පලාපල — "ඵල" හෝ "අනාවැකි" යන්නට සිංහලෙන් භාෂිත වචනය — ශ්රී ලාංකිකයන් දිවා ජීවිතයේ බොහෝ දේවල්වලට මඟ පෙන්වන ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාත්මක අනාවැකිවලට දෙන නමයි. සෑම වසරකම සාම්ප්රදායික ලිත්තෙහි ප්‍රකාශයට පත් කර, රාශිය රාශිය කියවනු ලබන පලාපල, වසර පුරා ග්රහ පිහිටීම්, චන්ද්ර චක්‍ර සහ ආකාශීය සිද්ධීන් සිතියම්ගත කරමින් කවදා ක්‍රියා කළ යුතුද කවදා රැඳී සිටිය යුතුද යි පවුල්වලට පවසයි. සිංහල නිවාස මිලියන ගණනකට, පලාපල පරීක්ෂා කිරීම කාලගුණ අනාවැකියක් පරීක්ෂා කිරීම තරම්ම සුපුරුදු දෙයකි.
පලාපල යනු කුමක්ද?
පලාපල යන වචනයේ තේරුම ඵල හෝ අනාවැකි යි. එදිනෙදා භාෂණයේ දී එය වේද ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාවේ හඳුනාගනු ලබන ග්රහ දේහ නවයක (නවග්‍රහ) පිහිටීම් වලින් ගනු ලබන අනාවැකි වලට යොදා ගැනේ. මේවා සාම්ප්රදායික ශාස්ත්‍රකරුවන් (ශාස්ත්‍රකරයාස්) විසින් ගණනය කරනු ලැබේ. මෙම පිහිටීම් සූර්ය සහ චන්ද්ර දින දර්ශන සමඟ සසඳා විශේෂිත කටයුතුවලට සුභ වේලාවන් — නැකත් — හඳුනා ගැනීමටත්, රාශි චක්රයේ (රාශිය) රාශි දොළහටම ඉදිරි වසරට අදාළ අනාවැකි ලබා දීමටත් යොදා ගනු ලැබේ.
වාර්ෂික පලාපල සිංහල ලිත්තෙහි (ලිත) මුද්‍රණය වේ. එය සාමාන්යයෙන් අප්රේල් මැද භාගයේ පැවැත්වෙන සිංහල අලුත් අවුරුද්දට පෙරාතුව ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන අතර, එය මාස දොළහක සිංහල දින දර්ශන වසරක් ආවරණය කරයි. මුද්රිත පිටපත් පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ ශ්රී ලාංකික නිවාසවල කොටසක් වී ඇති අතර, දෛනික, සතිපතා සහ මාසික පලාපල දැන් අන්තර්ජාලයේද බහුලව කියවනු ලැබේ.
පලාපල ආවරණය කරන්නේ කුමක්ද?
- සුභ වේලාවන් (නැකත්): ග්රහ පිහිටීම මත පදනම් වූ, වැදගත් කටයුතු ආරම්භ කිරීම සඳහා නිශ්චිත කාල සීමාවන් — සමහර විට මිනිත්තු දක්වාම නිශ්චිතයි.
- චන්ද්ර අවධීන්: පුර පසළොස්වක (පෝය) දින, අමාවක දින, සහ ආගමික චාරිත්ර සහ කෘෂිකාර්මික පිළිවෙත් දෙකටම බලපාන වඩන සහ පිරිහෙන චක්‍ර.
- ග්රහ පිහිටීම්: ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාවේ යොදා ගනු ලබන සූර්යයා, චන්ද්‍රයා සහ සම්භාවිත ග්‍රහලෝක හතේ දෛනික සහ මාසික පිහිටීම්.
- රාහු කාලය: සෑම දිනකම අශුභ කාල සීමාවන්, සාම්ප්‍රදායිකව නව ව්යාපාර ආරම්භ කිරීම සඳහා වළකනු ලබන.
- සූර්ය සහ චන්ද්ර මාස: සිංහල දින දර්ශනය ග්රෙගරියානු දින දර්ශනයට සමාන්තරව ගමන් කරන නමුත් එයට සර්වසම නොවේ, ලිත මෙම පද්ධති දෙකම සම්බන්ධ කරයි.
