ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය

කොළඹ 7 හි නිහඬ කෙළවරක පිහිටි ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම වැදගත් — සහ වඩාත්ම මත භේදයට ලක් වූ — දේශපාලන චරිතයක් වූ ඔහුගේ උරුමය සංරක්ෂණය කරයි. 1988 දී පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් ස්ථාපිත කරන ලද මෙම මධ්‍යස්ථානය, ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන ළමා කාලයේ සිටම දැන සිටි 191, ධර්මපාල මාවතේ නිවසක පිහිටා ඇති අතර, එය පොදු සංරක්ෂණාගාරයක් තරමටම පුද්ගලික සමරු සටහනක් බවට පත් කරයි.

ජේ. ආර්. ජයවර්ධන යනු කවුරුන්ද?

ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන 1978 සිට 1989 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස සේවය කළේය. එය ඔහු විසින්ම ප්‍රවර්ධනය කරන ලද නව ජනාධිපති ව්‍යවස්ථාව යටතේ ධුර කාල දෙකක් සම්පූර්ණ කිරීමකි. ජනාධිපති ධුරයට බොහෝ කලකට පෙර, ස්වාධීනත්වයෙන් පසු පළමු පාර්ලිමේන්තුව රැස් වූ 1947 දී රටේ පළමු මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස තේරී පත් වෙමින් ඔහු දැනටමත් ඉතිහාසගත වී තිබුණි.

ඔහුගේ කීර්තිනාමය සැබවින්ම සංකීර්ණ ය. මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙසත් පසුව ජනාධිපති ලෙසත්, සංචාරක කර්මාන්තය බරපතල ආර්ථික කුළුණක් ලෙස හඳුනාගත් මුල්ම ශ්‍රී ලාංකික නායකයින් අතරින් කෙනෙකු වූ ඔහුට, 1966 අංක 10 දරන ලංකා සංචාරක මණ්ඩල පනත මගින් ලංකා සංචාරක මණ්ඩලය පිහිටුවීමේ ගෞරවය හිමිවේ. එම දූරදර්ශීතාව කොළඹ නගර සංචාර සිට අභ්‍යන්තරයේ වනජීවී සෆාරි දක්වා අද දිවයින පුරා සංචාරකයින් අත්විඳින කර්මාන්තය හැඩගස්වා ඇත.

ජාත්‍යන්තර වේදිකාවේදී, 1951 සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හි පැවති ජපාන සාම ගිවිසුම් සම්මේලනයේදී ජයවර්ධන කල් තබා සිහිපත් වන සංඥාවක් තැබීය. බොහෝ මිත්‍ර පාක්ෂික රාජ්‍යයන් ජපානයට එරෙහිව දඬුවම්කාරී කොන්දේසි සඳහා බලපෑම් කරන අතරතුර, ඔහු බුදුන් වහන්සේගේ වදන් උපුටා දක්වමින් — "ක්‍රෝධය ක්‍රෝධයෙන් නොව ප්‍රේමයෙන් සංසිඳේ" — ත්‍යාගශීලී භාවය වෙනුවෙන් තර්ක කළේය. එම ක්‍රියාව ශ්‍රී ලංකාවට ජපානයෙන් දිගුකාලීන සුහදත්වයක් ලබා දුන් අතර, එම වදන අදටත් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කවයන් තුළ උපුටා දක්වනු ලැබේ.

කෙසේ වෙතත්, දේශීයව ඔහුගේ උරුමය සැලකිය යුතු බරක් උසුලයි. ඔහු 1978 දී ධුරයට පත් වන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ප්‍රජාවන් පැවතුනද, තවම විවෘත ගැටුමක් දක්වා පැතිර නොගිය ආතතීන් සමඟ ජීවත් විය. ඔහුගේ දෙවන ධුර කාලය 1989 දී අවසන් වන විට, එම ආතතීන් සිවිල් යුද්ධයක මූලික අවධීන් දක්වා ගැඹුරු වී තිබුණි. එම පිරිහීමෙන් කොපමණ ප්‍රමාණයක් චේතනාන්විත දේශපාලන උපායක් හේතුවෙන්ද, කොපමණ ප්‍රමාණයක් වැරදි ගණනය කිරීම් හේතුවෙන්ද යන්න ඉතිහාසඥයින් තවමත් විවාද කරති — බහුතර බලය ශක්තිමත් කිරීම කිසිවිටෙක පූර්ණ ලෙස උදාවූයේ නැති පුළුල් ස්ථාවරත්වයක් කරා යන මාවතේ තාවකාලික පියවරක් බව ජයවර්ධන විශ්වාස කළ බවට වාර්තා වේ.

