ශ්රී ලංකාවේ සංස්කෘතික ත්රිකෝණය වටා විහිදෙන තැනිතලා බිම් මට්ටමේ සිට මීටර් 180ක් උසට නැගී සිටින සීගිරිය, පුරාණ ලොව දැකිය හැකි ඉතාමත් නිර්භීත ඉංජිනේරු ජයග්රහණවලින් එකකි. රාජකීය මාලිගාවක්, බලකොටු කළ රාජධානියක්, සහ සංකීර්ණ විනෝද උද්යානයක් — මේ සියල්ලම එකම ගිනිකඳු පාෂාණ කුළුණක සිට කැටයම් කරන ලද, එය වටා ගොඩනඟන ලද — මෙම ස්ථානය ලොව පුරා සංචාරකයින් ආකර්ෂණය කරන අතර 1982 සිට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම තත්ත්වය හිමිව ඇත. එහි කතාව දේශපාලන කුමන්ත්රණ හා වාස්තු විද්යාත්මක අභිලාෂයේ සමානුපාතික මිශ්රණයක් වන අතර, මුදුනට නැගීම ඕනෑම ශ්රී ලංකා සංචාරක සැලැස්මක සුවිශේෂී අත්දැකීම් වලින් එකක් ලෙස පවතී.
සීගිරිය ගල් කොටුවේ ඉතිහාසය කුමක්ද?
සීගිරියේ මානව ඉතිහාසය අවම වශයෙන් ක්රිස්තු පූර්ව තුන්වන සියවස දක්වා දිව යයි, එවිට බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා පාෂාණයේ පාමුල ගුහාවල ආවාස කැටයම් කළහ. එම ගුහා තුළ හමු වූ සෙල්ලිපි තහවුරු කරන්නේ මෙම ස්ථානය රාජකීය නිවහනක් බවට පත් වීමට බොහෝ කලකට පෙර භික්ෂු ආරණ්යයක් ලෙස සේවය කළ බවයි.
සීගිරිය බලකොටු-මාලිගාවක් බවට පත් කළ සිදුවීම් ක්රිස්තු වර්ෂ පස්වන සියවසේදී, අනුරාධපුර රාජධානියේ දරුණු අනුප්රාප්තික ආරවුලක් අතරතුර ඇති විය. ක්රිස්තු වර්ෂ 455 සිට 473 දක්වා පමණ පාලනය කළ ධාතුසේන රජුට පුත්රයන් දෙදෙනෙකු විය: ප්රධාන අගබිසව ලද මෝගල්ලාන, සිංහාසනයට උරුමක්කාරයා ලෙස නම් කරන ලද අයෙකු, සහ අඩු තරාතිරමේ බිසවකගේ පුත් කාශ්යප. තමාගේ බැහැර කිරීම පිළිගැනීමට අකමැති කාශ්යප බලය පැහැර ගත්තේය — මෝගල්ලාන ඉන්දියාවට පිටුවහල් කර, ඔවුන්ගේ පියාව සිරගත කරමිනි.
ධාතුසේනගේ ඉරණම ජනප්රවාදයක් බවට පත්ව ඇත. රාජ්ය භාණ්ඩාගාරයේ පිහිටීම හෙළි නොකළහොත් මරණයට පත් කරන බවට තර්ජනය කරන ලද ධාතුසේන, තමන්ම ඉදි කරවූ විශාල කලාවැව ජලාශය වෙත කාශ්යපව කැඳවාගෙන ගියේය. ජලයේ ඉණ දක්වා සිටගත් ඔහු, එය ඇඟිලි අතරින් ගලා යාමට ඉඩ දී, එය පමණක් තම සම්පත බව ප්රකාශ කළේය. කිසිදු හැඟීමකින් තොරව කාශ්යප තම පියාව කුටියක මුද්රා තබන්නට සැලැස්වීය. මෙම කතාව මුල් සිංහල ශිෂ්ටාචාරයට ජල කළමනාකරණය කෙතරම් මධ්යගත වූවක්ද යන්න සහ බලය සොයා යෑමේදී කෙතරම් නිර්දය ලෙස කටයුතු කළ හැකිද යන්න පිළිබිඹු කරන අධිකාරී මතකයක් ලෙස පවතී.
