මැල්සිරිපුර

මෙල්සිරිපුර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නිසංසල කෘෂිකාර්මික නගරයකි. එය කුරුණෑගල නගරයට ඊසාන දෙසින් කිලෝමීටර් 22ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. එය සම්මත සංචාරක මාර්ගයේ කලාතුරකින් හමුවන ස්ථානයක් වුවද, නිවාඩු නිකේතන වෙරළවල් සහ පුරාණ අගනගර ඉක්මවා බැලීමට කැමති සංචාරකයින්ට එය වටිනා අත්දැකීමක් ලබා දෙයි — ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය ජීවිතය පිළිබඳ අව්‍යාජ දර්ශනයක්, වී සහ පොල් වගාවෙන් හැඩගැසුණු ක්‍රියාකාරී භූ දර්ශනයක්, සහ සැබවින්ම පැරණි බෞද්ධ ස්ථාන කිහිපයක් ද ඇතුළුව.

මෙල්සිරිපුර ප්‍රසිද්ධ වන්නේ කුමකටද?

මෙම නගරය කෘෂිකර්මාන්තය සහ උරුමය එකිනෙක හමුවන ස්ථානයක පිහිටා ඇත. එහි වටා ඇති සමතලා භූමි ව්‍යාප්ත කුඹුරු වගාව පොල් වතුවලට සමගාමීව පවත්වාගෙන යයි — මුළු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන පොල් නිෂ්පාදන කලාපවලින් එකක් වන අතර, මෙල්සිරිපුර අවට ග්‍රාමීය මාර්ග දිගේ වැවී ඇති පොල් ගස් ඒ සඳහා පැහැදිලි සාක්ෂියකි. එළවළු වත්තවලින් සහ කුඩා ඉඩම්වලින් විශාල වතුවල් අතර පරතරයන් පුරවනු ලබන අතර, ජීවිතයේ වේගය සංචාරක දින දර්ශනයකට වඩා වගා සහ අස්වනු කාලවල රිද්මයට අනුගත වේ.

මෙල්සිරිපුර අසල මට පැරණි විහාරස්ථාන සහ ඓතිහාසික ස්ථාන බැලිය හැක්කේ කොහේද?

මෙම ප්‍රදේශයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන ආගමික සලකුණ වන්නේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය විහාරස්ථානය වන අතර, එය අවට ගම්මානවල ඇදහිලිවන්තයින් මෙන්ම ඇතැම් විට පැමිණෙන වන්දනාකරුවන් ද ආකර්ෂණය කරයි. එහි ගෘහනිර්මාණ ශෛලිය කලාපීය කැන්දියානු ආභාසය ලත් විලාසයන් පිළිබිඹු කරන අතර, විහාරස්ථාන පරිශ්‍රය තුළ ආගමික අවශේෂ ඇති අතර ඒවා වයඹ පහතරට බෞද්ධ භක්තියේ ගැඹුර පෙන්නුම් කරයි. විහාරස්ථාන සිරිත් විරිත් ගරු කරන සංචාරකයින් සාමාන්‍යයෙන් සාදරයෙන් පිළිගනු ලැබේ.

පුළුල් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය අසාමාන්‍ය ලෙස පොහොසත් යටත් විජිත පූර්ව ඉතිහාසයක් ඇති කරයි. කුරුණෑගල පර්වත බලකොටු නගරයම ක්‍රි.ව. 13 වන සියවසේ අග සහ 14 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී ස්වල්ප කාලයක් රාජකීය අගනුවර ලෙස සේවය කළ අතර, මෙම දිස්ත්‍රික්කය පුරා කලාතුරකින් සංචාරකයින් එන පැරණි ස්තූප සහ විහාරස්ථාන නටබුන් විසිර පැතිරී ඇත. මෙල්සිරිපුරයේ අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශය ද මෙම සම්ප්‍රදායට ගැලපේ — කුඩා, ක්ෂය වූ දේවාල ක්‍රීර්ෂයන් ගොවි පාරවල් දිගේ ඉඳහිට පෙනී යයි, ඒවා වසර දහසකටත් වඩා කාලයක් අඛණ්ඩව ජනාවාස වී වගා කරන ලද භූ දර්ශනයක ඉතිරිකඩ වේ.

