Dioscorea bulbifera යනු ශ්රී ලංකාවට දේශීය නැගී වැලක් වන අතර, දේශීයව උඩල හෝ පණු කොඩොල් ලෙස හැඳින්වේ. එය අල පවුල වන Dioscoreaceae ට අයත් වන අතර, ශ්රී ලංකාවේ ජාතික සංරක්ෂණ තත්ත්ව ලැයිස්තුවේ (2012) අවම සැලකිල්ලක් දක්වන සංරක්ෂණ තත්ත්වයක් යටතේ වාර්තා කර ඇත.
Dioscorea bulbifera පෙනුම කෙබඳුද?
Dioscoreaceae හි අනෙකුත් සාමාජිකයන් මෙන්ම, Dioscorea bulbifera යනු අහුරු වෙනුවට තම කඳන් භාවිතා කරමින් නගින, බහු වාර්ෂික දරණ වැලකි. මෙම ගණයේ ශාක සාමාන්යයෙන් හෘද හැඩැති පත්ර සහ කඳ දිගේ කුඩා ගුවන් අල හෙවත් බල්බිල නිපදවන අතර, මෙම ලක්ෂණය නිසා එයට ඉංග්රීසියෙන් air yam යන පොදු නම ලැබී ඇත.
එය වැවෙන්නේ කොහේද?
මෙම විශේෂය ශ්රී ලංකාවට දේශීය වන අතර, එය තවත් බොහෝ දේශීය වැල් සහ අල වර්ග සමඟ දිවයිනේ පුළුල් උද්භිද උරුමයේ කොටසක් ලෙස පවතී. මෙම ගණයේ විශේෂ සාමාන්යයෙන් ආසියාවේ සහ අප්රිකාවේ ඇතැම් ප්රදේශ ඇතුළුව, නිවර්තන සහ උපනිවර්තන කලාප පුරා වඩාත් පුළුල්ව දක්නට ලැබේ.
එය සිංහලෙන් සහ සංස්කෘතයෙන් හඳුන්වන්නේ කුමක්ද?
සිංහලෙන්, මෙම ශාකය උඩල හෝ පණු කොඩොල් ලෙස හැඳින්වේ. සංස්කෘතයෙන් එය Aaluka bheda ලෙස හැඳින්වේ. මෙම නම් එහි විද්යාත්මක අනන්යතාවය සමඟ ලක්පුර හි දේශීය ශාක ලේඛනයේ සටහන් කර ඇත.
Dioscorea bulbifera ආහාරයට ගත හැකිද?
මෙම විශේෂය සඳහා ආහාරයට ගත හැකි කොටස් කිසිවක් වාර්තා කර නොමැත. එය ආහාරයට නොගත යුතුය, මන්ද බල්බිල නිපදවන ආකාර ඇතුළුව මෙම ගණයේ බොහෝ වල් අල වර්ග, විශේෂිතව සකස් නොකළහොත් විෂ සහිත බව දන්නා අතර, එවැනි සැකසීමක් හෝ ආහාර භාවිතයක් මෙහිදී අදාළ නොවේ.
එහි සංරක්ෂණ තත්ත්වය කුමක්ද?
ශ්රී ලංකාවේ ජාතික සංරක්ෂණ තත්ත්ව ලැයිස්තුව (2012) Dioscorea bulbifera අවම සැලකිල්ලක් දක්වන ලෙස වාර්තා කරන අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ එය දැනට දිවයින තුළ අවදානමට ලක්ව ඇති බවක් නොසැලකෙන බවයි.
| ගුණාංගය | සටහන් කළ විස්තරය |
|---|---|
| විද්යාත්මක නම | Dioscorea bulbifera |
| කුලය | Dioscoreaceae |
| ඉංග්රීසි නම | Air yam |
| සිංහල / දේශීය නම | Udala (උඩල) / Panu kodol (පණු කොඩොල්) |
| සංස්කෘත නම | Aaluka bheda |
| ශ්රී ලංකාවේ තත්ත්වය | දේශීය |
| සංරක්ෂණ තත්ත්වය (NCS 2012) | අවම සැලකිල්ලක් දක්වන |
| ආහාරයට ගත හැකි කොටස් | නැත |
මෙම ගණයේ වෙනත් විශේෂ
එම ගණයෙන්ම තවත් 7.