- රාශිය අනුව අනාවැකි: රාශි චක්රයේ (රාශිය) රාශි අනුව වසරේ, මාසයේ, සතියේ සහ දිනයේ අනාවැකි.
පලාපල එදිනෙදා ජීවිතයේ යොදා ගනු ලබන්නේ කෙසේද?
ශ්රී ලාංකික සමාජයේ ප්‍රධාන ජීවිත සිදුවීම් පලාපල මත පදනම් වේ. විවාහ දිනයක් නියම කිරීමට, මිණි පැළඳීමේ සුභ වේලාව තෝරා ගැනීමට, මංගල ශාලාවට පිවිසීමට, සහ මංගල කේක් කැපීමට පෙර පවුල් ඒවා විමසයි. නව වෙළඳසැලක් විවෘත කිරීම, බද්දක් අත්සන් කිරීම, හෝ නිෂ්පාදනයක් දියත් කිරීම සඳහා හිතකර මොහොතක් තෝරා ගැනීමට ව්යාපාර ඒවා භාවිතා කරයි. චන්ද්ර චක්‍රවලට සරිලන ලෙස වපසරි කිරීමේ සහ අස්වනු නෙළීමේ කාලසටහන් තීරණය කිරීම සඳහා ගොවීහු සාම්ප්‍රදායිකව ලිත මත විශ්වාසය තබා ඇත.
ආගමික චාරිත්ර එකම දින දර්ශනයට සමීපව බැඳී ඇත. පුර පසළොස්වක දිනයට පැමිණෙන, ශ්රී ලංකාවේ රජයේ නිවාඩු දින වන පෝය දින, ලිත්තෙහි සටහන් කර ඇති චන්ද්ර දින දර්ශනය මගින් තීරණය වේ. විහාරස්ථාන ප්‍රධාන වන්දනා මාලා සැලසුම් කරන අතර, ගිහි බෞද්ධයෝ මෙම දිනවල සිල් සමාදන් වීම තෝරා ගනිමින්, සිල් රැකීම සහ විහාරස්ථානයේ කාලය ගත කිරීම සිදු කරති.
වඩාත් ලෞකික පවුල් පවා වැදගත් ගමනක් ආරම්භ කිරීමට, නව නිවසකට සංක්‍රමණය වීමට, හෝ නව අධ්‍යයන වාර්ෂයක් ආරම්භ කිරීමට පෙර ඔවුන්ගේ පලාපල දෙස බැල්මක් හෙළීමට නැඹුරු වෙති. මෙම පුරුද්ද පෙන්වා දෙන්නේ මිනිස් ක්‍රියාකාරිත්වය ස්වභාවික සහ ආකාශීය රිතම් සමඟ සමපාත වූ විට වඩාත් ඵලදායී වන බවට වූ පුළුල් ලෝක දැක්මකි.
සිංහල අලුත් අවුරුද්ද සහ වඩාත්ම අපේක්ෂිත පලාපල
සෑම වසරකම පලාපලෙහි වඩාත්ම අපේක්ෂිත කොටස වනුයේ අප්රේල් 13–14 දින ආසන්නයේ සමරනු ලබන සිංහල සහ දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද සඳහා වූ සුභ වේලා කට්ටලයයි. ලිත සූර්ය අලුත් අවුරුද්දේ (අලුත් අවුරුද්ද) නිශ්චිත මොහොත, ලිප දැල්වීමට සහ කිරි උතුරවීමට සුභ වේලාව, ආහාර ගැනීම ආරම්භ කළ යුතු වේලාව, සහ — අතිශයින්ම වැදගත් — පැරණි සහ නව වසර අතර කිසිදු ක්‍රියාකාරකමක් සිදු නොකළ යුතු ආගමික උදාසීන කාලය (නෝනාගතේ) සඳහන් කරයි.
