රාමායණ වීර කාව්‍යය තුළ ශ්රී ලංකාව සතුව සුවිශේෂී හා චිරස්ථායී ස්ථානයක් තිබේ. පුරාණ ජනප්‍රවාදයට අනුව, මෙම දිවයින රාවණ රජුගේ රාජධානිය වූ අතර, දේවාල සම්ප්‍රදායන්, කඳු නාම, ගුහා පද්ධති සහ පූජනීය වනාන්තර තුළ එහි සලකුණු තවමත් මෙම භූමියේ රැඳී ඇත — පරපුරෙන් පරපුරට වන්දනාකරුවන් හා කුතුහලයෙන් පිරි සංචාරකයන් ඒවා සොයා පැමිණ ඇත. පහත දැක්වෙන ප්‍රශ්න නම්, රාමායණ මාර්ගය ආරම්භ කිරීමට පෙර අපගේ අමුත්තන් බොහෝ විට අසන ප්‍රශ්නයි.
ශ්රී ලංකාව තුළ රාමායණයට සම්බන්ධ ස්ථාන කීයක් තිබේද?
දිවයින පුරා පිහිටි ස්ථාන 52ක් පමණ ශ්රී ලංකා රාමායණ මාර්ගයට සෘජුවම සම්බන්ධ වේ. ඒවා පුළුල් කාණ්ඩ ගණනාවකට විහිදේ:
- හින්දු දේවාල සහ කෝවිල්
- පූජනීය කඳු සහ ස්වභාව රක්ෂිත
- පුරාවිද්යාත්මක නටබුන් සහ ගුහා සංකීර්ණ
- වීර කාව්‍යයේ සිදුවීම් හා සම්බන්ධ දිය ඇලි සහ උද්භිද ස්ථාන
මෙම ස්ථාන වයඹ දෙසින් මන්නාරමේ සිට ගිණිකොන දෙසින් කතරගම දක්වා විහිදී ඇති අතර, හොඳින් සැලසුම් කළ චාරිකාවකින් දිවයිනේ බොහෝ පළාත් හරහා මෙම මාර්ගය ආවරණය කළ හැකිය.
රාමායණ ස්ථාන සඳහා ඇතුළුවීමේ ගාස්තුවක් තිබේද?
ඇතුළුවීමේ වියදම ස්ථානයෙන් ස්ථානයට සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ. මෙම මාර්ගයේ ඇති බොහෝ හින්දු දේවාල සහ කෝවිල් විධිමත් ඇතුළුවීමේ ගාස්තුවක් අය නොකරන නමුත්, පරිත්යාග පිළිගනු ලබන අතර එය සිරිතකි. ආගමික චාරිත්‍ර (පූජා සේවා) අමුත්තන්ට විවෘත වන ස්ථානවල, ඕනෑම පූජාවක් හෝ සහභාගී වීමේ ගාස්තුවක් සාමාන්යයෙන් සුළු මුදලකි.
සමහර ස්ථානවල නියමිත ඇතුළුවීමේ ගාස්තුවක් අය කරයි. ඒ අතර:
- දඹුල්ල ලෙන් විහාරය — සම්මත ඇතුළුවීමේ ගාස්තුවක් සහිත UNESCO ලෝක උරුම ස්ථානයකි
- නාගපෙණ ලෙන, සීගිරිය — සාමාන්‍ය සීගිරිය ප්රවේශ පත්‍රය යටතේ ආවරණය වේ
- හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය, නුවරඑළිය අසල — හනුමාන් ලංකාවට රැගෙන ආ කන්ද සමඟ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ වේ; සම්මත ප්රවේශ පත්‍රයක් සහිත රජයේ උද්‍යානයකි
රජය විසින් නියම කරන ගාස්තු කලින් කලට සමාලෝචනය කරන බැවින්, පැමිණීමට පෙර වත්මන් ගාස්තු ඔබේ මාර්ගෝපදේශකයාගෙන් හෝ අදාළ ස්ථාන බලධාරීන්ගෙන් විමසා බැලීම වටී.
නැරඹීමට වඩාත්ම වැදගත් රාමායණ ස්ථාන මොනවාද?
