Erythroxylum moonii

Erythroxylum moonii යනු Erythroxylaceae කුලයට අයත්, Sri Lanka හි දේශීය පඳුරු විශේෂයක් වන අතර, දේශීය වශයෙන් බටකිරිල්ල ලෙස හැඳින්වේ. එය Sri Lanka හි ජාතික සංරක්ෂණ තත්ත්ව ලැයිස්තුවේ (2012) ආසන්න තර්ජිත (Near Threatened) ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර, එමගින් එය දිවයිනේ දේශීය වෘක්ෂලතා අතර සංරක්ෂණ උනන්දුවක් දක්වන විශේෂයක් බවට පත් කරයි.

Erythroxylum moonii හි පෙනුම කෙබඳුද?

Erythroxylum moonii මීටර් 5ක් දක්වා උසට වැඩෙන පඳුරක් හෝ කුඩා ගසක් ලෙස වර්ධනය වේ. එහි පත්‍ර ඉලිප්සාකාර-හෙල්ලාකාර හැඩයෙන් යුක්ත වන අතර, දිගින් සෙ.මී. 3.5–9ක් සහ පළලින් සෙ.මී. 1.2–2.8ක් වේ. පත්‍ර අග ඕබ්ට්‍යුස්ලි කෝඩේට්-ඇකියුමිනේට් තුඩකින් (obtusely caudate-acuminate tip) යුක්ත වන අතර පාදම තියුණු (acute) වේ. පත්‍ර දාර සම්පූර්ණ (entire) වන අතර, මතුපිට එක් පැත්තක් පාරාන්ධ හෝ දීප්ති රහිත වන අතර අනෙක් පැත්ත දිලිසෙන ස්වභාවයක් ගනී. පත්‍ර දෙපසම යටි පැත්තෙන් දිලිසෙන බව විස්තර කර ඇත.

මල් සුදු පැහැති වන අතර, පත්‍ර කිහිලි වලින් එකක් හෝ දෙකක් වශයෙන් හටගන්නා අතර, ද්විරූපී (dimorphous) ස්වරූපයක් ගනී. පලතුර ඩ්‍රූප් (drupe) වර්ගයේ එකක් වන අතර, ඉලිප්සාකාර-දිගටි සහ තරමක් දෑකැති හැඩැති (slightly falcate) වේ. එහි මතුපිට විලි සහිත, රෝම රහිත, කොළ පැහැති සහ දිලිසෙන ස්වභාවයක් ගනී. සෑම ඩ්‍රූප් ගෙඩියකම තනි බීජයක් අඩංගු වේ.

Erythroxylum moonii Sri Lanka හි දේශීය ශාකයක්ද?

Erythroxylum moonii Sri Lanka හි දේශීය ශාකයක් ලෙස වාර්තා වී ඇත. Erythroxylum ගණයේ සාමාජිකයන් සාමාන්‍යයෙන් නිවර්තන කලාප පුරා දක්නට ලැබෙන පඳුරු හෝ කුඩා ගස් වන අතර, මෙම කුලයේ බොහෝ විශේෂ මෙහි විස්තර කර ඇති ඒවාට සමාන කුඩා කිහිලි මල් සහ තනි බීජ සහිත ඩ්‍රූප් නිපදවයි.

එහි සංරක්ෂණ තත්ත්වය කුමක්ද?

Sri Lanka හි ජාතික සංරක්ෂණ තත්ත්ව ලැයිස්තුවට (2012) අනුව, Erythroxylum moonii ආසන්න තර්ජිත (Near Threatened) ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. මෙම තත්ත්වය දිවයිනේ එහි දේශීය ව්‍යාප්ති පරාසය තුළ විශේෂය පිළිබඳ යම් සැලකිල්ලක් පිළිබිඹු කරයි.

සිංහලෙන් හඳුන්වන නම කුමක්ද, සහ කිසියම් කොටසක් භාවිතා කරන්නේද?

මෙම විශේෂය සඳහා සිංහල නාමය බටකිරිල්ල වේ. වල් පලතුරු සහ පත්‍ර ශාකයේ ආහාරයට ගත හැකි කොටස් ලෙස වාර්තා වී ඇත.