මෙම කාල සීමාවන් ජාතික ගුවන්විදුලි සහ රූපවාහිනී මාර්ගයෙන් ප්‍රචාරය කරනු ලබන අතර දිවයින පුරා පවුල් විසින් අනුගමනය කරනු ලබන අතර, එමගින් අලුත් අවුරුදු ප්‍රකාශනය ශ්රී ලාංකික සංස්කෘතික දින දර්ශනයේ වඩාත්ම අපේක්ෂිත ප්‍රකාශනයක් බවට පත් කරයි. සිංහල අවුරුදු නැකත් හි සම්බන්ධ සම්ප්‍රදායන් ලිත්තෙහි මෙම කොටසෙන් ඍජුවම ගනු ලැබේ.
පෞද්ගලික පලාපල සහ සාම්ප්රදායික ශාස්ත්‍රකරුවන්
ප්‍රකාශිත පලාපල යනු සෑම රාශියකටම පොදු අනාවැකියි. තනි නිවාස බොහෝ විට තවත් ඉදිරියට ගොස් විය හැකි විවාහ හවුල්කරුවන් සඳහා ගැළපුම් සටහනක් (පොරොන්දම) සකස් කිරීම සඳහා, හෝ පුද්ගලයෙකුගේ උපත් වේලාවේ සහ ස්ථානයේ සිට ගනු ලබන පෞද්ගලික කේන්දරයක් (කේන්දරය) කියවීම සඳහා පෞද්ගලික ශාස්ත්‍රකරයෙකු හමුවීමට පෙළඹෙයි. මෙම විමසීම් එකම ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාත්මක සම්ප්රදායෙන් ගනු ලබන නමුත් පුද්ගලයා අනුව සකස් කරනු ලැබේ.
උපතේදී කේන්දරයක් සකස් කිරීමේ සම්ප්‍රදාය ශ්රී ලංකාවේ තවමත් බහුලව පැවතේ. දරුවෙකුගේ උපත් කේන්දරය සාමාන්යයෙන් දරු උපතෙන් දින කීපයක් තුළ සකස් කර ප්‍රවේසමෙන් රැක ගනු ලබන්නේ, එය එම පුද්ගලයාගේ ජීවිතයේ දරුවාගේ පළමු බත් කැවීමේ සිට (ඉදුල් කටගම) විවාහ සාකච්ඡා දක්වාම වැදගත් මුහුර්තවල සඳහන් කරනු ලබන බැවිනි.
වේදික මූලයන් සහ ශ්රී ලාංකික අනුවර්තන
පලාපල යනු පැරණි ඉන්දියාවේ ආරම්භ වූ සහ සංස්කෘත ශාස්ත්රයේ ප්‍රචාරණය සමඟ ව්‍යාප්ත වූ වේදික හෝ ජ්යෝතිෂ ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාවේ පුළුල් දකුණු ආසියානු සම්ප්‍රදායට අයත් වේ. ශ්රී ලංකාවේ, මෙම ක්රමය සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ප්රාදේශීය චාරිත්ර, ථෙරවාද බෞද්ධ ආගමික දින දර්ශනය, සහ නිවර්තන දිවයිනක කෘෂිකාර්මික රිතම් පිළිබිඹු කරන ලෙස අනුවර්තනය කරන ලදී. උදාහරණයක් ලෙස, ඇසළ පෙරහැර — ලොව ශ්‍රේෂ්ඨතම ආගමික පෙළපාලි වලින් එකක් — ඇසළ මාසයේ පුර පසළොස්වක අනුව කාලසටහන්ගත කරනු ලබන අතර, එම දිනය ලිත් ගණනය කිරීම මගින් නිශ්චිතව තීරණය කරනු ලැබේ. මෙම සම්ප්‍රදාය පිළිබඳව තවත් දැනගැනීම සඳහා ඇසළ පෙරහැර උත්සවය පිටුවට පිවිසෙන්න.
ශ්රී ලාංකික ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාව බටහිර ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාවේ රාශිවලට සාමාන්යයෙන් සමාන වන රාශි චක්රයේ (රාශිය) රාශි දොළහක් හඳුනා ගනී, නමුත් ගණන් කිරීමේ ක්‍රමවේද වෙනස් ය. ශ්රී ලාංකික ක්රමය බටහිර පුරුද්දේ බහුලව දක්නට ලැබෙන නිස්සාරික රාශි චක්‍රයට වඩා තාරකා පිහිටීම් වාස්තවිකව අනුගත වූ නාක්ෂත්‍රික රාශි චක්‍රයක් භාවිතා කරන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස උපත් රාශි බොහෝ විට මාසයක් පමණ වෙනස් වේ.