කාශ්යප ක්රිස්තු වර්ෂ 477 සිට 495 දක්වා පමණ සීගිරියේ සිට පාලනය කළේය. සම්ප්රදායට අනුව, මුළු සංකීර්ණයම වසර හතක් තුළ සම්පූර්ණ කරන ලදී. ධනයේ දෙවියා වන කුබේරගේ ස්වර්ගීය වාසස්ථානය වූ අලකමන්දාව මෙම පාෂාණය මගින් මතක් කිරීමට ඔහු අපේක්ෂා කළ අතර, කිසිදු විස්තරයක් අහම්බයට ඉඩ තබා නොතිබුණි — අවසාන නැගීම වටකරන කැටයම් කරන ලද සිංහ පාද සිට පහළ ජල උද්යානවලට ජලය සපයන සංකීර්ණ ජල විදුලි පද්ධතිය දක්වාම.
මෝගල්ලාන අවසානයේ දෙමළ කුලී හමුදාවක් ඉදිරියේ තබාගෙන ඉන්දියාවෙන් ආපසු පැමිණියේය. පෙනෙන ආකාරයට අත්පත් කරගත නොහැකි තම බලකොටුව ආරක්ෂා කරනු වෙනුවට, කාශ්යප ඇත් වාහනයෙන් තැනිතලාවට ගොස් ආක්රමණිකයින් හමුවීමට ගියේය. ඔහුගේ ඇතා බියෙන් හැරී ගිය අතර, ඔහුගේ සෙබළුන් එම ක්රියාව පසුබැසීමක් ලෙස වටහා ගත් අතර, සටන බිඳ වැටුණි. අනිවාර්ය ග්රහණයට මුහුණ දුන් කාශ්යප ක්රිස්තු වර්ෂ 495දී තමන්ගේම ජීවිතය නැති කර ගත්තේය. සීගිරිය නැවත බෞද්ධ භික්ෂු සමාජයට පැවරුණේය, එම භූමිකාව — දහසය සහ දහහත්වන සියවස්වල මහනුවර රාජධානිය විසින් ඉඳහිට හමුදාමය භාවිතයකට ලක් කරන ලද අවස්ථා හැරුණු විට — දහතුන් හෝ දහහතරවන සියවස දක්වා අත්හැරෙන තෙක් එලෙසම පැවතිණි. ඉන් පසුව මෙම ස්ථානය බොහෝ දුරට අමතක වී තිබූ අතර, 1831 දී බ්රිතාන්ය නිලධාරි මේජර් ජොනතන් ෆෝබ්ස් පොළොන්නරුවෙන් අශ්වාරෝහණයෙන් ආපසු එමින් සිටියදී එය මුණගැසුණි.
සීගිරියේදී ඔබට දැකගත හැකි සහ ගවේෂණය කළ හැකි දේ මොනවාද?
ජල උද්යාන
පාෂාණය වෙත යන මාර්ගය ලොව පැරණිතම අලංකාරවත් උද්යානවල ගණයට අයත් විශිෂ්ට විධිමත් උද්යාන මාලාවක් හරහා ගමන් කරයි. සමමිතික පොකුණු, ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් ක්රියාත්මක වන ජල විදුලි පද්ධතියකින් සපයන උල්පත්, සහ පටු මාර්ග, පැහැදිලිවම සැලසුම් සහගත සංචාරක පැමිණීමක හැඟීමක් ජනනය කරයි. මෙම උල්පත් වැසි සමයේදී තවමත් ක්රියාත්මක වන අතර, එය පස්වන සියවසේ ඉංජිනේරු දක්ෂතාවයට සාක්ෂියකි.
ගල් කුළු උද්යාන
ජල උද්යානවලින් ඔබ්බට, මාර්ගය ගල් කුළු උද්යාන හරහා ඉහළට නැඟේ, එහිදී කඳුකරයේ විශාල ග්රැනයිට් ගල් කුළු විසිර පැතිරී ඇත. සමීපව බලන්න, ඔබට ඒවායේ මතුපිටට කපන ලද තිරස් ඛාදනයන් දැකගත හැකි වනු ඇත — පාෂාණ මුහුණුවර ඔස්සේ එකල සිටි දැව-ව්යුහගත සහ ගඩොල් ගොඩනැගිලිවල පාදයන්. මෙම කලාපයේ ගුහාවල කාශ්යපගේ පාලනයට පෙර සහ පසු විසූ භික්ෂු සමාජයේ සලකුණු ඇත.
