Lakpura
Lakpura®

Tinospora cordifolia (රසකින්ද)

ප්‍රාදේශීයව රසකිඳ නමින් හඳුන්වන Tinospora cordifolia, ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය පුරා සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ආයුර්වේදයේ හා සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ගෞරවනීය ස්ථානයක් හිමිකරගත් වැකෙන සුළු ශාකයකි. ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, මියන්මාරය ඇතුළු නිවර්තන කලාපවල ස්වදේශික වන මෙම ශාකය Menispermaceae කුලයට අයත් වන අතර ඉංග්‍රීසියෙන් සාමාන්‍යයෙන් heart-leaved moonseed, guduchi, හෝ giloy නම්වලින් හැඳින්වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ, එහි පුළුල් චිකිත්සක ගුණාංග නිසා අගය කරනු ලබමින්, දිවයිනේ ආයුර්වේද ඖෂධීය ශාක නාමාවලියේ එය කැපී පෙනෙන ස්ථානයක් ගනී.

රසකිඳ යනු කුමක්ද, ශ්‍රී ලංකාවේ එය වැවෙන්නේ කොතැනද?

රසකිඳ, නිවර්තන දේශගුණයේ හොඳින් වැඩෙන, වන අද්දර, වැටි ආශ්‍රිතව සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පහත රට හා මධ්‍යම රට කලාපවල ගෘහ උද්‍යානවල බහුලව දක්නට ලැබෙන පත්‍රපාතී වැකෙන ශාකයකි. විශේෂයෙන් වියළි හා අතරමැදි දේශගුණික කලාපවල, වනයේ ගස් හා වැටවල නැගී යන ආකාරයෙන් එය දැකගත හැකිය. හෘද හැඩැති පත්‍ර — එය "heart-leaved moonseed" යන ඉංග්‍රීසි නාමය ලබාගැනීමට හේතු වූ ලක්ෂණය — සමඟින් තුනී, කොර්ක් ස්වභාවයක් ඇති කඳන් හා කුඩා කහ-කොළ පාට මල් මගින් මෙම ශාකය හඳුනාගත හැකිය.

Acacia chundra සහ Pongamia pinnata වැනි ශ්‍රී ලංකාවේ ලේඛනගත වී ඇති අනෙකුත් සාම්ප්‍රදායික ඖෂධීය ශාක මෙන්ම, රසකිඳ ද පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ දේශීය ප්‍රජාවන් විසින් වගා කර ලබාගෙන ඇත. ශාකයේ කොටස් තුනම — මූල, කඳ සහ පත්‍ර — ආයුර්වේද නිෂ්පාදනවල භාවිතා වන නමුත්, විශේෂයෙන් ප්‍රබල ලෙස සැලකෙන්නේ හා සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථවල වඩාත් සාමාන්‍යයෙන් සඳහන් වන්නේ කඳයි.

Tinospora cordifolia හි සාම්ප්‍රදායික ආයුර්වේද භාවිත මොනවාද?

සම්භාව්‍ය ආයුර්වේදයේදී, Tinospora cordifolia රසායන ලෙස වර්ගීකරණය වේ — දීර්ඝායුෂ ප්‍රවර්ධනය කරන, පටක පුනර්ජීවනය කරන, හා ශරීරයේ ස්වාභාවික ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරන ශාක ප්‍රවර්ගයකි. ශ්‍රී ලාංකික හා දකුණු ආසියානු සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍යවරුන් දිගු කලක් තිස්සේ පහත සඳහන් තත්ත්ව පුළුල් පරාසයක් සඳහා එය නිර්දේශ කර ඇත:

  • උණ — නිදන්ගත හා විරාමශීලී උණ ඇතුළුව, ජ්වරහරයක් ලෙස භාවිතා වේ
  • සමේ රෝග — දැවිලි සහිත සමේ තත්ත්ව සඳහා බාහිරව හෝ අභ්‍යන්තරව ලබාගනු ලැබේ
  • සිපිලිස් — ලිංගික රෝග සඳහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස සම්භාව්‍ය ආයුර්වේද ග්‍රන්ථවල ඓතිහාසිකව සඳහන් වේ
  • නිදන්ගත පාචනය හා අතීසාරය — බඩවැල් සඳහා ඇති කශ්‍යතාකාරී හා දැවිලි නාශක ගුණාංග නිසා අගය කරනු ලැබේ
  • දියවැඩියාව — සාම්ප්‍රදායික සංයෝගවල රුධිර සීනි අඩුකරන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිතා වේ
  • සර්ප දෂ්ට හා කෘමි දෂ්ට — ජන වෛද්‍ය සම්ප්‍රදායන් තුළ ප්‍රතිවිෂයක් ලෙස සැලකේ
  • හෘද රෝග — හෘද ආරක්ෂිත ශාකයක් ලෙස සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ

