ලෝකයේ සංවේදනය (දින 14)

ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටි වැල්ලෑකි වෙරළ, එහි සියවස් ගණනාවක් පැරණි ධීවර කර්මාන්තයක් තවමත් පවත්වාගෙන යයි. වෙරළ අසබඩ විශාල කැටුව ගිලී ඇති නැවක් අවට ඇති කොරල් හා සාගර ජීවීන් නැරඹීමේ චාරිකා ඇතුළුව ජල ක්‍රීඩා සහ කිමිදීම් අවස්ථා පවතී.

ක්‍රිස්තු පූර්ව 1 වැනි සියවස දක්වා දිවෙන ඓතිහාසික ගල්ලෙන් සංකීර්ණයක් වන මෙය දඹුල්ල රන් විහාරය ලෙසද හැඳින්වේ. ප්‍රධාන ගල්ලෙන් පහෙහි ගෞතම බුදුන්ගේ ජීවිත කතාව නිරූපණය කරන පැරණි බිතුසිතුවම් මෙන්ම දිව්‍ය රාජ ලෙන සහ මහා රාජ ලෙන ඇතුළු සිය ගණන් බුදු හා දේව රූප ස්ථාපිත කර ඇත. ගල්ලෙන් සංකීර්ණයෙන් ස්වල්ප දුරකින් විශාල රන්වන් බුදු පිළිමයක් ස්ථාපිත කර ඇත.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 10 සහ 13 වැනි සියවස් අතර කාලය තුළ සමෘද්ධිමත් වූ ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවැනි ප්‍රධාන පුරාණ අගනුවර ශේෂ වස්තූන්. ප්‍රධාන ස්මාරක අතර ගල් විහාරය, වටදාගේ, නෙළුම් පොකුණ, ලංකාතිලක විහාරය සහ නගරයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස සැලකෙන රාජ්‍ය කාලයක් ගත කළ පරාක්‍රමබාහු රජුගේ ප්‍රතිමාව ඇතුළත් වේ.

අලි, වෙනත් ක්ෂීරපායීන්, පක්ෂීන්, උරගයින් සහ උභයජීවීන්ට නිවහන වූ වනාන්තර හා පඳුරු බිම් හරහා ගමන් කරන සෆාරි චාරිකාවක්. මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා වියළි කාලයේ, එකම ස්ථානයක අලි 150 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් එකට රැස්වන ‘මහා අලි රැළිය’ මෙහි දක්නට ලැබේ.

කාශ්‍යප රජු විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 5 වැනි සියවසේ ඉදි කරන ලද ගල් බලකොටුවකි, ස්ථානයට සිංහ පාද ලෙස නම ලබා දුන් සිංහ පා දෙකකින් සරසා ඇති පියගැට පෙළ හරහා ඇතුළු වේ. නැගීම ඔබ දුන් වර්ණවත් පැරණි බිතුසිතුවම්, ස්ථර උයන් සහ තවමත් ක්‍රියාත්මක ජල කුම්භ, ඉහළට ගමන් කරන උමං මාර්ග හරහා මුදුනේ පිහිටි රාජාවාසය දක්වා ගමන් කරයි.

19 වැනි සියවසේ ආරම්භයේ ස්ථාපිත කරන ලද විශාල භූමි ප්‍රමාණයක විහිදෙන උද්‍යානයක් වන මෙහි ඕකිඩ්, කුළුබඩු හා ඔසු ශාක ඇතුළු ශාක විශේෂ 4,000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ. කැනන්බෝල් ගස, එල්ලෙන පාලම, බැම්ම-වට මාවත් සහ දුර්ලභ විශාල ගස් මාවත් ද මෙහි විශේෂිත කරුණු අතර වේ.

16 වැනි සියවසේ ශ්‍රී බුදුරජාණන්ගේ පාරිශුද්ධ දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා කිරීම සහ රැකගෙන තබා ගැනීම සඳහා ඉදි කරන ලද යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ස්ථානයකි. මාළිගාවේ මාර්ග සහ ශාලා රතු, ක්‍රීම් සහ කළු පරණවලින් වාරණ කර ඇති අතර, කැටයම් කළ ස්ථම්භ සහ රන්වන් රූප සර්වස්ථානයක දක්නට ලැබේ.

ගිනි නර්තන, කඩු නර්තන සහ බෙර වාදනයට අනුකූලව නැටුම් දක්වන මහනුවර නර්තන ඇතුළු සම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකික කලා ස්වරූප ඉදිරිපත් කරන පැයක සන්ධ්‍යා දර්ශනයකි.

19 වැනි සහ 20 වැනි සියවස් මුල් භාගයේ බ්‍රිතාන්‍යයින්ගේ ප්‍රමුඛතම නිවාඩු නිකේතනය ලෙස සේවා කළ කඳුකර නගරයකි, එහි කුටි, විලා සහ මහල් නිවාසවල මාර්ග දක්නට ලැබේ. පැරණි රතු ගඩොලෙන් තැනූ තැපැල් කාර්යාලය, රැණී විකටෝරියා උද්‍යානය සහ ග්‍රෙගරි විල වෙරළ ප්‍රදේශය නැරඹිය යුතු ස්ථාන අතර වේ.

