කැමමයිල් (Chamomile) ලොව පැරණිතම සහ වඩාත් පුළුල්ව භාවිත වන ඖෂධීය පැළෑටි වලින් එකකි. අවුරුදු දෙදහසකටත් වඩා කාලයක් තිස්සේ විවිධ සංස්කෘතීන් තුළ වගා කර පරිභෝජනය කර ඇත. ශාස්ත්‍රීයව Matricaria chamomilla (German chamomile) සහ Chamaemelum nobile (Roman chamomile) ලෙස හඳුන්වන මෙම ශාකය, ඇපල් ගඳකින් යුත් කුඩා, ඩේසි මලකට සමාන මල් නිපදවයි — මෙම ගුණය එහි නම තුළත් පිළිබිඹු වේ. එම නම ග්‍රීක වචනය වන khamaimelon වෙතින් උපුටා ගෙන ඇති අතර, එහි තේරුම "පොළොවේ ඇපල" යන්නයි.
අද වන විට කැමමයිල් ශාකසාර තේ සහ ආහාර අතිරේක සිට චර්ම සත්කාරක සූත්රගත කිරීම්, අත්යවශ්ය තෙල්, කට සේදීම් (mouthwash) සහ රූපලාවණ්‍ය ද්‍රව්‍ය දක්වා විවිධ එදිනෙදා භාණ්ඩවල දක්නට ලැබේ. කැමමයිල් ඇත්තටම කුමක්ද — සහ එයට කළ හැකි සහ කළ නොහැකි දේ — පැහැදිලිව තේරුම් ගැනීම, නිවැරදි නිෂ්පාදනය තෝරාගෙන එය නිසි ලෙස භාවිත කිරීමට ඔබට උපකාර වේ.
කැමමයිල් වල ප්‍රධාන වර්ග මොනවාද?
වාණිජ හා ඖෂධීය භාවිතයේදී ප්‍රධාන වශයෙන් විශේෂ දෙකක් ආධිපත්‍යය දරයි:
- ජර්මන් කැමමයිල් (Matricaria chamomilla) — ශාකසාර තේ සහ අත්යවශ්ය තෙල් වලින් වඩාත් බහුලව හමුවන වර්ගය. එහි chamazulene නම් සංයෝගයක් අඩංගු වන අතර, එය වාෂ්ප ආසවනය (steam distillation) අතරතුර සෑදෙන අතර, ජර්මන් කැමමයිල් අත්යවශ්ය තෙලට එහි ලාක්ෂණික ගැඹුරු නිල් පැහැය ලබා දෙයි.
- රෝමානු කැමමයිල් (Chamaemelum nobile) — තරමක් මිහිරි සහ තියුණු ගඳයකින් යුක්ත අතර, ඇරෝමාතෙරපි සහ ස්ථානීය (topical) සකස් කිරීම්වලදී බහුලව කැමති වේ.
මෙම දෙකම පුළුල් ලෙස සමාන ගුණාංග ඇති වුවද, සූත්රගත කිරීම් සහ සාන්ද්‍රණ වෙනස් වේ. කැමමයිල් නිෂ්පාදන මිලදී ගැනීමේදී, ඔබගේ අරමුණට විශේෂයේ වෙනස වැදගත් නම්, ලේබලයේ සඳහන් විශේෂය පරීක්ෂා කරන්න.
කැමමයිල් වල සම්ප්‍රදායික හා අධ්‍යයනය කරන ලද සෞඛ්ය ප්‍රතිලාභ මොනවාද?