බාග්ර උද්යාන
ගල් කුළු වලට ඉහළින්, පාෂාණයේ පහළ බෑවුම්වල හරස් කපා සාදන ලද උද්යාන මාලාවක් ඉහළට නැඟේ. මෙම බාග්ර කුරුණු සහ මාර්ග මගින් සම්බන්ධ වන අතර, ඒවා ආධාර කරන රඳවාගැනීමේ බිත්ති තවමත් බොහෝ දුරට සම්පූර්ණව ඇත. මෙම කලාපය පහළ සිවිල් ප්රදේශ සහ ඉහළ රාජකීය භූමි අතර සංක්රාන්ති අවකාශයක් වශයෙන් ක්රියා කර ඇති බව සිතිය හැක.
සිතුවම් කුටිය (කැඩපත් බිත්තිය)
බටහිර මුහුණතේ දළ වශයෙන් අර්ධ ඉහළට පිහිටි ස්වාභාවික පාෂාණ වියනක ආරක්ෂිතව ස්ථානගත සිතුවම් මාලාවක ස්ත්රීන් නිරූපණය කර ඇත — සාමාන්යයෙන් දේව ලෝකයේ අප්සරාවන් හෝ කාශ්යපගේ රාජසභාවේ උපභාර්යාවන් ලෙස හඳුනාගනු ලබන — ඉන්දියාවේ අජන්තා ගුහා සිතුවම් සමඟ සැසඳිය හැකි ද්රවශීලී, විශ්වාසදායක ශෛලියකින් නිරූපණය කර ඇත. මුලින් සියගණන් රූප තිබිය හැකි අතර, අද වනවිට සාධාරණ තත්ත්වයක පවතින්නේ 22ක් පමණි. මෙම කුටිය අසල, එකල ප්රතිබිම්බ දැකිය හැකි තරමට දිලිසෙන ලෙස ඔප දමන ලද කැඩපත් බිත්තිය, හයවන සහ දහතුන්වන සියවස් අතර ගමන් කරන්නන් විසින් ඉතිරි කළ ලිවීම්වලින් ආවරණය වී ඇති අතර, එය ලිඛිත සිංහල කාව්යයේ පැරණිතම එකතු වලින් එකක් බවට පත් කරයි.
සිංහ වේදිකාව සහ මුදුන් මාලිගාව
නැගීමේ අවසන් අදියර විශාල කැටයම් කරන ලද සිංහ පාද දෙකක් අතරින් ගමන් කරයි — එකල අනුස්මරණීය දොරටුවක් ලෙස සම්පූර්ණ සිංහ රූපයක් සෑදූ දේවල ඉතිරිය. පාදයන් වලින්, පාෂාණයේ ආසන්න සිරස් මුහුණතට බැඳි යකඩ කුරුණු සහ ඇවිදීම් මාර්ග මුදුන් තැනිතලාවට මඟ පෙන්වයි. වටා වනාන්තරය සහ තැනිතලාව හරහා දසත ව්යාප්ත දර්ශන දැකගත හැකිය. මුදුන එයම මාලිගාවේ පදනම් සීමා රේඛා, පාෂාණයේ කෙලින්ම කැටයම් කරන ලද ජල ටැංකි, සහ රාජකීය ශ්රවණ වේදිකාවක් ලෙස සේවය කර ඇති හැකියාව ඇති සිංහාසනයක් වැනි ආසනයක් සපයයි.
සීගිරියේ මුදුනට නැගීම කෙතරම් අපහසුද?
නැගීම කුරුණු මාලාවකින් සමන්විත වන අතර, ඇතැම් ඒවා තරමක් බෑවුම් සහිත වන අතර, ඉහළ කොටසේ ඇති විවෘත ඇවිදීම් මාර්ග උස පිළිබඳ අපහසුතාවයක් ඇති අයට අනියත හැඟීමක් ඇති කළ හැක. මුළු නැගීම පාෂාණයේ පාමුල සිට මුදුන දක්වා පියවර 1,200ක් පමණ වේ. සාමාන්ය තත්ත්ව යටතේ, සාධාරණ ලෙස සුවසම්පන්න වැඩිහිටියෙකුට විනාඩි 30 සිට 45 දක්වා කාලයක් තුළ නැගීම සම්පූර්ණ කළ හැකිය. පාමුල ඇති උද්යානවලට සහ සිතුවම් කුටියේ නැවතීමට අමතර කාලයක් ගන්න. මාර්ගය උදේ පාන්දරේ සිට විවෘතව ඇත; උදේ 7ට පෙර ආරම්භ කිරීම ජනාකීර්ණතාවය සහ උෂ්ණත්වය යන දෙකම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරයි.
