දේමෝදර සහ එල්ල අතර මීදුමෙන් වැසුණු කඳුකරයෙන් මතු වන නයි ආච් පාලම (Nine Arch Bridge), ශ්රී ලංකාවේ වඩාත්ම ඡායාරූප ගත කරන ඉදිකිරීම් වලින් එකකි. ගඩොල්, ගල් සහ සිමෙන්ති පමණක් භාවිතයෙන් — එක වානේ බාලකයක් වත් නොමැතිව — ඉදිකරන ලද මෙම යටත්විජිත යුගයේ පාලම 1921 සිට පැතලි ජන්ගල් මිටියාවතක් හරහා දුම්රිය ධාවනය කරමින් පවතින අතර, දශක ගණනාවකට පසුවත් කිසිදු දිරාපත්වීමක් පෙන්වන්නේ නැත.
නයි ආච් පාලම විශේෂ වන්නේ මන්ද?
මෙම පාලම දළ වශයෙන් මීටර් 91ක් දිගින් විහිදී ඇති අතර, මිටියාවත් බිමෙන් මීටර් 24ක් පමණ උසින් සිටී. එය අලංකාර අර්ධවෘත්තාකාර ආච් නවයකින් සහාය ලබයි. ආසියාවේ වෙනත් යටත්විජිත යටිතල පහසුකම් වලින් එය වෙනස් කරන්නේ එහි ඉදිකිරීම් ද්රව්යයයි: පළමු ලෝක යුද්ධය හේතුවෙන් වානේ නැව් ප්රවාහනය බාධා වූ කාලයක, ඉදිකරන්නන් දේශීය ලෙස කැණූ ගල් සහ හුණු සිමෙන්තියෙන් බැඳූ පුළුස්සන ලද ගඩොල් වෙත යොමු විය. ප්රතිඵලය වූයේ එකල වානේ රාමු විකල්ප අභිබවා ගිය සහ භූගර්භ විද්යාත්මක ගුණයක් ලබාගත් ව්යුහයකි — එනම් ආච් එම්බිම තබන ලද්දක් නොව කන්ද තුළින්ම වැඩුණු දෙයක් මෙන් පෙනේ.
වටපිටාවේ භූ දර්ශනය මෙම ආචරණය තව තීව්ර කරයි. තේ වතු දෙපැත්තේම බෑවුම් දිගේ පහළට ගලා බසින අතර, දුම්රිය මාර්ගය ගල් කැපුමක් තුළින් පාලම වෙත නැඹුරු වේ, එබැවින් ළඟා වන දුම්රියක් කන්දෙන්ම මතු වන්නාක් මෙන් පෙනේ. ඇතැම් වේලාවලදී, පහත් වලාකුළු ආච් හරහා ගලා යන අතර, දර්ශනය ඉංජිනේරුවන් කලාතුරකින් අරමුණු කරන ගුණයක් ගනී.
නයි ආච් පාලම පිටුපස කතාව කුමක්ද?
නිල ඉතිහාසය මෙම පාලමේ සැලසුම බ්රිතාන්ය යටත්විජිත ඉංජිනේරුවන්ට ගෞරවය පිරිනමන නමුත්, ප්රාදේශීය ජනප්රවාදය ඉදිකිරීමේ දක්ෂතාවයෙන් වැඩි කොටසක් ලබා දෙන්නේ 1870 පමණ මෙලිමඩ ප්රදේශයේ කප්පෙටිපොල ප්රදේශයේ උපන් පී. කේ. අප්පුහාමි නම් මිනිසෙකුටය. වෘත්තියෙන් සම්ප්රදායික බෙරකරුවෙකු සහ චාරිත්රානුකූල නර්තන ශිල්පියෙකු වූ අප්පුහාමි, තම රංග වස්ත්රය පැළඳ සිටියදීම බ්රිතාන්ය ඉදිකිරීම් නිලධාරියෙකු හමු වූ බව කියැවේ. පුදුමයට පත් වූ එම නිලධාරියා ඉක්මනින්ම අනපේක්ෂිත මිත්රයෙකු බවට පත් වූ අතර, අප්පුහාමි අවට ගම්මාන වලින් ව්යාපෘතියට කම්කරුවන් සැපයීමට පටන් ගත්තේය.
