Gloriosa superba, ඉංග්රීසියෙන් glory lily ලෙසත් සිංහලෙන් නියඟලා ලෙසත් හැඳින්වෙන අතර, එය Sri Lanka වෙත ආවේණික බහු වාර්ෂික වැල් ශාකයකි. එය Colchicaceae කුලයට අයත් වන අතර Sri Lanka හි දේශීය ශාක ලේඛනවල අවම අවදානම් ජාතික සංරක්ෂණ තත්ත්වය යටතේ සටහන් කර ඇත.
නියඟලා පෙනුම කෙබඳුද?
Gloriosa superba යනු මීටර් 5 ක් පමණ උසට ළඟා විය හැකි අර්ධ-දැවමය, ඔසුමය, අතු බෙදෙන වැල් ශාකයකි. තනි V-හැඩැති, මාංසල, සිලින්ඩරාකාර අලයකින් කඳන් එක සිට හතර දක්වා සංඛ්යාවක් මතු වේ. පත්ර අවෘන්ත, සෙ.මී. 5-15ක් දිග සහ සෙ.මී. 4-5ක් පළල වේ.
එහි මල් සුවිශේෂී වන අතර, සෙ.මී. 6-10ක් දිග සහ සෙ.මී. 1-2.5ක් පළල වේ. වර්ණය කහ පැහැති මායිම් සහිත දීප්තිමත් රතු පැහැයේ සිට දම් හෝ දම්-රතු ඉරකින් සලකුණු කළ ඉතා සුදුමැලි කහ ස්වරූප දක්වා පරාසයක විහිදේ. සුදුමැලි සුදු පැහැති මල් ස්වරූප ද දක්නට ලැබේ. ඵලය සෙ.මී. 6-12ක් දිග සහ සෙ.මී. 2-2.5ක් විෂ්කම්භයෙන් යුක්ත වන අතර, ගෝලාකාර, රතු පැහැති බීජ 20ක් පමණ අඩංගු වේ.
Gloriosa superba වැවෙන්නේ කොහේද?
මෙම විශේෂය Sri Lanka වෙත ආවේණික වන අතර, එහිදී එය අග අකුල් සහිත පත්ර භාවිතයෙන් අනෙකුත් වෘක්ෂලතා මත නැඟී වැල් ලෙස වැඩෙයි. මෙය Colchicaceae කුලයේ බොහෝ සාමාජිකයන්ට ආවේණික පුරුද්දකි. මෙම කුලයේ සාමාජිකයෝ බහු වාර්ෂික, බොහෝ විට අල සහිත ඔසු වන අතර, අප්රිකාවේ සහ ආසියාවේ නිවර්තන සහ උපනිවර්තන කලාප පුරා පුළුල්ව ව්යාප්ත වී ඇත.
එහි සංරක්ෂණ තත්ත්වය කුමක්ද?
Sri Lanka හි ජාතික සංරක්ෂණ තත්ත්ව ලැයිස්තුව (2012) යටතේ, Gloriosa superba අවම අවදානම් ලෙස තක්සේරු කර ඇති අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ එය දැනට රට තුළ අවදානමට ලක්ව ඇති බවක් නොසැලකෙන බවයි.
එය සිංහලෙන් සහ සංස්කෘතයෙන් හඳුන්වන්නේ කුමක්ද?
සිංහලෙන් මෙම ශාකය නියඟලා ලෙස හැඳින්වේ. සංස්කෘතයෙන් එය Langalii ලෙස සටහන් කර ඇත. මෙම නම් මෙම විස්තර පැතිකඩෙහි විස්තර කර ඇති එකම විශේෂයට යොමු කරයි.
Gloriosa superba හි කිසියම් කොටසක් ආහාරයට ගත හැකිද?
මෙම ශාකයේ කිසිදු කොටසක් ආහාරයට ගත හැකි ලෙස සටහන් කර නැත. මෙම විශේෂය විෂ සහිත බව හොඳින් දන්නා අතර ආහාරයට නොගත යුතුය.
| ගුණාංගය | වාර්තාව |
|---|---|
| විද්යාත්මක නාමය | Gloriosa superba |
| කුලය | Colchicaceae |
| ඉංග්රීසි නාමය | Glory lily |
| සිංහල නාමය | නියඟලා |
| සංස්කෘත නාමය | Langalii |
| Sri Lanka හි තත්ත්වය | ආවේණික |
| සංරක්ෂණ තත්ත්වය | අවම අවදානම් (NCS 2012) |
| ආහාරයට ගත හැකි කොටස් | කිසිවක් නැත |
| වර්ධන ස්වරූපය | අර්ධ-දැවමය, ඔසුමය, බහු වාර්ෂික, අතු බෙදෙන වැල් ශාක, මීටර් 5ක් පමණ දක්වා |
| පත්ර | අවෘන්ත, සෙ.මී. 5-15ක් දිග, සෙ.මී. 4-5ක් පළල |
| මල් | සෙ.මී. 6-10ක් දිග, සෙ.මී. 1-2.5ක් පළල; කහ පැහැති මායිම් සහිත රතු සිට දම්/දම්-රතු ඉරක් සහිත සුදුමැලි කහ දක්වා; සුදු ස්වරූප දක්නට ලැබේ |
| ඵලය | සෙ.මී. 6-12ක් දිග, සෙ.මී. 2-2.5ක් විෂ්කම්භය, බීජ 20ක් පමණ |
| බීජ | ගෝලාකාර, රතු |