මෙම භාවිත ආයුර්වේද සම්ප්‍රදාය තුළ ලේඛනගත වී ඇතත්, ඒවා විශ්වීයව තහවුරු කරගත් නවීන වෛද්‍ය ප්‍රකාශන වලට වඩා සාම්ප්‍රදායික දැනුම නියෝජනය කරන බව සඳහන් කළ යුතුය. ඕනෑම වෛද්‍ය තත්ත්වයක් සඳහා ප්‍රතිකාර සොයන පුද්ගලයින් සුදුසුකම් ලත් සෞඛ්‍ය සේවා වෘත්තිකයෙකු හමුවිය යුතුය.

Tinospora cordifolia පිළිබඳ නවීන පර්යේෂණ පවසන්නේ කුමක්ද?

මෑත දශක කිහිපය තුළ Tinospora cordifolia පිළිබඳ විද්‍යාත්මක උනන්දුව සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී ඇත. පර්යේෂකයින් ශාකයේ ඇල්කලොයිඩ (berberine සහ tinosporine වැනි), ග්ලයිකෝසයිඩ, ස්ටෙරොයිඩ, හා පොලිසැකරයිඩ ඇතුළු ජෛව ක්‍රියාකාරී සංයෝග රැසක් හඳුනාගෙන ඇත. රසායනාගාර හා සායනික අධ්‍යයනයන් එහි විභව ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය වෙනස් කිරීමේ, දැවිලි නාශක, ප්‍රතිඔක්සිකාරක, හා දියවැඩියා විරෝධී බලපෑම් පිළිබඳව පරීක්ෂා කර ඇත.

ශාකයේ සාරයන් ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වයට සහාය විය හැකි අතර අක්මා ආරක්ෂිත (hepatoprotective) ගුණාංග තිබිය හැකි බව සමහර අධ්‍යයනයන් යෝජනා කරයි, එය සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමයේ එහි දිගුකාලීන භාවිතයට පොදුවේ ගැළපෙයි. කෙසේ වෙතත්, විශාල පරිමාණයේ අහඹු සායනික පරීක්ෂණ තවමත් සීමිතව පවතින අතර, බොහෝ රටවල නියාමන මාර්ගෝපදේශ ශාකසාර සාරයන් භාවිතයෙන් ස්වයං ප්‍රතිකාර පිළිබඳව ප්‍රවේශම් වීම නිර්දේශ කරයි. ශාකය සිදුකරගෙන යන පර්යේෂණවල විෂය පථයක් ලෙස පැවතීම, නවීන ඖෂධවේදය තුළින් දකුණු ආසියානු ඖෂධීය ශාක සම්ප්‍රදායන් තහවුරු කරගැනීමට ඇති පුළුල් ගෝලීය උනන්දුව පිළිබිඹු කරයි.

අද ශ්‍රී ලාංකික ආයුර්වේද භාවිතයේදී රසකිඳ භාවිතා වන්නේ කෙසේද?

සමකාලීන ශ්‍රී ලංකාවේ, රසකිඳ ගෘහස්ථ ප්‍රතිකාර හා විධිමත් ආයුර්වේද නිෂ්පාදන යන දෙකෙහිම ක්‍රියාකාරී අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස පවතී. එය කෂායන, චූර්ණ, හා දිවයින පුරා රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ආයුර්වේද රෝහල්වල භාවිතා වන සංයුක්ත සූත්‍රණයන් වශයෙන් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුව, මෙවැනි ශාකසාර ඖෂධවල නියාමනය හා ගුණාත්මක ප්‍රමිතීන් අධීක්ෂණය කරයි.

Tinospora cordifolia ඇතුළත් වන සංයුක්ත ආයුර්වේද නිෂ්පාදනවලට Kaishore Guggulu සහ Yogaraja Guggulu වැනි සම්භාව්‍ය සූත්‍රණයන් ඇතුළත් වන අතර, ඒ දෙකම දැවිලි හා පරිවෘත්තීය අසමතුලිතතාව ඇතුළත් තත්ත්වයන් සඳහා භාවිතා වේ. රසකිඳ වෙනත් කාලීය ශ්‍රී ලාංකික ඖෂධීය ශාක සමඟ ද ඒකාබද්ධ කළ හැක — උදාහරණයක් ලෙස, සහායක ශාකසාරවල ජෛව ලභ්‍යතාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ලංකා කළු ගම්මිරිස් ආයුර්වේද සූත්‍රණයන්හි නිතර භාවිතා වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලව දක්නට ලැබෙන සරල ගෘහස්ථ සූදානමක් නම්, වියළි රසකිඳ කඳ කැබැල්ලක් ජලයේ උතුරවා, විශේෂයෙන් සෘතු මාරුවේදී හෝ උණ ආබාධයක් අතරතුර සාමාන්‍ය සුවතාවය සඳහා ගන්නා කෂායක් සෑදීමයි. මෙවැනි ප්‍රතිකාර පවුල් හරහා පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ගෙනයනු ලබන අතර, රටේ බොහෝ ප්‍රදේශවල එදිනෙදා ගෘහස්ථ දැනුමේ කොටසක් ලෙස පවතී.