පුරාණ ග්‍රීක, රෝම සහ ඊජිප්තු ජනයා කැමමයිල් සුවදායක ප්‍රතිකාරයක් ලෙස භාවිත කළ බවට සටහන් තබා ඇත. නවීන පර්යේෂණ මගින් මෙම සම්ප්‍රදායික ප්‍රකාශ කිහිපයක් විමසා බැලීමට පටන් ගෙන ඇතත්, බොහෝ යෙදුම් සඳහා මානව සායනික සාක්ෂි තවමත් සීමිතව පවතී. සාධාරණ ලෙස සහාය ලැබී ඇති දේ සහ තවමත් විමර්ශනය කරමින් පවතින දේ පිළිබඳ අවංක සාරාංශයක් මෙන්න:
| ප්‍රකාශිත ප්‍රතිලාභය | සාක්ෂි මට්ටම | බහුලව භාවිත ස්වරූපය |
|---|---|---|
| සැහැල්ලු නින්ද සහායක / විවේකය | සුළු මානව අධ්යයන කිහිපයක්; අනුභූතික වශයෙන් පුළුල් ලෙස සටහන් වී ඇත | තේ, කැප්සියුල |
| කාංසාව අවම කිරීම | මූලික මානව පරීක්ෂණ (ධනාත්මක නමුත් කුඩා පරිමාණයේ) | කැප්සියුල, තේ |
| ආහාර ජීර්ණ සුවපහසුව (වායුව, බඩ පිම්බීම, බඩේ අපහසුතාව) | සම්ප්‍රදායික භාවිතය; සීමිත මානව දත්ත | තේ, ටින්කචර් |
| ප්රති-ප්‍රදාහක / චර්ම සුවපහසුව | in-vitro සහ ස්ථානීය අධ්යයන කිහිපයක් | ක්රීම්, තෙල්, ඔයින්මන්ට් |
| මුඛ ශ්ලේෂ්මල ප්‍රදාහයට සහනය (මුඛ වණ) | අර්බුද (oncology) ක්ෂේත්‍රවලින් ලද සමහර සාක්ෂි | මුඛ සේදීම |
එක්සත් ජනපද ජාතික අනුපූරක හා ඒකාබද්ධ සෞඛ්ය මධ්‍යස්ථානය (US National Center for Complementary and Integrative Health) සඳහන් කරන්නේ, කැමමයිල් තේ ලෙස පානය කළ විට හෝ ස්ථානීයව භාවිත කළ විට බොහෝ දෙනෙකුට සාමාන්යයෙන් ආරක්ෂිත යැයි පිළිගනු ලැබුවද, මනුෂ්‍යයන් තුළ එහි චිකිත්සක ප්‍රතිඵල සඳහා ශක්තිමත් සායනික සාක්ෂි තවමත් වර්ධනය වෙමින් පවතින බවයි. Asteraceae පවුලේ ශාක (ragweed, chrysanthemums, marigolds) වලට අසාත්මිකතා ඇති පුද්ගලයින් පරිස්සම් විය යුතුය, මන්ද හරස් ප්‍රතික්‍රියා ඇති විය හැකි බැවිනි.
කැමමයිල් තේ සාදනු ලබන්නේ කෙසේද සහ එහි රසය කෙබඳුද?
වියළි කැමමයිල් මල් හිස් උණු වතුරේ දමා, සාමාන්යයෙන් මිනිත්තු පහේ සිට දහය දක්වා කාලයක් තබා කැමමයිල් තේ සකස් කරනු ලැබේ. එහි ප්‍රතිඵලය වන පානය ලා රන්වන් වර්ණයෙන් යුක්තව, මෘදු, තරමක් මිහිරි සහ ඇපල් වැනි සුළු රසයක් ඇති කරයි. එහි කැෆේන් අඩංගු නොවන බැවින්, Ceylon Tea හෝ වෙනත් කැෆේන් සහිත පානවල උත්තේජක ප්‍රතිඵලයකින් තොරව සන්සුන් වීමට කැමති අයට රාත්‍රී කාලයේ ජනප්‍රිය පානයක් වී ඇත.
නිෂ්පාදනයේ ගුණාත්මකභාවය එය සම්පූර්ණ වියළි මල්, මල් කැබලි හෝ කුඩු කළ ද්‍රව්‍ය භාවිත කරයිද යන්න අනුව සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ. පිරමිඩ තේ බෑග් සහ ලිහිල් වියළි මල් සාමාන්යයෙන් වාෂ්පශීලී සුවඳ සංයෝග වැඩි ප්‍රමාණයක් - එබැවින් වැඩි සංවේදී ප්‍රතිලාභයක් - සියුම් ලෙස කපා සම්මත පැතලි බෑග් තුළට පැකේජ කළ ද්‍රව්‍යයට වඩා රඳවා ගනී.
කැමමයිල් නිෂ්පාදන මොනවාද තිබෙන්නේ?