ඔහියා අසබඩ පිහිටි කඳුකර තණබිම් සහ වියලි වනාන්තරවලින් සමන්විත ජාතික වනෝද්‍යානයක් වන මෙහි ලෝකාන්තයේ (World's End) හිස් බිම්මුහුණත් දර්ශනය සහ බේකර්ස් දිය ඇල්ලේ ජල බිඳින් ඇත. තැන්නෙහි ශ්‍රී ලාංකික ආවාසික ජීවී විශේෂ ගණනාවක් සහ පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත් ස්ථාන ද පිහිටා ඇත.

අවට කඳුකරයේ දර්ශන අනුභව කළ හැකි විදියට, දීප්තිමත් කොළ පැහැති තේ ඉතුරු බිම් සහ ගල් බහුල භූමියක් හරහා ඇවිදීමක්.

ඉදි කිරීම පිටුපස ඉතිහාසයක් ඇති යටත් විජිත කාලීන දුම්රිය පාලමකි, ඇල්ල ඇවිදීමේ චාරිකාවේ කොටසක් ලෙස පාගමනින් තරණය කරනු ලැබේ.

අනුනන්‍ය ලූප තාප්ප මාර්ග සැකැස්ම නිසා ප්‍රසිද්ධ දුම්රිය ස්ථානයක්, ඇල්ල ඇවිදීමේ මාවතේ අවසානය සලකුණු කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවැනි විශාලතම ජාතික වනෝද්‍යානය, දකුණු-නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. ශ්‍රී ලාංකික කොටි, ස්වදේශික වල් මී හරකුන්, ශ්‍රී ලාංකික වලස් සහ විශාල අලි කණ්ඩායම් ඇතුළු වෙනත් බොහෝ ක්ෂීරපායීන්, පක්ෂීන්, උරගයින්, උභයජීවීන්, මත්ස්‍ය සහ අපෘෂ්ඨවංශීන් මෙහි දක්නට ලැබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම වෙරළවලින් එකක් වන මෙහි මෘදු වැල් සහ සමුද්‍ර සුළං ඇති අතර, විලාසිතාමත් හෝටල් සමූහයක් එයට පිටුපසින් පිහිටා ඇත. කැස්බෑවන් කූඩු දැමීම සඳහා වෙරළට පැමිණෙන අතර, ජෙට්-ස්කීං සහ වින්ඩ්සර්ෆින් ඇතුළු ජල ක්‍රීඩා ද සැපයේ.

ගාල්ල ඔවුන්ගේ මූලස්ථානය ලෙස සේවා කළ පෘතුගීසි සහ ඕලන්ද යුගවල ඉදි කරන ලද ආසියාවේ වඩාත් හොඳින් සංරක්ෂිත බලකොටු අතර එකකි. සාගර කෞතුකාගාරය, ගාල්ල ජාතික කෞතුකාගාරය සහ ප්‍රදීපාගාරය බලකොටුව තුළ පිහිටා ඇති අතර, තවමත් ඕලන්ද නම් දරන ගල් තාප්පයෙන් සැකසූ මාර්ග ද ඇත.

පැරණි ප්‍රදීපාගාරය, පැරණි පාර්ලිමේන්තු මන්දිරය, ගාලු ෆේස් හෝටලය, ගාලු ෆේස් හරිත බිම, ගංගාරාම විහාරය සහ ජාතික කෞතුකාගාරය ඇතුළු ඓතිහාසික ස්මාරක, ස්වාධීනත්ව චතුරස්‍රය, තරඟ පථය සහ බුටික් සහ නිර්මාණකරුවන්ගේ වෙළඳසැල්වල සාප්පු යාම ඇතුළත් ශ්‍රී ලංකාවේ අගනුවර සංචාරයක්.

කොග්ගල වෙරළ තීරය දිගේ කණු මත ධීවර කටයුතු කරන ධීවරයින් නැරඹීමට නැවතුමක්, පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ මෙම ශිල්පය ප්‍රගුණ කළ ධීවරයින්ගෙන් විස්තර අසා ගනිමින් සහ එයට අවශ්‍ය දක්ෂතාවය ගැන ඉගෙන ගනිමින්, හිරු බැස යන වේලාවේ ජායාරූප ගැනීමට හොඳ වාතාවරණයක් ද ඇත.

දකුණු වෙරළ තීරයෙන් බැස, ඒවායේ ස්වභාවික වාසස්ථානයේ නිල් තල් මාළුන්, ශුක්‍රාණු තල් මාළුන් සහ පිහාටු තල් මාළුන් නැරඹීමට බෝට්ටු ගමනක්, විශේෂ හඳුනාගැනීම වගකීමෙන් කරන ආකාරය විස්තර කරන සුපුහුණු ස්වභාවධර්ම විශේෂඥයෙකු විසින් මග පෙන්වනු ලැබේ.