කොළඹ සිට මෙල්සිරිපුරට යන්නේ කෙසේද?

මෙල්සිරිපුර කොළඹින් උතුරට මාර්ගයෙන් කිලෝමීටර් 100ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇති අතර, කොළඹ මහානගර ප්‍රදේශය හරහා ඇති රථවාහන තදබදය අනුව සාමාන්‍යයෙන් පැය දෙක සිට දෙකහමාරක් දක්වා ගමනක් වේ. වඩාත් සරල මාර්ගය වන්නේ A10 මහාමාර්ගයේ කුරුණෑගල දෙසට ගොස් පසුව ඊසානදිශාවට හැරීමයි. කොළඹ බැස්තියන් මාවත පර්යන්තයේ සිට ස්ථානාන්තර බස් රථ කුරුණෑගල කලාපයට නිතිපතා ධාවනය වන අතර, එතැන් සිට දේශීය බස් රථයකින් හෝ ත්‍රිරෝද රථයකින් මෙල්සිරිපුරයට සම්බන්ධ විය හැක. ඔබ මෙල්සිරිපුරය වයඹ හෝ මධ්‍යම පළාත්වල අනෙකුත් ස්ථාන සමඟ ඒකාබද්ධ කරන්නේ නම්, පුද්ගලික රියදුරකු කුලියට ගැනීම වඩාත් පහසු විකල්පයයි.

මෙල්සිරිපුරයට පැමිණීමට වඩාත්ම සුදුසු කාලය කුමක්ද?

වයඹ පළාතට වැඩිම වර්ෂාපතනය ලැබෙන්නේ සාමාන්‍යයෙන් ඔක්තෝබර් සිට ජනවාරි දක්වා පවතින ඊසාන මෝසම් කාලයේදීය. පෙබරවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා වියළි මාස සංචාරයට වඩාත් අනුමාන කළ හැකි කාලගුණයක් ලබා දෙයි. එසේ වුවද, අස්වනු නෙළීමෙන් පසු සති — සාමාන්‍යයෙන් පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාස පමණ — බෝගය කපා ඉවත් කළ පසු සහ ඊළඟ චක්‍රය සඳහා ඉඩම යළි ජලයෙන් පුරවන්නට පෙර කුඹුරු වඩාත්ම රමණීය දර්ශනයක් ගනී. භූ දර්ශනය වසර පුරාම කොළ පැහැයෙන් පවතින බැවින්, වියළි කාලසීමාවෙන් බැහැර ඉඳහිට ඇති වන වැස්සට සූදානම් වී ඇත්නම්, සැබවින්ම පැමිණීමට නුසුදුසු කාලයක් නොමැත.

මෙල්සිරිපුර වටා ඇති ස්වාභාවික භූ දර්ශන මොනවාද?

මෙල්සිරිපුර අවට භූමිය සෙමෙන් වැටෙන පහත් බිම් වන අතර, කුඩා වැව් (මිනිසා විසින් තනන ලද වාරිමාර්ග ජලාශ), දිය දහරා, සහ ද්විතීයික පඳුරු වනාන්තර කොටස් වලින් කැපී පෙනේ. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය පුරා පොදු මෙවැනි භූ දර්ශනය, මධ්‍යස්ථ නමුත් ආකර්ෂණීය පක්ෂි විශේෂයන් රැසකට ආශ්‍රිත වේ — ජල මූලාශ්‍ර සහ කුඹුරු අවට බෑබෑරිස්, වංචා කුරුල්ලන් (kingfishers), සහ විවිධ කොකුන් විශේෂයන් විශ්වාසයෙන් දැකිය හැක. එය මධ්‍යම පළාතේ විශාල කඳුකර දර්ශනය නොවන නමුත්, සලකුණු බැලීමට වඩා සැහැල්ලු වීමට කැමති සංචාරකයින්ට ආකර්ෂණීය වන සන්සුන්, ඉක්මන් නොවන ගුණයක් එයට ඇත.