ප්‍රදේශය අනුව වර්ග කරන ලද ප්රධාන ස්ථාන කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
| ස්ථානය | පිහිටීම | වැදගත්කම |
|---|---|---|
| කේතීශ්වරම් දේවාලය | මන්නාරම | රාමගේ යාඥාවන් හා සම්බන්ධ, ශ්රී ලංකාවේ පැරණි ශිව දේවාලවලින් එකකි |
| මුන්නේශ්වරම් දේවාලය | හලාවත | යුද්ධයෙන් පසු රාම විසින් ශිවට කළ වන්දනාව හා සම්බන්ධයි |
| තිරුකෝනේශ්වරම් දේවාලය | ත්‍රිකුණාමලය | රාවණගේ ශිව භක්තිය සමඟ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ, කඳු මුදුනේ පිහිටි පැරණි ශිව දේවාලයකි |
| සීතා අම්මන් දේවාලය | නුවරඑළිය | සීතා සිරගතව සිටි ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගන්නා තැන ඉදිකර ඇත |
| අශෝක වාටිකාව | නුවරඑළිය | සීතා රඳවා තබා ගත් උයන (අශෝක වනය) ලෙස විශ්වාස කෙරේ |
| ශ්රී භක්ත හනුමාන් දේවාලය | රම්බොඩ | හනුමාන්ට කැප කර ඇත; කඳුකරයේ දසුන් පෙනෙන පර්වතයක් මත පිහිටා ඇත |
| ගායත්‍රී පීඨම් | නුවරඑළිය | රාවණගේ පුත් ඉන්ද්‍රජිත් (මේඝනාද) ශිව වන්දනා කර තම බලය ලැබූ ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් සැලකේ |
| දිවුරුම්පොළ දේවාලය | වැලිමඩ | සීතාගේ ගිනි පරීක්ෂාව (අග්නි පරීක්ෂා) හා සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධයි |
| රාවණ දිය ඇල්ල සහ ගුහා | ඇල්ල | කඳුකරයේ රාවණගේ ජනප්‍රවාදගත ගුහා රාජධානිය හා සම්බන්ධයි |
| කතරගම දේවාලය | කතරගම | ගැඹුරු මිථ්යා මූලයන් සහිත ප්රධාන බහු-ආගමික වන්දනා ස්ථානයකි |
විශේෂයෙන්ම ඇල්ල ප්‍රදේශය තුළ රාමායණයට සම්බන්ධ ස්ථාන කිහිපයක් එකිනෙකට ආසන්නව පිහිටා ඇති බැවින්, දින එකක් දෙකක ගවේෂණයක් සඳහා එය ස්වාභාවික කඳවුරක් බවට පත් වේ.
රාමායණ ස්ථාන සෑම දිනකම විවෘතද?
මෙම මාර්ගයේ ඇති බොහෝ දේවාල සහ එළිමහන් ස්ථාන වසරේ සෑම දිනකම, සාමාන්යයෙන් උදෑසන සිට සවස දක්වා අමුත්තන්ට විවෘතය. ක්‍රියාකාරී දේවාල ඒවායේම දෛනික පූජා කාලසටහන් අනුගමනය කරන අතර, ඉතිහාසමය පැත්ත පමණක් නොව ජීවමාන ආගමික සම්ප්‍රදාය ගැන උනන්දුවක් දක්වන අයට උදෑසන හෝ සවස පූජා අවස්ථාවේ පවතින වාතාවරණය විශේෂයෙන් වටිනා විය හැකිය.
මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල විසින් පාලනය කරනු ලබන පුරාවිද්යාත්මක ස්ථාන ස්වල්පයක් නිශ්චිත නැරඹුම් වේලාවන් අනුගමනය කරයි; ගමනට පෙර ඒවා ඔබේ මාර්ගෝපදේශකයාගෙන් තහවුරු කරගන්න.
ශ්රී ලංකාව තුළ සංජීවනී (Sanjeevini) ස්ථාන කීයක් තිබේද?
රාමායණ ජනප්‍රවාදයට අනුව, හනුමාන් විසින් ජීවය නැවත ලබා දෙන ඖෂධීය පැළෑටියක් වන සංජීවනී ඖෂධය සහිත හිමාල කන්දක් ලංකාව හරහා රැගෙන ගිය අතර, එහි කොටස් ස්ථාන පහක වැටුණි. දැන් පිළිගත් කඳු හෝ දූපත් ලෙස හැඳින්වෙන එම ස්ථාන පහ නම්:
- දොළුකන්ද — කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය
- රිටිගල ස්වභාව රක්ෂිතය — හබරණ අසල, අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
- රූමස්සල කන්ද — ගාල්ල
- කච්චතිව් දූපත — යාපනය
- තල්ලඩි — මන්නාරම් දූපත
මෙම එක් එක් ස්ථානයට සුවිශේෂී ස්වභාවයක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස රිටිගල යනු අසාමාන්ය ඖෂධීය පැළෑටි සමූහයන් අඩංගු දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතයක් තුළ පිහිටි, වනාන්තරයෙන් වැසුණු හුදෙකලා කඳු ස්කන්ධයකි — එය එහි සංජීවනී සම්බන්ධතා සමඟ කුතුහලය දනවන ලෙස ගැළපේ. හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය සංජීවනී ස්ථානයක් නොවූවත්, එහි කඳුකර පරිසර පද්ධතිය නිසා කඳුකර රාමායණ චාරිකාව සමඟ ඇතැම් විට නරඹනු ලැබේ.
යාපනයට සහ ශ්රී ලංකාවේ උතුරට ගමන් කිරීම ආරක්ෂිතද?