ප්රධාන ඉංජිනේරු ගැටලුව වූයේ කඳු දෙකක් අතර මිටියාවතේ පැතිරුණු වගුරු බිමකි — පාලම් කුලුනු සඳහා ස්ථාවර අත්තිවාරමක් සැපයීමට ඉතා ජලයෙන් පිරුණු බිම. ජනප්රවාදය අනුව, ඉංජිනේරුවන් සලකා නොබැලූ විසඳුමක් අප්පුහාමි යෝජනා කළේය: ස්ථිර ගල් පදනමක් සෑදෙන තෙක් විශාල ගල්වලන් වගුරු බිම් කුහරයට පෙරළීම, පසුව එම පදනම මත ගඩොල් කුළුණු ඉදි කිරීම. මෙම ප්රවේශය රළු බවක් පෙනුනත්, එය ක්රියාත්මක විය. සම්ප්රදායික වාර්තා පවසන්නේ අප්පුහාමි පාලම දළ වශයෙන් වසරක් තුළ සම්පූර්ණ කළ බවයි — බ්රිතාන්ය ඉංජිනේරුවන් ගණන් බලා තිබූ කාලයේ සහ අයවැයෙහි කොටසකි.
මෙම කතාවේ වඩාත්ම පැහැදිලි දර්ශනය වන්නේ පළමු දුම්රිය හරහා ගිය දිනයේ අප්පුහාමි ව්යුහයේ ස්ථාවරත්වය ඔප්පු කිරීමයි. සැක සහිත නිලධාරීන් පාලම ස්ථාවර බව විශ්වාස කිරීමට ප්රතික්ෂේප කළ බව කියැවෙන අතර, දුම්රිය එම්බිම හරහා ගමන් කරන අතරතුර අප්පුහාමි පාලමට යටින් වැතිර සිටීමෙන් ප්රතිචාර දැක්වීය. පසුව ඔහු ව්යාපෘතියෙන් ලැබූ ඉතුරුම් — කතාව විශ්වාස කළ හැකි නම්, රිදී කාසි පටවාගත් කරත්ත හතරක් — සමඟ තම ගමට ආපසු ගිය අතර, දින දෙකක් පුරා උත්සවයක් පවත්වා සෑම අසල්වැසියෙකුගේම අතට රිදී කාසියක් තබන ලද බව කියැවේ.
සෑම විස්තරයක්ම වචනාර්ථයෙන් සත්ය වේවා නැතත්, මෙම ජනප්රවාදය ලේඛනගත ඓතිහාසික යථාර්ථයක් පිළිබිඹු කරයි: ප්රාදේශීය ශිල්පීන් සහ ප්රජාවන් ශ්රී ලංකාවේ කඳුකර දුම්රිය ජාලයේ ඉදිකිරීමට මූලික වූ අතර, යටත්විජිත වාර්තා මෙය නිරතුරුවම අවතක්සේරු කර ඇත.
නයි ආච් පාලම ඡායාරූපගත කිරීමට හොඳම කාලය කුමක්ද?
ආලෝකයේ ගුණාත්මකභාවය සහ දුම්රිය කාලසටහන එකට පාලම වඩාත් හොඳින් පෙනෙන වේලාව තීරණය කරයි. උදෑසන පාන්දර — දළ වශයෙන් 06:30 සිට 09:00 දක්වා — මෘදු පාර්ශ්වික ආලෝකයක් සහ මිටියාවතේ මීදුම ඇතිවීමේ හැකියාව ගෙන එයි. සවස 15:30 පමණ සිට අඳුරු වන තෙක්, රත් රන්වන් පැහැයන් ගඩොල් ආච් සහ අවට තේ වතුවල හරිතයත් සමඟ හොඳින් වෙනස්වීමක් ඇති කරයි. මධ්යාහ්න හිරුඑළිය තියුණු වන අතර ආච් වල ගැඹුර පැතලි කරයි, එබැවින් බොහෝ ඡායාරූප ශිල්පීන් එය මග හරිති.
දුම්රියම ප්රධාන විෂය වන අතර, දිනපතා කොළඹ–බදුල්ල මාර්ගයේ සේවා කිහිපයක් ගමන් කරයි. කාලසටහන සෘතුමය ලෙස වෙනස් වන බැවින්, ඔබේ සංචාරයට පෙර ශ්රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ කාල සටහන පරීක්ෂා කරන්න, නැතහොත් එල්ලෙහි ඔබේ නවාතැනේ පෙර දිනය සවස විමසන්න. නැරඹුම් ස්ථානයට විනාඩි තිහකට පෙර පැමිණීමෙන් ස්ථානයක් සොයාගැනීමට සහ ආලෝකය පිහිටීමට කාලය ලැබේ.