වඩාත් තීව්‍ර වනජීවී නැරඹීමක් අපේක්ෂා කරන අයට, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ජාතික උද්‍යානය වන සහ දිවියන් හා වලසුන්ගේ බලකොටුවක් වන විල්පත්තු ජාතික උද්‍යානය ඊසානදිශාවට කිලෝමීටර් 70ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇති අතර, එය මෙම කලාපයේ පදනමකින් එක් දින සංචාරයක් ලෙස පහසුවෙන් කළ හැක.

මෙල්සිරිපුරයේ එදිනෙදා ජීවිතය කෙබඳුද?

මෙම නගරයට ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික කේන්ද්‍රයකින් අපේක්ෂා කළ හැකි පහසුකම් ඇත: සතිපතා වෙළඳපොලක්, කුඩා සිල්ලර වෙළඳසැල්, තැපැල් කාර්යාලයක්, ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික පාසල්, සහ රාජ්‍ය සෞඛ්‍ය සායනයක්. දේශීය විහාරස්ථානයට සම්බන්ධ ධර්ම පාසල (දහම් පාසල) ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ප්‍රදේශ පුරා එසේ ම, ප්‍රජා ජීවිතයේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, එමගින් රාජ්‍ය පාසල් විෂය මාලාවට සමගාමීව සති අන්තයේ ළමයින්ට ආගමික අධ්‍යාපනය ලබා දෙයි.

ප්‍රජාව බහුලව සිංහල සහ බෞද්ධ වන අතර, වාර්ෂික බෞද්ධ චාරිත්‍ර චක්‍රය — පෝය දින, විහාරස්ථාන උත්සව, සහ දන් දීමේ උත්සව — කෘෂිකාර්මික දින දර්ශනය විරාම කරයි. මෙම අවස්ථාවන්ගෙන් එකක් වටා තම නවාතැන් කාලය සකස් කරන සංචාරකයින්ට, ගරුබුහුමන් දක්වන පිටස්තරයින්ට ආගන්තුක සත්කාරශීලී සහ සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා සැකසූ ඕනෑම දෙයකට වඩා ශ්‍රී ලාංකික එදිනෙදා ජීවිතය සැබවින්ම නියෝජනය කරන ප්‍රජා එකමුතුවක් හමු වනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සැලැස්මකට මෙල්සිරිපුර ඇතුළත් කිරීම වටිනවාද?

මෙල්සිරිපුර ප්‍රධාන ආකර්ෂණ සඳහා සීගිරිය හෝ මහනුවර සමඟ තරඟ කරන ගමනාන්තයක් නොවන අතර, එසේ පැවසීම අවංකකමකි. එහි වටිනාකම පවතින්නේ එය ප්‍රදර්ශනය කරන දෙයින් නොව එය නියෝජනය කරන දෙයිනි: සෙමෙන් වෙනස් වී ඇති කෘෂිකාර්මික නගරයක්, එහි ඉඩම, විහාරස්ථානය, පාසල සහ නිවස අතර සම්බන්ධතා භූ දර්ශනය තුළ තවමත් කියවිය හැකි ලෙස පවතී. ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩි වශයෙන් සංචාරකයින් පැමිණෙන ප්‍රදේශවල කාලය ගත කර රට වඩාත් සම්පූර්ණයෙන් තේරුම් ගැනීමට කැමති සංචාරකයින්, මෙවැනි නැවතුමක් නිහඬව ප්‍රතිඵලදායක බව සොයා ගනු ඇත. එය කුරුණෑගල සහ උතුරේ හෝ නැගෙනහිර දුර ගමනාන්තයන් අතර විරාමයක් ලෙස, හෝ වඩාත් පුළුල් දිස්ත්‍රික්කය සැහැල්ලු වේගයකින් ගවේෂණය කිරීම සඳහා පදනමක් ලෙස හොඳින් ක්‍රියා කරයි.