සීගිරියට පිවිසීමට වඩාත් සුදුසු කාලය කුමක්ද?
සීගිරිය වසර පුරා ප්රවේශ විය හැකි වුවද, කාලගුණික තත්ත්ව කාලානුරූපව සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ. දෙසැම්බර් සිට අප්රේල් දක්වා කාලය වියළි කාලගුණය සහ මුදුනෙන් පැහැදිලි දර්ශන සඳහා වඩාත් විශ්වාසදායක කාලය වේ. මැයි සිට ජූලි දක්වාද සුදුසු විය හැකි අතර, විශේෂයෙන් වලාකුළු රැස් වීමට පෙර උදේ ඉක්මනින්. අධිකම වර්ෂාපතනය ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් අතර සිදු වන අතර, එවිට මාර්ග ලිස්සා යා හැකි අතර මුදුනෙන් දර්ශන අපැහැදිලි විය හැක.
සෘතුව කුමක් වුවත්, උදේ 7ට පෙර ස්ථානයට පැමිණීමෙන් ආරම්භ වන කලින් ආරම්භයක් බෙහෙවින් උපදෙස් දෙනු ලැබේ. මුදුන බෙහෙවින් නිහඬ වන අතර, ආලෝකය සිසිල් වන අතර, පහත් කෝණයේ උදෑසන හිරු වටා ඇති තැනිතලා පහළ වෙළෙන ආකාරයට මධ්යාහ්නය කලාතුරකින් ගැලපේ. උදේ වේලාව අවසන් වන විට ස්ථානය සැලකිය යුතු ලෙස කාර්යබහුල වේ.
කොළඹ හෝ මහනුවර සිට සීගිරියට යන්නේ කෙසේද?
සීගිරිය ශ්රී ලංකාවේ මධ්යම පළාතේ මාතලේ දිස්ත්රික්කයේ පිහිටා ඇති අතර, කොළඹ සිට කිලෝමීටර් 170ක් පමණ සහ මහනුවර සිට කිලෝමීටර් 90ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. බොහෝ සංචාරකයින් සඳහා වඩාත් ප්රායෝගික විකල්පය පුද්ගලික මෝටර් රථයක් හෝ සංවිධිත සංචාරයකි — කොළඹ සිට මාර්ග ගමන වාහන තදබදය මත පැය තුනේ සිට හතර දක්වා කාලයක් ගත වන අතර, මහනුවර සිට පැය දෙකේ සිට දෙකහමාරක් දක්වා පමණ ගත වේ. අසල්වැසි සීගිරිය ගම්මානය සහ විශාල මධ්යස්ථානයක් වන හබරණ යන දෙකම ස්ථානයට ආසන්න නවාතැන් පහසුකම් සපයයි. දකුණට කිලෝමීටර් 17ක් පමණ දුරින් ඇති දඹුල්ල, සංස්කෘතික ත්රිකෝණය ගවේෂණය කරන සංචාරකයින් සඳහා පොදු පදනම් ස්ථානයකි.
සීගිරියට අමතරව අනෙකුත් උරුම ස්ථාන ද ගවේෂණය කරන සංචාරකයින් බොහෝවිට එය නැගෙනහිර දෙසින් කිලෝමීටර් 50ක් පමණ දුරින් පිහිටි මධ්යකාලීන අගනුවර වූ පොළොන්නරුව සමඟ ඒකාබද්ධ කරයි, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස එක් දීර්ඝ දිනයක් සඳහා ස්වාභාවික ස්ථාන දෙකක සංචාරක සැලැස්මක් සැකසෙයි.
සීගිරියට පිවිසීම සඳහා ප්රායෝගික විස්තර මොනවාද?
