Hedyotis pumila යනු Sri Lanka ට දේශීය කුඩා තෘණමය ශාකයක් වන අතර, Rubiaceae කුලයට අයත් වේ. කෝපි සහ තවත් බොහෝ නිවර්තන පඳුරු හා තෘණමය ශාක ඇතුළත් උද්භිද කුලයකි. ප්රාදේශීය වශයෙන් වැල් කවුඩුදල ලෙස හඳුන්වන මෙය, දැවමය මූල මණ්ඩලයකින් වැඩෙන සිහින් වාර්ෂික හෝ බහු වාර්ෂික ශාකයකි. මෙහි ආහාරයට ගත හැකි කොටස් පිළිබඳව වාර්තා නොමැත.
වැල් කවුඩුදල පෙනුම කෙබඳුද?
Hedyotis pumila යනු දැවමය මූල මණ්ඩලයකින් හටගන්නා වාර්ෂික හෝ බහු වාර්ෂික තෘණ ශාකයකි. එහි පත්ර, ඉලිප්සාකාර සිට ඉලිප්සාකාර-දිගටි හෝ ඉලිප්සාකාර-හෙල්ල හැඩැති වන අතර, දළ වශයෙන් දිගින් 3–20 mm සහ පළලින් 1–6 mm පමණ වේ. පත්ර දාර බොහෝ විට පසුපසට නැවී ඇති අතර, ඉහළ පෘෂ්ඨය සිනිඳු (රෝම රහිත) වන අතර යටි පැත්ත රළු ස්වභාවයක් ගනී, විශේෂයෙන් දාරය සහ මධ්ය නාරටිය දිගේ ය. පත්ර අග සහ පාදය යන දෙකම තියුණු වේ.
ශාකය සිය මල් හටගන්වන්නේ අක්ෂීය සයිම් ලෙසිනි, එනම් පත්ර කඳට සම්බන්ධ වන ස්ථානයෙන් පැන නගින පුෂ්ප මංජරි ලෙස ය. මල් සමමාන ශෛලික (isostylous) වන අතර, එයින් අදහස් වන්නේ ඒවායේ ප්රජනන ව්යුහයන් ඒකාකාර ශෛලි දිගකින් යුක්ත වන අතර, සමහර සම්බන්ධිත Rubiaceae විශේෂවල දක්නට ලැබෙන විෂම ශෛලික (heterostylous) සැකැස්මෙන් වෙනස් වේ. ඵලය කුඩා කැප්සියුලයක් වන අතර, ඉලිප්සාකාර සිට අණ්ඩාකාර හැඩයක් ගන්නා අතර දළ වශයෙන් 2–3 mm x 2.5–3 mm ප්රමාණයෙන් යුක්ත වේ.
වැල් කවුඩුදල Sri Lanka හි වැවෙන්නේ කොතැනද?
Hedyotis pumila Sri Lanka ට දේශීය ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත, එනම් එය දිවයිනේ ස්වදේශීය වෘක්ෂලතා කොටසක් ලෙස ස්වභාවිකව වැවේ. කෙසේ වෙතත්, එය ආවේණික ලෙස වාර්තා කර නොමැත.
එහි සංරක්ෂණ තත්ත්වය සහ ආහාරයට සුදුසුකම කුමක්ද?
Hedyotis pumila සඳහා විධිමත් සංරක්ෂණ තත්ත්වයක් වාර්තා කර නොමැත. මෙම විශේෂයේ ආහාරයට ගත හැකි කොටස් පිළිබඳ වාර්තා නොමැති අතර, මෙම විස්තරය මත පදනම්ව කිසිදු ආහාර භාවිතයක් උපකල්පනය කිරීම හෝ උත්සාහ කිරීම නොකළ යුතුය.
සිංහලෙන් හඳුන්වන්නේ කුමක්ද?
සිංහලෙන්, Hedyotis pumila වැල් කවුඩුදල ලෙස හැඳින්වේ. එය Sri Lanka හි ස්වදේශීය ශාක ලේඛනයේ මෙම විශේෂය සඳහා සටහන් කර ඇති නාමයයි.
| ගුණාංගය | විස්තරය |
|---|---|
| විද්යාත්මක නාමය | Hedyotis pumila |
| කුලය | Rubiaceae |
| සිංහල / ප්රාදේශීය නාමය | වැල් කවුඩුදල |
| Sri Lanka හි තත්ත්වය | දේශීය |
| ආහාරයට ගත හැකි කොටස් | නැත |
| ජීව ස්වරූපය | වාර්ෂික හෝ බහු වාර්ෂික තෘණ ශාකය, දැවමය මූල මණ්ඩලය |
| පත්ර | ඉලිප්සාකාර සිට ඉලිප්සාකාර-දිගටි/හෙල්ලාකාර, 3–20 x 1–6 mm, දාර බොහෝ විට පසුපසට නැවී ඇත, අග සහ පාදය තියුණුයි |
| පුෂ්ප මංජරිය | අක්ෂීය සයිම්, මල් සමමාන ශෛලික |
| ඵලය | කැප්සියුලය, ඉලිප්සාකාර සිට අණ්ඩාකාර, 2–3 x 2.5–3 mm |
මෙම ගණයේ වෙනත් විශේෂ
එම ගණයෙන්ම තවත් 2.