කැමමයිල් වල බහුකාර්යතාව හේතුවෙන් එය විවිධ වෙනස් නිෂ්පාදන කාණ්ඩවල දක්නට ලැබේ, එක් එක් කාණ්ඩය විවිධ අරමුණු සඳහා සුදුසු වේ:
- ශාකසාර තේ බෑග් සහ ලිහිල් කොළ ස්වරූපයේ ආශේචනය — වඩාත් ප්‍රවේශ විය හැකි ස්වරූපය; දිනපතා පානය කිරීම සඳහා සන්සුන් චාරිත්‍රයක් ලෙස සුදුසු වේ.
- මිශ්‍ර ශාකසාර තේ — කැමමයිල් ලෙමන් ග්‍රාස්, ඉඟුරු, කහ, හරිත තේ හෝ ඇපල් සමඟ මිශ්‍ර කර අමතර රසයේ සංකීර්ණත්වයක් හෝ අනුපූරක සුව ගුණාංග ලබා දේ.
- අත්යවශ්ය තෙල් — ඇරෝමාතෙරපි ඩිෆියුසර, මසාජ් මිශ්රණ සහ චර්ම සත්කාරක සූත්රගත කිරීම්වල භාවිත වේ; ජර්මන් කැමමයිල් අත්යවශ්ය තෙල එහි ප්රති-ප්‍රදාහක සංඝටක නිසා විශේෂයෙන් අගය කෙරේ.
- ස්ථානීය ක්රීම්, ඔයින්මන්ට් සහ ජෙල් — එක්සීමා, සුළු ප්‍රදාහය හෝ ඩයපර් කැසීම වැනි වියළි හෝ කුපිත වූ චර්ම තත්ත්වයන් සඳහා ආලේප කරනු ලැබේ.
- රූපලාවණ්‍ය ද්‍රව්‍ය — ශැම්පු, කන්ඩිෂනර් සහ මුහුණු නිෂ්පාදනවල බොහෝ විට චර්මයට සහ කෙස් සඳහා එහි සුවදායක සහ මෘදු ලා කිරීමේ ගුණාංග නිසා කැමමයිල් සාරය ඇතුළත් වේ.
- කට සේදීම (mouthwash) — නිරෝගී බක්ක සෞඛ්‍යයට සහාය වීමට සහ මුඛ කුපිතතාවයට සහනයක් ලෙස සේදීමක් ලෙස භාවිත කරයි.
කැමමයිල් ශ්රී ලාංකික සුවතා සංස්කෘතියට ගැලපෙන්නේ කෙසේද?
ශ්රී ලංකාවට ආයුර්වේදයේ මුල් බැසගත් සියවස් ගණනාවක ඖෂධීය පැළෑටි සම්ප්‍රදායක් ඇති අතර, කැමමයිල් දිවයිනට ආවේණික නොවූවද, රටේ පවතින ශාක වගා විශේෂඥතාවයට ස්වාභාවික අනුපූරකයක් ලෙස ශ්රී ලාංකික තේ නිෂ්පාදකයින් සහ සුව සංවර්ධන වෙළඳ නාම විසින් එය වැළඳගෙන ඇත. Dilmah, Zesta, Akbar, සහ Tipson ඇතුළු ශ්රී ලංකාවේ වඩාත් ගෞරවනීය තේ සමාගම් කිහිපයක් දැන් කැමමයිල් සහ කැමමයිල් මිශ්‍ර ආශේචන නිපදවනු ලබන අතර, බොහෝ විට මෙම ශාකය කහ, ඉඟුරු හෝ ලෙමන් ග්‍රාස් වැනි දේශීයව වගා කරන ලද අමුද්රව්ය සමඟ මිශ්‍ර කරයි.
කැමමයිල් සහ ශ්රී ලාංකික ශාක උරුමය අතර මෙම හමුවීම විශේෂයෙන් Ceylon Green Tea සහ කැමමයිල් මිශ්රණ වැනි නිෂ්පාදනවල පැහැදිලිව පෙනේ, එය උසස් බිම්වල වගා කරන ශ්රී ලාංකික හරිත තේවල ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණාංග කැමමයිල් වල සන්සුන් ගුණාංග සමඟ ඒකාබද්ධ කරයි. එහි ප්‍රතිඵලය ලෙස, ගෝලීය ශාකසාර සම්ප්‍රදාය සහ ප්‍රාදේශීය terroir යන දෙකම උපයෝගී කරගත් ශාකසාර සුවතා තේ කාණ්ඩයක් බිහි වී ඇත.