මුද්රිත ලිත එදිරිව ඩිජිටල් පලාපල
වසරේ පලාපල ඇතුළත් මුද්රිත ලිත් ශ්රී ලංකාව පුරා පොත් සාප්පු, විහාරස්ථාන, සහ වෙළඳ සැල්වල අළෙවි කරනු ලබන අතර, පුළුල් ප්‍රවේශ්‍යතාවක් සහතික කිරීම සඳහා සාමාන්යයෙන් මධ්‍යම මිලකට විකුණනු ලැබේ. මෑත වසරවල, නිර්දේශවලට පිටුපසින් හිතවාදී ලෙස පිළිපැදීම පමණක් නොව ගණනය කිරීම් තේරුම් ගැනීමට කැමති පාඨකයන් සඳහා පද්ධතිය වඩාත් විස්තරාත්මකව පැහැදිලි කරන ඩිජිටල් මුද්‍රණ සහ සහායක පොත් ප්රකාශකයින් කිහිප දෙනෙකු විසින් නිකුත් කර ඇත.
වාර්ෂික ලිත සමඟම, ප්‍රායෝගික ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාව (ව්‍යවහාරික ජ්‍යෝතිෂය) පිළිබඳ විමර්ශන පොත් පාඨකයින්ට ඔවුන්ගේම උපත් සටහන් අර්ථ නිරූපණය කිරීමටත්, ග්රහ කාලපරිච්ඡේද පෞද්ගලික වාසනාවට බලපාන ආකාරය තේරුම් ගැනීමටත් උපකාර කරයි. මෙම සම්පත් සම්ප්‍රදාය නිශ්ක්‍රීය දින දර්ශනයක සිට ස්වයං-අවබෝධය සඳහා වූ ක්‍රියාකාරී මෙවලමක් දක්වා ව්‍යාප්ත කරයි.
ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන සංචාරකයින් සඳහා සංස්කෘතික වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන සංචාරකයින් සඳහා, පලාපල පිළිබඳ දැනුවත්භාවය වෙනත් ආකාරයකින් අපැහැදිලි විය හැකි කරුණු කීපයක් තේරුම් ගැනීමට උපකාර වේ: විවාහ උත්සවයක් අමුතු වේලාවක නතර වන්නේ මක්නිසාද, විහාරස්ථානවල ඇතැම් දිනවල වඩාත් කාර්යබහුල බවක් දැනෙන්නේ මක්නිසාද, හෝ ව්‍යාපාරයක් සති ගණනාවක් තිස්සේ තාත්වික ලෙස ක්‍රියාත්මක වී ඇතත් චාරිත්‍රානුකූල විවෘත කිරීමක් සඳහා වසා දැමෙන්නේ මක්නිසාද යනාදිය. ජ්‍යෝතිර්විද්‍යාත්මක කාල නියමනය වෙනත් රටවල සමාන සම්ප්‍රදායන් කිහිපයකින් දක්නට ලැබෙන ආකාරයට, ශ්රී ලාංකික පොදු සහ පුද්ගලික ජීවිතයේ රැඳපිනුමෙහි ගැබ්ව ඇත.
පෝය නිවාඩු දින වටා සංචාරය සැලසුම් කරන අමුත්තන්ට විහාරස්ථාන විශේෂයෙන් වාතාවරණයෙන් පිරුණු බව දැකගත හැකි වුවත්, සමහර සාප්පු වසා තිබිය හැකි අතර බලපත්‍රලාභී ස්ථානවල මද්‍යසාර සේවාව සීමා විය හැකිය. ධර්ම පාසලේ රැස්වීම් හෝ වැදගත් බෞද්ධ වන්දනා වැනි ප්‍රධාන ආගමික ස්ථාන වලට පැමිණීමට සැලසුම් කරන ඕනෑම අයෙකුට සංචාරයට පෙර චන්ද්ර දින දර්ශනය පිරික්සා බැලීම වටිනවා.
ආශ්‍රිත ලිපි
සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 3.