එල්ල සිට නයි ආච් පාලම වෙත යන්නේ කෙසේද?
පාලම එල්ල නගර මධ්යයේ සිට කිලෝමීටර් 1.5ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇති අතර, ප්රධාන මාර්ගයේ දේමෝදර හන්දිය අසලින් පහළට බසින හොඳින් භාවිතා කරන ලද පා පාරක් ඔස්සේ පයින් ළඟා විය හැකිය. ගමන් කිරීමට එක් දිශාවකට විනාඩි විස්සේ සිට තිහ දක්වා ගතවන අතර, ඇතැම් අසමාන භූමි ප්රදේශ ඇතුළත් වේ, එබැවින් සපත්තු වලට වඩා වසා ඇති පාවහන් ප්රායෝගිකය. කෙටි ගමනක් කැමති නම් එල්ල නගරයේ සිට ත්රිරෝද රථ ඔබව පා මග ආරම්භයේ දක්වාම ගෙන යා හැකිය.
විකල්පයක් ලෙස, දුම්රියෙන් පැමිණීම මෙම ව්යුහය අත්විඳීමට වඩාත් අමතක නොවන ක්රමයකි: එල්ල සිට දේමෝදර දක්වා යන ගමනේදී ඔබ පාලම හරහා යන අතර, එමගින් බෝගි කවුළුවෙන් පහත මිටියාවතේ කෙටි නමුත් නාටකීය දර්ශනයක් ලැබේ. බොහෝ සංචාරකයින් මෙම දෙකම ඒකාබද්ධ කරයි — දුම්රියෙන් පැමිණ, පසුව බාහිරින් පාලම දැකීමට පා මග ඔස්සේ ආපසු ගමන් කිරීම.
සංචාරයට පෙර මා දැනගත යුත්තේ කුමක්ද?
- දුම්රිය මාර්ග මත නොඇවිදින්න. මෙම මාර්ගය ක්රියාත්මකය, සහ දුම්රියන් නිහඬව ළඟා වේ. පාලම අසල ඇති පා මග නම් නම් කරන ලද නැරඹුම් ස්ථානයයි.
- ප්රධාන නැරඹුම් ස්ථානය එල්ල පැත්තේ, පාලමේ මධ්ය කොටසට දළ වශයෙන් සමාන මට්ටමක පිහිටා ඇත. මිටියාවතේ පහළින් ඇති ද්විතියික නැරඹුම් ස්ථානයක් වඩාත් නාටකීය ඉහළට බලන දර්ශනයක් ලබා දෙන නමුත් ඇවිදීමට තියුණු බැස්මක් අවශ්ය වේ.
- බොහෝ සංචාරකයින් ඩිසැම්බර්–ජනවාරි සහ ජූලි–අගෝස්තු මාසවල සමරනු ලැබේ. සතියේ දිනක උදෑසන වේලාවක සංචාරය කිරීමෙන් නැරඹුම් ස්ථානයේ තදබදය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරයි.
- කාලගුණය මධ්යම කඳුකරයේ ඉක්මනින් වෙනස් විය හැක. වියලි කාලයේ වුවද සැහැල්ලු වැසි කබායක් රැගෙන යන්න, සහ අන්තර් මෝසම් කාල වලදී තද මීදුම පාලම සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දැමිය හැකි බව සලකන්න.
- ඇතුළුවීම නැරඹුම් ස්ථාන ප්රදේශයට නොමිලේය; අවට කුඩා ආහාර කුටි සහ සංචාරක අයිතම අලෙවිකරුවන් ඇත.
නයි ආච් පාලම අසල මට තවත් කුමක් දැකිය හැකිද?