මම කැමමයිල් නිෂ්පාදන ගබඩා කළ යුත්තේ කෙසේද?
වියළි කැමමයිල් මල් සහ තේ බෑග් රත, ආලෝකය සහ තෙතමනයට සංවේදී වන අතර, මෙම සියල්ල පැළෑටියේ රසය සහ චිකිත්සක ගුණාංග සඳහා වගකිව යුතු වාෂ්පශීලී සුවඳ සංයෝග පිරිහෙලයි. කැමමයිල් තේ, සෘජු හිරු එළියෙන් සහ තෙතමනයෙන් ඈත්ව වායු රහිත බහාලුමක ගබඩා කරන්න — සාමාන්යයෙන් සිසිල් මුළුතැන්ගෙයි කැබිනට් එකක් ප්‍රමාණවත් වේ. නිසි ලෙස ගබඩා කළ, මුද්‍රා තබන ලද කැමමයිල් තේ බෑග් සාමාන්යයෙන් මාස දහඅටක සිට වසර දෙකක් දක්වා කාලයක් හොඳ ගුණාත්මකභාවය රඳවා ගනී. අත්යවශ්ය තෙල් කළු වීදුරු බෝතල්වල සිසිල් ස්ථානයක තබා, නිෂ්පාදකයා විසින් නිර්දේශ කරන ලද රාක්ක ආයු කාලය තුළ, සාමාන්යයෙන් විවෘත කිරීමෙන් පසු වසරක සිට වසර දෙකක් දක්වා, භාවිත කළ යුතුය.
කැමමයිල් සමඟ පාර්ශ්ව ප්‍රතිඵල හෝ පූර්වාරක්ෂාවන් තිබේද?
බොහෝ දෙනෙකුට, තේ ලෙස හෝ ආහාර ශ්‍රේණියේ නිෂ්පාදනයක් ලෙස පරිභෝජනය කරන කැමමයිල් හොඳින් ඉවසා ගත හැකිය. කෙසේ වෙතත්, පරිස්සම් විය යුතු තත්ත්වයන් කිහිපයක් තිබේ:
- අසාත්මිකතා — ragweed, ඩේසි හෝ වෙනත් Asteraceae ශාකවලට සංවේදී පුද්ගලයින්ට කැමමයිල් වලට ප්‍රතික්‍රියා විය හැකිය.
- ගර්භණීභාවය — විශාල ඖෂධීය මාත්‍රාවලින් කැමමයිල් ගැබිනි කාලය තුළ සම්ප්‍රදායිකව වළක්වනු ලැබේ; අතිරේක හෝ සාන්ද්‍රිත සාරයන් භාවිත කිරීමට පෙර සෞඛ්ය සේවා සපයන්නෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගන්න.
- ඖෂධ අන්තර්ක්‍රියා — කැමමයිල් warfarin වැනි anticoagulant ඖෂධ සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කළ හැකිය. ඔබ වට්ටෝරු ඖෂධ ගන්නේ නම්, අතිරේක ස්වරූපයෙන් කැමමයිල් භාවිත කිරීමට පෙර වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගන්න.
- ස්ථානීය සංවේදීතාවය — කැමමයිල් අත්යවශ්ය තෙල් හෝ සාන්ද්‍රිත ක්රීම් සමේ විශාල ප්‍රදේශයකට ආලේප කිරීමට පෙර පැච් පරීක්ෂණයක් සිදු කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.
මෙම පූර්වාරක්ෂාවන් ප්‍රධාන වශයෙන් සාන්ද්‍රිත ඖෂධීය ස්වරූපයන්ට අදාළ වේ. සෞඛ්ය සම්පන්න වැඩිහිටියන් බොහෝ දෙනෙකුට දිනකට කැමමයිල් තේ කෝප්ප එකක් හෝ දෙකක් පානය කිරීම අඩු අවදානම් සහිත බව සැලකේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
සමීපව සම්බන්ධ මාතෘකා පිළිබඳ පිටු 2.