ශ්‍රී ලංකාවේ පුළුල් ශාකසාර උරුමයේ රසකිඳගේ ස්ථානය කුමක්ද?

වෙරළබඩ පහත් බිම් සිට කඳුකර වනාන්තර දක්වා විහිදෙන ශ්‍රී ලංකාවේ නිවර්තන දේශගුණය සහ විවිධාකාර පරිසර පද්ධති, විශිෂ්ට ලෙස පොහොසත් ඖෂධීය ශාක සත්ත්වාරෝහණයකට සහාය වේ. දේශීය චිකිත්සා නමින් හැඳින්වෙන පුරාණ සිංහල වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇති දිවයිනේ ආයුර්වේද සම්ප්‍රදාය, මෙම ශාක පිළිබඳ දැනුම සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ලේඛනගත කර සංරක්ෂණය කර ඇත. චරක සංහිතාව සහ ප්‍රාදේශීයව වැදගත් සරාර්ථ සංග්‍රහය වැනි සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථවල සටහන් වී ඇති ශාක සිය ගණනක් අතරින් Tinospora cordifolia එකකි.

සිංහරාජ වන රක්ෂිතය අවට තෙත් පහත් බිම් සිට වියළි උතුරු කලාප දක්වා විහිදෙන ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ භූ දර්ශන හරහා මෙම ශාකයේ පැවැත්ම, දිවයින පුරා ප්‍රජාවන්ට එය ප්‍රවේශ විය හැකි කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමයේ වඩාත් බහුලව භාවිතා වන ශාක අතර රසකිඳ ස්ථිරසාරව ම ඇතුළත් වන බව ජනවාර්ගික උද්භිද පර්යේෂණ දිගින් දිගටම සොයාගෙන ඇති අතර, එය දේශීය සෞඛ්‍ය සංස්කෘතියේ එහි කල්පවතින වැදගත්කම පිළිබිඹු කරයි.

සුවතා හා ආයුර්වේද සංචාරයන් සිදුකරන සංචාරකයින් අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ඖෂධීය ශාක උරුමය පිළිබඳ උනන්දුව මෑත වසරවලදී වර්ධනය වී ඇත. රසකිඳ වැනි ශාක පිළිබඳ සංදර්භීය දැනුම ලබාගැනීමට සංචාරකයින්ට අවස්ථාව ලබාදෙමින්, උපදේශන, ප්‍රතිකාර, හා අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් ලබාදෙන සහතික ලත් ආයුර්වේද නිකේතන හා රෝහල් ගණනාවක් දිවයිනේ පවතී.

Tinospora cordifolia අනෙකුත් ශ්‍රී ලාංකික ඖෂධීය ශාක සමඟ සැසඳෙන්නේ කෙසේද?

ශාකයදේශීය නාමයකුලයප්‍රධාන සාම්ප්‍රදායික භාවිතය
Tinospora cordifoliaරසකිඳMenispermaceaeඋණ, දියවැඩියාව, ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය වෙනස් කිරීම
Acacia chundraකළුවරණFabaceaeතුවාල සුවකිරීම, පාචනය, මුඛ සත්කාරය
Pongamia pinnataමගුල් කරන්දFabaceaeසමේ තත්ත්ව, දැවිලි නාශක
Syzygium aromaticumකරාබු නැටිMyrtaceaeදත් වේදනාව, ආහාර ජීර්ණ ආබාධ

මෙම ශාකවලින් සෑම එකක්ම ශ්‍රී ලාංකික ශාකසාර වෛද්‍ය ක්‍රමය තුළ වෙනස් ස්ථානයක් ගනී. Syzygium aromaticum (කරාබු නැටි) ගෝලීයව කුළුබඩුවක් හා රසකාරකයක් ලෙස වඩාත් හඳුනාගනු ලබන නමුත්, රසකිඳ මෙන්ම එයත් ආයුර්වේද සම්ප්‍රදාය තුළ දිගු චිකිත්සක භාවිත ලේඛනයක් දරයි.

මෙම ගණයේ වෙනත් විශේෂ

එම ගණයෙන්ම තවත් 3.

සම්බන්ධ ඖෂධ පැළෑටි

ලක්පුර® නියෝජිතයාගෙන් අසන්න