එල්ල තමාම සම්පූර්ණ දිනයක් හෝ දෙකක් ගැනීමට සුදුසුය. මෙම නගරය ලිට්ල් ඇඩම්ස් පීක් (Little Adam's Peak) වෙත කඳු නැගීම් සඳහා ආරම්භක ස්ථානයයි — මිටියාවත පුරා පුළුල් දර්ශන සහිත මධ්යස්ථ පහසු ආරෝහණයක් — සහ දකුණු තැනිතලා දෙසට විහිදෙන දර්ශන සහිත ගල් කන්දක් වන රාවණාගල වෙත ඇවිදීම් සඳහාද වේ. හෝටන් තැන්න ජාතික උද්යානය, එහි වලාකුළු වනාන්තර තැනිතලාව සහ වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ් හි එඩිතර බෑවුම සමඟ, එල්ල සිට පැය එකක පමණ ධාවනයක් දුරින් පිහිටා ඇති අතර, එය ස්වාභාවික දිවා සංචාරයක් සාදයි.
වටපිටාවේ ඇති කඳු තේ රටකි, එල්ල ප්රදේශයේ වතු කිහිපයක් කර්මාන්තශාලා චාරිකා සහ රස විඳීම් සඳහා අමුත්තන් පිළිගනී. මෙම ප්රදේශය, කඳුකරයේ වැඩි කාලයක් ගත කිරීමට කැමති සංචාරකයින් සඳහා, ශ්රී ලංකාවේ අවසන් සැලකිය යුතු පහත් බිම් ප්රාථමික වර්ෂා වනාන්තර ප්රදේශය වන සිංහරාජ වන රක්ෂිතය ආසන්නයේද පිහිටා ඇත.
නයි ආච් පාලම ශ්රී ලංකාවේ දුම්රිය ඉතිහාසයට ගැළපෙන්නේ කෙසේද?
පාලම පිහිටි කොළඹ–බදුල්ල මාර්ගය, මධ්යම කඳුකරයේ තේ සහ රබර් වතු සේවය කිරීම සඳහා 1860 ගණන් සහ 1924 අතර අදියර වශයෙන් සම්පූර්ණ කරන ලදී. එය තීරු මාර්ග, බිම් මට්ටම් වෙනස්වීම් සහ කුඩා පාලම් ගණනාවක් හරහා වෙරළබඩ පහත් බිම් වලින් මීටර් 1,800කට වඩා ඉහළට නැගෙමින්, ආසියාවේ වඩාත් දර්ශනීය දුම්රිය ගමන් වලින් එකක් ලෙස පවතී. 1921 පමණ ඉදිකරන ලද නයි ආච් පාලම, මෙම විශිෂ්ට ඉංජිනේරු ප්රයත්නයේ අවසානයට ආසන්නව පැමිණි අතර, එහි වඩාත්ම ඡායාරූපගත කළ හැකි ස්මාරකය ලෙස සිටී.
ශ්රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව මෙම මාර්ගය ක්රියාත්මක කිරීම දිගටම කරගෙන යන අතර, කැන්ඩි සහ එල්ල අතර ගමන — සාමාන්යයෙන් පැය හය සතක් — ලෝකයේ වඩාත්ම විශිෂ්ට දුම්රිය ගමන් අතර එකක් ලෙස සංචාරකයින් විසින් නිරන්තරයෙන් සඳහන් කරනු ලැබේ. වඩාත්ම ජනප්රිය කොටස් සඳහා වූ ටිකට්පත්, විශේෂයෙන් නිරීක්ෂණ බෝගිය සඳහා, බොහෝ කලින් විකුණා අවසන් වේ.
අවට ස්ථාන
කි.මී. 25ක් පමණ ඇතුළත ස්ථාන 12, ළඟම ඒවා මුලින්.
- Kithal Ellaකි.මී. 1ට අඩු
- Kital Ella Railway Stationකි.මී. 1ට අඩු
- Ella Uda Ella Fallsකි.මී. 1ට අඩු
- රොසෙල්ල දුම්රිය ස්ථානයකි.මී. 1ට අඩු
- Flying Ravana Mega Ziplineකි.මී. 1ට අඩු
- Rawanaella Purana Rajamaha Viharayaකි.මී. 1ට අඩු
- Pahala rama galaකි.මී. 1ට අඩු
- ඇල්ල දුම්රිය ස්ථානයකි.මී. 1ට අඩු
- Little Adam's Peakකි.මී. 1ට අඩු
- Sithripura Caveකි.මී. 2
- Demodaraකි.මී. 2
- කිනිගම දුම්රිය ස්ථානයකි.මී. 5
ආශ්රිත ලිපි
සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 4.

