Lakpura
Lakpura®

තිතිබටු

ශ්‍රී ලංකාවේ තිබ්බටු (Thibbatu) නමින් හඳුන්වන Solanum torvum, turkey berry, pea eggplant, හෝ devil's fig යනුවෙන්ද පොදුවේ හැඳින්වෙන, Solanaceae කුලයට අයත් කටු සහිත බහුවාර්ෂික පඳුරු ශාකයකි. නිවර්තන හා අර්ධ නිවර්තන කලාපවල පුළුල් ලෙස දක්නට ලැබෙන මෙම ශාකය, ශ්‍රී ලාංකික ආහාර පිසීමේදී මෙන්ම සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමයේදීද නිහඬ නමුත් වැදගත් ස්ථානයක් හිමිකරගෙන ඇත.

Solanum torvum පෙනුමෙන් කෙබඳුද?

මෙම ශාකය සාමාන්‍යයෙන් මීටර් 2–3 ක් දක්වා උසට වැඩෙන අතර, හිතකර තත්ත්වයන් යටතේ මීටර් 5 ක් දක්වාද වර්ධනය විය හැක. එහි පාදක කඳෙහි විෂ්කම්භය සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර් 2 ක් පමණ වන නමුත් වැඩි වයසැති ශාකවල එය සෙන්ටිමීටර් 8 ක් පමණ දක්වා පුළුල් විය හැක. මෙම පඳුර සාමාන්‍යයෙන් බිම් මට්ටමින් තනි කඳක් ජනනය කර ඉහළින් අතු පැළෑටි සාදයි.

කඳේ පොතු අළු පැහැති වන අතර, එසැණින් නැඟුණු ලෙන්ටිසෙල් වලින් සලකුණු වී, දළ වශයෙන් සුමට ය. පොතු යටින්, තුනී කොළ ස්ථරයක් අලංකාර (ivory) පැහැති අභ්‍යන්තර පොතු මතුපිට පිහිටා ඇත. කොළ වර්ධනයට නැඹුරු වන්නේ වර්ධන අග්‍ර දෙසට වන අතර, එමගින් ශාකයට විවෘත, සැහැල්ලු පෙනුමක් ලැබේ. මුල් සුදු පැහැති වන අතර, විශේෂයෙන් දැඩි පසෙහි වැඩෙන ශාකවල, ගැඹුරු ප්‍රධාන මුලකට වඩා හොඳින් වර්ධනය වූ පාර්ශ්වික මූල පද්ධතියක් දක්නට ලැබේ.

කුඩා, වටකුරු බෙරි ගෙඩි පොකුරු — එකක් පෘථිවි ඇටයක තරම — පැසෙද්දී කොළ පැහැයෙන් කහ-තැඹිලි පැහැයට හැරේ. ශාකය පුරා විසිරී ඇති කටු නිසා අස්වනු නෙළීම ප්‍රවේශමෙන් කළ යුතු කාර්යයක් වේ.

Solanum torvum ශ්‍රී ලාංකික ආහාර පිසීමේදී භාවිත කරන්නේ කෙසේද?

ශ්‍රී ලංකාවේ, තිබ්බටු ගෙඩි කරි සහ සම්බෝල සඳහා හුරුපුරුදු අමුද්‍රව්‍යයකි. අමු ගෙඩියේ ඇති තරමක තිත්ත රසය පිසීමේදී මෘදු වී, අනෙකුත් කුළුබඩු යටපත් නොකර ආහාරවලට ගැඹුරක් එකතු කරයි. ඒවා බොහෝ විට අබ ඇට, වියළි මිරිස්, හා පොල් සමඟ තෙම්පරාදු කර පිසින අතර, එසේත් නැතිනම් අනෙකුත් එළවළු සමඟ පොල්කිරි කරියකට එකතු කර උතුරවනු ලැබේ.

ගෙඩි සම්පූර්ණයෙන් හෝ දෙකට කපා භාවිත කරන අතර, රත් කිරීමේදී හොඳින් හැඩය රඳවා ගන්නා බැවින්, ඒවා විශේෂ රසබර වයනයක් ලබා දෙයි. ග්‍රාමීය නිවාසවල, තිබ්බටු සංචාරකයින් සඳහා වූ අවන්හල් මෙනුවලට වඩා එදිනෙදා ආහාර පිසීමේදී බහුලව භාවිත වන අතර, එය ගෘහස්ථ ශ්‍රී ලාංකික ආහාරපාන නිර්වචනය කරන නිහඬව අව්‍යාජ අමුද්‍රව්‍යයක් බවට පත් කරයි.

සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමයේදී turkey berry හිමිකරගෙන ඇති ස්ථානය කුමක්ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ, Solanum torvum දිවයිනේ සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය උරුමයට (හෙළ වෙදකමට) මෙන්ම එහි කුස්සියටද අයත් වන අතර, මෙම ශාකය දකුණු හා ගිනිකොන ආසියාවේ ආයුර්වේද හා ජන සම්ප්‍රදායන් තුළද හඳුන්වනු ලැබේ. එහි ගෙඩියේ යකඩ මෙන්ම ස්වාභාවිකව ඇති ෆ්ලේවනොයිඩ් හා ඇල්කලොයිඩ් ද අඩංගු වේ.

මෙම පිටුව විස්තර කරන්නේ සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායයි, වෛද්‍ය උපදෙස් නොවේ; ඕනෑම සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් සම්බන්ධයෙන් සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයකු හමුවන්න.

Solanum torvum උද්‍යාන වගාවේ මූල ආධාරකයක් (rootstock) ලෙස භාවිත කරන්නේ කෙසේද?

කුස්සියෙන් ඔබ්බට, Solanum torvum වාණිජ කෘෂිකර්මයේ ප්‍රායෝගික භූමිකාවක් ඉටු කරයි. වගා කළ වම්බටු (Solanum melongena) ඇලවීම සඳහා මූල ආධාරකයක් ලෙස එය පුළුල් ලෙස භාවිත වේ. මෙම මූල ආධාරකය ඇලවූ ශාකයට විශිෂ්ට ප්‍රබලත්වයක් ලබා දෙන අතර, වැදගත්ම දෙය වන්නේ, Fusarium සහ Verticillium දළුකුණු රෝග ඇතුළුව පසින් ව්‍යාප්ත වන රෝගවලට ප්‍රබල ප්‍රතිරෝධයක් ලබා දීමයි — එසේ නොවූයේ නම් වගාව එක් වාරයකට පමණක් සීමා විය හැකිව තිබුණි. තිබ්බටු මූල ආධාරක මත ඇලවූ වම්බටු බොහෝ විට දෙවන වසරටද ඵලදායක වර්ධනයක් පවත්වාගෙන යා හැකි අතර, එමගින් කුඩා ගොවීන්ට ලැබෙන ආදායම වැඩි දියුණු කරයි.

Solanum torvum හි ශාස්ත්‍රීය වර්ගීකරණය කුමක්ද?

වර්ගයවිස්තරය
විද්‍යාත්මක නමSolanum torvum Sw.
කුලයSolanaceae
බෝග කාණ්ඩයඑළවළු
ශාක කේතය061900
ඉංග්‍රීසි නාමයTurkey berry, devil's fig, pea eggplant, susumber
සිංහල නාමයතිබ්බටු (තිබ්බටු)
දෙමළ නාමයKarimulli, Mulli

Solanum torvum ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩෙන්නේ කොහේද?

තිබ්බටු ශ්‍රී ලංකාවේ පහත බිම් තෙත් හා වියළි කලාපවල පහසුවෙන් වැඩෙන අතර, බොහෝ විට මාර්ග අයිනේ, කෙත් මායිම්වල, හා කැළඹුණු බිම්වල අර්ධ වන ශාකයක් ලෙස දක්නට ලැබේ. එය සම්පූර්ණ හිරු එළියේ හොඳින් වර්ධනය වන අතර, ස්ථාපිත වූ පසු යම් තරමක නියඟයකට ඔරොත්තු දෙයි. දිවයින පුරා ගෘහ උද්‍යානවල වගාව බහුලව සිදු වන අතර, මාස ගණනාවක් පුරා විශ්වාසදායක අස්වැන්නක් ලබා දීමට ශාකයට අවම ආදානයක් අවශ්‍ය වේ.

එහි අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව හා ප්‍රබලත්වය — එය මූල ආධාරකයක් ලෙස වටිනා කරන එම ගුණාංග — එම නිසාම එය ඉක්මනින් ස්වාභාවිකකරණය විය හැකි අතර, එය නිවර්තන කලාපය පුරා විවෘත, කැළඹුණු වාසස්ථානවල අවස්ථාවාදී යටත් විජිතකරුවෙකු ලෙස සැලකේ.

මෙම ගණයේ වෙනත් විශේෂ

එම ගණයෙන්ම තවත් 11.

සම්බන්ධ ඖෂධ පැළෑටි

ලක්පුර® නියෝජිතයාගෙන් අසන්න