ඔව්. ශ්රී ලංකාවේ සිවිල් ගැටුම 2009 දී අවසන් වූ අතර, එතැන් සිට යාපනය සංස්කෘතික ගමනාන්තයක් ලෙස ක්‍රමයෙන් දියුණු වී ඇත. මන්නාරමේ කේතීශ්වරම් දේවාලය සහ යාපනය කලාපයේ කච්චතිව් දූපත යන දෙකම රාමායණ සිතියමේ ඇතත්, කච්චතිව් යනු ජනාවාස නොවූ කුඩා දූපතක් වන අතර සාමාන්යයෙන් එයට ළඟා විය හැක්කේ වාර්ෂික ශාන්ත අන්තෝනි දේවස්ථාන උත්සවය අතරතුර පමණි; එවිට බෝට්ටු ප්‍රවේශය ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව විසින් සංවිධානය කෙරේ. උතුරට යන මාර්ග සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු වී ඇති අතර, යාපනයේ නවාතැන් විකල්ප ද පසුගිය වසර කිහිපය තුළ පුළුල් වී තිබේ.
උතුරේ ස්ථාන ඇතුළත් වන විශේෂිත රාමායණ යාත්‍රා චාරිකාවක් සාමාන්යයෙන් දිගු දිවයින් චාරිකාවක කොටසක් ලෙස සැලසුම් කළ හැකිය. මාර්ගය පිළිබඳ දැනුමක් ඇති ප්රාදේශීය රියදුරු-මාර්ගෝපදේශකයෙකු සමඟ ගමන් කිරීමෙන් සැලසුම් කටයුතු පහසු වේ.
රාමායණ මාර්ගය අනුගමනය කිරීමට හොඳම ක්‍රමය කුමක්ද?
ස්ථාන 52ක් පමණ දිවයිනේ උතුරේ සිට දකුණ දක්වා විහිදී ඇති බැවින්, බොහෝ අමුත්තන්ට තමන්ම රිය පැදවීම හෝ පොදු ප්‍රවාහනය මත රඳා පැවතීම ප්‍රායෝගික නොවේ. මෙම මාර්ගය හුරුපුරුදු රියදුරු-මාර්ගෝපදේශකයෙකු සමඟ සැලසුම් කළ පෞද්ගලික සංචාරයක් වඩාත්ම කාර්යක්ෂම ක්‍රමයයි. දින 10 සිට 11 දක්වා වූ විශේෂිත චාරිකාවකින්, ප්රධාන දේවාල සංකීර්ණවල, නුවරඑළිය වටා ඇති කඳුකර ස්ථානවල සහ අවම වශයෙන් සංජීවනී කඳු ස්ථානවලින් එකක් දෙකක හෝ, ඉක්මන් වීමේ හැඟීමකින් තොරව කාලය ගත කළ හැකිය.
භක්තිමත් හින්දු වන්දනාකරුවන් බොහෝ විට මෙම මාර්ගයේ ශ්රී ලංකා කොටසට දකුණු ඉන්දියාවේ ස්ථාන ද (උදාහරණයක් ලෙස රාමේශ්වරම්) එකතු කරගෙන, ගමන පුළුල් කලාප අන්තර් යාත්‍රාවක කොටසක් බවට පත් කරයි. ශ්රී ලංකාවේ මෙම මාර්ගය සාමාන්යයෙන් ඉන්දියාවේ ස්ථානවලට වඩා අඩු තදබදයක් සහිත වන අතර, බොහෝ ස්ථානවල වඩාත් භාවනාත්මක වාතාවරණයක් ලබා දෙයි.
ශ්රී ලංකාවේ රාමායණ ස්ථාන නැරඹීමට මාර්ගෝපදේශකයෙකු අවශ්‍යද?
තනි ස්ථානවලදී මාර්ගෝපදේශකයෙකු අනිවාර්ය නොවේ, නමුත් මුළු මාර්ගය සඳහාම එය තරයේ නිර්දේශ කෙරේ. බොහෝ ස්ථානවල ඉංග්රීසි භාෂාවෙන් විස්තරාත්මක නාම පුවරු නොමැති අතර, මිථ්යා පසුබිම් කතාව සංචාරය සැලකිය යුතු ලෙස පොහොසත් කරයි; තවද සමහර ස්ථාන — විශේෂයෙන් අඩුවෙන් නරඹනු ලබන කඳු සහ ගුහා ස්ථාන — ප්රාදේශීය දැනුමකින් තොරව සොයා ගැනීම අපහසු විය හැකිය. රාමායණ චාරිකාව පිළිබඳ විශේෂඥ මාර්ගෝපදේශකයෙකු පූජා වේලාවන් සහ තාවකාලික වසා දැමීම් පිළිබඳව ද දැනුවත්ව සිටී.
ආශ්‍රිත ලිපි
සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 2.