අඩු විවාදාත්මක කරුණ නම්, ජයවර්ධන තියුණු බුද්ධියකින් හා දේශපාලන ඉවසීමකින් යුත් මිනිසෙකු වූ බවයි. භේදයන් උග්‍ර කරන ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරමින් සිටියදීම ඔහු ජනවාර්ගික රේඛා හරහා සමීප පෞද්ගලික මිත්‍රත්වයන් පවත්වා ගත්තේය. මෙම පරස්පරතාව ඔහුව සරල විනිශ්චයකට සීමා කිරීම අසීරු කරයි.

ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය පැවත ආවේ කෙසේද?

1978 දී ඔහු ජනාධිපති වූ මොහොතේ සිටම, ජයවර්ධන ඔහුගේ ධුර කාලය තුළ ලැබුණු සියලුම රාජ්‍ය තෑගි සහ රාජ්‍ය මතකයන් විසිරී හෝ නැතිවී යාම වෙනුවට ජනාධිපති මන්දිරයේ විශේෂ කාමරයක තබා ගන්නා ලෙස උපදෙස් දුන්නේය. 1988 වන විට, ඔහුගේ දේශපාලන ජීවිතය අවසන් පරිච්ඡේදයට පිවිසෙත්ම, එකතුව ස්ථිර නිවසක් සුදුසුකම් ලබන තරම් සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී තිබුණි.

පාර්ලිමේන්තුව 1988 අංක 77 දරන ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථාන පනත සම්මත කළ අතර, එමගින් මධ්‍යස්ථානය විධිමත් ලෙස ස්ථාපිත කරමින් එහි ලිපිනය කොළඹ 07, ධර්මපාල මාවත, අංක 191 ලෙස සඳහන් කරන ලදී. තෝරාගත් ගොඩනැගිල්ල පරිපාලන පහසුවක් පමණක් නොවීය — එය තරුණ ජයවර්ධන හැදී වැඩුණු නිවෙස් අතුරින් එකකි. එය, කලින් සැලසුම් කළ ආයතනයකට නොමැති ජීවිත කතා සම්බන්ධතාවයක් මධ්‍යස්ථානයට ලබා දේ.

මෙම පනත මධ්‍යස්ථානය ඓතිහාසික පර්යේෂණ සඳහා වූ තැන්පතුවක් ලෙස වර්ගීකරණය කළ අතර, එය වස්තූන්ගේ කෞතුකාගාරයක් පමණක් නොව, එම කාල පරිච්ඡේදයේ දේශපාලන ඉතිහාසයට අදාළ ලේඛන, වාර්තා සහ ද්‍රව්‍යවල ලේඛනාගාරයක් ලෙස ස්ථානගත කළේය. මෙම ද්විත්ව වගකීම — කොටසක් ප්‍රදර්ශනය, කොටසක් පර්යේෂණ පුස්තකාලය — ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය සාම්ප්‍රදායික ස්මාරක ස්ථානයකින් වෙනස් කරයි.

සංචාරකයින්ට මධ්‍යස්ථානයේ දැකගත හැක්කේ කුමක්ද?

මෙම එකතුව ජයවර්ධනගේ ජනාධිපති වර්ෂ පමණක් නොව, ඔහුගේ සම්පූර්ණ වෘත්තීය ජීවිතයම ආවරණය කරයි. ප්‍රධාන අංශ සාමාන්‍යයෙන් ඇතුළත් වන්නේ:

• රාජ්‍ය තෑගි සහ මතකයන් විදේශ රාජ්‍ය නායකයින් සහ ගෞරවනීයයන්ගෙන් ලැබුණු, සීතල යුද සමයේ ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා පිළිබිඹු කරන.
• පෞද්ගලික කෞතුක වස්තු සහ ඡායාරූප මුල් දේශපාලන සම්බන්ධතාවයේ සිට ස්වාධීනත්වය, මුදල් අමාත්‍යාංශය, සහ ජනාධිපති ධුරය දක්වා ඔහුගේ ජීවිතය ලුහුබඳිමින්.
• ලේඛන සහ ලිපි හුවමාරුව ඓතිහාසික වැදගත්කමකින් යුතු, සුදුසු ප්‍රවේශය ඇති පර්යේෂකයින්ට ලබාගත හැකි.
• පුස්තකාලයක් සහ ලේඛනාගාරයක් 1940 ගණන් වල සිට ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන හා ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන, විධායක ජනාධිපති ධුරය නිර්මාණය කළ 1978 ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධ ද්‍රව්‍ය ඇතුළුව.

යටත් විජිත යුගයේ නිවසේ පරිසරය, ප්‍රදර්ශන පෙට්ටි පමණක් සපයා නොහැකි සන්දර්භයක් එක් කරයි. සංචාරකයින් ප්‍රසිද්ධ චරිතය පිටුපස ගෘහස්ථ ජීවිතයේ හැඟීමකින් දොරොපෑත් කාමර හරහා ගමන් කරති.

ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය කොහේද, එහි යන්නේ කෙසේද?

මධ්‍යස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ කොළඹ 07, ධර්මපාල මාවත, අංක 191, සිනමන් ගාර්ඩන්ස් ප්‍රදේශයේ ය — එය කොළඹේ වඩාත් වාස්තුවිද්‍යාත්මකව වැදගත් නේවාසික ප්‍රදේශවලින් එකකි. එහි විශාල ගස් හා යටත් විජිත කාලීන ගොඩනැගිලි පෙළ ගැසී ඇත. මෙම ප්‍රදේශය කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරයට සහ ස්වාධීනත්ව මතක මණ්ඩපයට පහසු දුරකින් පිහිටා ඇති බැවින්, එම ස්ථාන සමඟ එකතු කර නැරඹීම ස්වාභාවිකය.

මධ්‍යම කොළඹ සිට, සාමාන්‍ය රථවාහන තත්ත්වයක් තුළ ගමන සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු 15කටත් අඩු කාලයක් ගත වේ. නමුත් කොළඹේ තදබදකාලය එය සැලකිය යුතු ලෙස දීර්ඝ කළ හැක. ටැක්සි සහ රයිඩ්-හේලිං යෙදුම් එම ස්ථානයට පහසුවෙන් සේවය කරයි. කොළඹ වඩාත් පුළුල් ලෙස සංචාරය කරන අය, එම මධ්‍යස්ථානය නගරයේ අනෙකුත් ස්ථාන සමඟ යා කිරීම ප්‍රයෝජනවත් යැයි සිතනු ඇත; ලක්පුරගේ කොළඹ නෙළුම් කුළුණ පිටුව අගනුවර දිශානති සඳහා යොමු ලක්ෂ්‍යයක් සපයයි.

ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය සාමාන්‍ය සංචාරකයින්ට නැරඹීමට වටිනවාද?

ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලන ඉතිහාසය කෙරෙහි යම් පෙර උනන්දුවක් සහිතව පැමිණෙන සංචාරකයින්ට මෙම මධ්‍යස්ථානය ප්‍රතිඵලදායක වේ. ස්වාධීනත්වය, 1978 ව්‍යවස්ථාදායක වෙනස, සිවිල් ගැටුමේ ආරම්භය, සහ සීතල යුද සමයේ ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ස්ථානගත කිරීම වැනි එම කාල පරිච්ඡේදය පිළිබඳ හුරුපුරුදු අයට, කෞතුක වස්තු සහ ලේඛන සැබවින්ම ආලෝකවත් ලෙස පෙනෙනු ඇත.

සාමාන්‍ය සංචාරකයින්ට, කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරය වැනි විශාල ආයතන හා සසඳන විට, මෙම අත්දැකීම සාපේක්ෂව කුඩා ලෙස පෙනෙනු ඇත. නමුත් පරිසරයේ සමීපත්වය සහ එකතුවේ විශේෂත්වය, පුළුල් කෞතුකාගාරවලට පිටපත් කළ නොහැකි චරිතයක් එයට ලබා දෙයි. එය ප්‍රදර්ශනයක් තරමටම පරිකල්පනයක ස්ථානයකි.

සංචාරයකට පෙර හෝ පසුව වැඩිදුර කියවීමට කැමති සංචාරකයින් සඳහා, ජයවර්ධන පිළිබඳ බලගතු ජීවිත කතා මාලාවේ වෙළුම් දෙකම ලක්පුර සතුව ඇති අතර, සංචාරක වෙන්කිරීම් සමඟ ඇණවුම් කළ හැක.

කොළඹේ උරුම ස්ථාන නැරඹීමට වඩාත් සුදුසු කාලය කුමක්ද?

කොළඹේ දේශගුණය වසර පුරා උණුසුම් හා තෙතමනයෙන් යුක්ත වන අතර, නිරිත දිග මෝසම් සුළඟ මැයි සහ සැප්තැම්බර් අතර අධික වර්ෂාපතනයක් ගෙන එයි. උරුම හා කෞතුකාගාර සංචාර — ගෘහස්ථ වන බැවින් — එළිමහන් ආකර්ෂණ සඳහා වන තරම් කාලගුණයට ගැටලුවක් නොවේ. මධ්‍යාහ්න තාපය උච්ච වීමට පෙර උදෑසන සංචාර, සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් සුවපහසු අත්දැකීමක් ලබා දෙයි. ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මධ්‍යස්ථානය සිනමන් ගාර්ඩන්ස් හි අනෙකුත් ස්ථාන සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීම අඩ දින සංචාරක සැලැස්මක් ලෙස හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන අතර, දහවල් කාලය නගරයේ අනෙකුත් කොටස් සඳහා වෙන් කර තැබිය හැක.