ ඇසුරෙන් සකස් කර ඇත. සෑම රජකු හා රැජිනක් ගැනම කෙටි විස්තරයක් සහිත පාලකයන්ගේ ලැයිස්තුවක් සඳහා, මෙම පිටුව සංශෝධනය කිරීමේදී අප පරිශීලනය කළ, සුහස් දිසානායක මහතාගේ ස්වාධීන ඉතිහාස ව්‍යාපෘතියක් වන ceylonhistory.com හි ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු පිටුව නිර්දේශ කරමු. ඡායාරූප Wikimedia Commons වෙතින් ලබාගත් අතර, එක් එක් රූපය යටතේ හිමිකරුවන් සඳහන් කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු

අනුරාධපුරයේ සිට මහනුවර බිඳවැටීම දක්වා, අප ලියා ඇති රාජ්‍ය කාල.

ආශ්‍රිත ලිපි

සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 4.

ලක්පුර® සමඟ සෘජුවම වෙන් කරගන්න හෝ මිලදී ගන්න

අපගේ දේශීය කණ්ඩායම විසින් තෝරා ගන්නා ලද. සෘජුවම මූලාශ්‍රයෙන්, ක්ෂණික තහවුරු කිරීම සමඟ.

ලක්පුර® නියෝජිතයාගෙන් අසන්න