| විස්තරය | තොරතුරු |
|---|---|
| විවෘත කරන වේලාවන් | සාමාන්යයෙන් දිනපතා උදේ 7 – සවස 5:30 |
| ප්රවේශ ගාස්තුව | විදේශීය වැඩිහිටියන් (SAARC නොවන): USD 35; SAARC වැඩිහිටියන් USD 20 (මධ්යම සංස්කෘතික අරමුදලේ ගාස්තුව; පැමිණීමේදී තහවුරු කරගන්න) |
| ඡායාරූප ගැනීම | ස්ථානය පුරා අවසර ඇත; ත්රිකෝණ රාමු සඳහා වෙනම අවසරපත්රයක් අවශ්ය විය හැක |
| ඇඳුම් සංග්රහය | විධිමත් ආගමික ඇඳුම් සංග්රහයක් නැත, නමුත් සුව පහසු, නොලිස්සෙන පාවහන් අත්යවශ්යයි |
| ආසන්නම නගරය | සීගිරිය ගම්මානය (~කි.මී. 2); දඹුල්ල (~කි.මී. 17) |
| මග පෙන්වනු ලබන සංචාර | ප්රවේශ ද්වාරයේදී බලපත්රලාභී මාර්ගෝපදේශකයින් සිටිති; උච්ච සමයේදී කලින් වෙන්කරවා ගැනීම නිර්දේශ කෙරේ |
නැගීම සඳහා ප්රමාණවත් ජලය රැගෙන එන්න — පාෂාණය මත සුළු ආහාරපාන විකල්ප ස්වල්පයක් පමණක් ඇත. උදේ 9 සහ දහවල් 3 අතර හිරු එළියෙන් ආරක්ෂාව සහ තොප්පියක් උපදෙස් දෙනු ලැබේ. දරුණු හිස කරකැවීමෙන් පෙළෙන සංචාරකයින් සඳහා මෙම ස්ථානය නිර්දේශ නොකෙරේ, මන්ද ඉහළ ඇවිදීම් මාර්ග විවෘතව ඇති අතර සැලකිය යුතු උසක් ඇතුළත් වේ.
සීගිරිය අසල තවත් ගවේෂණය කළ යුතු දේ මොනවාද?
දකුණට කිලෝමීටර් 17ක් පමණ දුරින් ඇති දඹුල්ල ගුහා විහාරය, බුද්ධ ප්රතිමා 150කට වැඩි ගණනක් සහිත ගුහා සිද්ධස්ථාන පහකින් සමන්විත වන අතර, ආසියාවේ වඩාත්ම හොඳින් සංරක්ෂණය කරන ලද ගුහා විහාර සංකීර්ණ අතර වේ. ඔබ සීගිරියේ සිට ඉක්මනින් ආරම්භ කළහොත් එක් දිනක් තුළ ස්ථාන දෙකම ඒකාබද්ධ කිරීම කළ හැකිය. දඹුල්ල සහ හබරණ වටා පදනම් වූ උණුසුම් වායු බැලූන් මෙහෙයුම් පාෂාණයේ ගුවන් දර්ශනයක් සපයයි, එය පයින් ගමන් කිරීමෙන් ලබාගත හැකි ඕනෑම දෙයකට වඩා සැබවින්ම වෙනස් ය. ඉන් ඔබ්බට, හබරණ ප්රදේශය වටා ඇති වනජීවීන් කැලෑ අලින් හමුවීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි — විශේෂයෙන් හබරණ සහ මින්නේරිය අතර මාර්ගය ඔස්සේ සන්ධ්යා කාලයේ.
පාෂාණයට උතුරින් ක්ෂණිකව, පිදුරංගල බොහෝ සංචාරකයින් වඩා හොඳ දර්ශනයක් ලෙස සලකන දෙයක් ලබා දෙයි — සීගිරියම, වඩා නිහඬ හා ඉක්මනින් ළඟා විය හැකි මුදුනකින් පැත්තකින් දැකගත හැකි ආකාරයට. ස්ථානයේම භූමියේ, සීගිරිය කෞතුකාගාරය සිතුවම් සහ ජල විදුලි ඉංජිනේරු විද්යාව සන්දර්භගත කරන අතර, නැගීමට පෙර හෝ පසුව පැයක් ගත කිරීමට වටී.
අවට ස්ථාන
කි.මී. 25ක් පමණ ඇතුළත ස්ථාන 9, ළඟම ඒවා මුලින්.
- Deraniyagala Caveකි.මී. 1ට අඩු
- සීගිරිය නගරයකි.මී. 1ට අඩු
- Athreya Ayurvedic Spa, Sigiriyaකි.මී. 1ට අඩු
- Athreya Ayurvedic Spa, Sigiriyaකි.මී. 1ට අඩු
- Gold Routeකි.මී. 1ට අඩු
- Inner Moatකි.මී. 1ට අඩු
- Moatකි.මී. 1ට අඩු
- Naipena Caveකි.මී. 1ට අඩු
- Aligala (Elephant Rock)කි.මී. 1ට අඩු
ආශ්රිත ලිපි
සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 3.


